Nuntii Latini

De conventu republicanorum

  • 4 min
  • toistaiseksi

De conventu republicanorum. Neil Armstrong vita defunctus. Breivik vinculis condemnatus. Rerum in Columbia condicio. Zingari Parisiis eiciuntur. Novus campus petrolearius. Primae nives in Lapponia. (Reijo Pitkäranta)

Lähetykset

  • pe 31.8.2012 18.16 • Yle Radio 1

Jaksot

  • Ministri Unionis Europaeae consilium ceperunt, quo prohiberetur, ne immigrantes mari in Europam clam importarentur. Convenit de communi actione maritima suscipienda, qua contra negotiatores huiusmodi commercii pugnaretur. Placuit classem e copiis navalibus Unionis Europaeae instruere, cuius esset omnes naves, quae in aquis internationalibus sine vexillo ullius civitatis navigarent, statim occupare.

    (Reijo Pitkäranta)

    In Cypro de pace agitur

    Nikos Anastasiades, praesidens Cypri, et Mustafa Akinci, dux Turcus partis eiusdem insulae septentrionalis, de pace in Cypro restituenda consultare coeperunt. Concordia, si inventa erit, et Graecis et Turcis magno emolumento fore existimatur. Cyprus inde ab anno millesimo nongentesimo septuagesimo quarto (1974) in duas partes divisa est.

    (Reijo Pitkäranta)

    Mursi capitis damnatus

    Muhammed Mursi, pristinus praesidens Aegypti, una cum centum fere aliis sociis Ordinis fratrum Musulmanorum capitis damnatus est. Unio Europaea hanc sententiam a iudicibus Aegyptiis dictam valde reprehendit. Federica Mogherini, ministra Unionis a rebus exteris et securitatis negat poenam mortis cum iis postulatis congruere, quae ius internationale Aegyptiis imposuerit.

    (Reijo Pitkäranta)

    De re quadam viaria

    Commeatus ferriviarius inter Estoniam et Russiam omnino desiit, postquam ultimum tramen, quod Moscua abierat, die Martis (19.5.) Tallinnum pervenit. Operae pretium non erat commeatum in eo itinere continuare, quod numerus viatorum hac ferrivia utentium valde deminutus erat.

    (Reijo Pitkäranta)

    De myopia iuvenum

    Myopia sive difficultas longe videndi apud iuvenes Europaeos valde increbruit. Ex materia in diversis regionibus Europae collecta patet iam dimidiam fere partem hominum viginti quinque annis maiorum, sed undetriginta annis minorum illo vitio laborare. Constat iuventutem Asiae iam pridem oculos non satis prospicientes habere, et nunc eadem debilitas in Europam manavit.

    (Reijo Pitkäranta)

    De aestibus fervidis

    His diebus tempestas in paeninsula Pyrenaea multo calidior fuit quam mense Maio fieri solet. Meteorologi novos primatus caloris in tabulas rettulerunt, cum temperatura in Portugallia meridiana usque ad quadraginta et in partibus Hispaniae orientalibus prope ad quadraginta tres gradus Celsianos ascendisset. Tales aestus ante mediam aestatem rarissime inveniuntur.

    (Saara Honkanen)

    Novi bibendi mores

    Consumptio alcoholi in Finlandia etiam anno proxime praeterito descendit. Quod imprimis ad usum spiritus fortis, vini meri, vini pomarii pertinet, sed etiam cerevisia apud nos moderatius bibi coepta est. Talis progressus tam recessioni oeconomicae et tributis auctis quam moribus bibendi mutatis adscribendus est.

    (Reijo Pitkäranta)

  • Nuntii Latini 15.5.2015

    Die Saturni (9.5.) septuaginta anni a secundo bello mundano composito acti erant, et in Europa dies victoriae celebrabatur. Moscuae pompa militaris magnificentissima instituta est. Praesidens Vladimir Putin orationem habuit, qua praeter exspectationem non solum Russos, sed etiam socios eorum Britannos, Francogallos Americanosque propter victoriam e Germanis nazistis reportatam laudavit.
    (Reijo Pitkäranta)

    Conservativi victores

    Comitiis parlamentaribus in Britannia habitis factio conservativa, cui praeest David Cameron, amplius dimidiam partem sedium legatorum sibi conciliavit. Inde sequitur, ut conservativis non iam aliis factionibus opus sit ad civitatem administrandam, sed novum regimen soli formare possint. Praesides trium factionum devictarum, in iis Ed Miliband, dux laboristarum, statim munus deponere decreverunt.
    (Reijo Pitkäranta)

    Castro papam convenit

    Relationes inter Cubam et ecclesiam catholicam intercedentes meliores sunt quam umquam post res in Cuba abhinc quinquaginta sex annos eversas. Huc pertinet, quod praesidens Raul Castro die Dominico (10.5.) in Civitate Vaticana papam Franciscum convenit et cum eo amplius horam collocutus est. Sine interprete loqui poterant, quia uterque lingua Hispanica sermone patrio utebatur.
    (Reijo Pitkäranta)

    Liberia Ebola liberata

    Liberia, res publica in Africa occidentali sita, civitas febri Ebola libera pronuntiata est. Iam enim quinquaginta fere dies elapsi sunt, cum ibi nulla contagio inventa est. Medici tamen cives ad caute vivendum hortantur, donec etiam terrae vicinae Guinea et Mons Leoninus huius morbi expertes fiant.
    (Reijo Pitkäranta)

    Epistula subsidiariis missa

    Mense Maio procedente exercitus Finlandiae nongentis fere milibus subsidiariorum litteras mittit, ut unusquisque certior fiat, quod munus suum in ordine militari sit. Quibusdam est mandatum bello orto negotium civile agere. Epistulis missis curatores regionales etiam cognoscere volunt, num data subsidiantium personalia, quae in repertorio habeant, mendis careant.
    (Antti Ijäs)

    De invento archaeologico
    Abhinc annum et sex menses repertum est sepulcrum mediaevale in Janakkala, communi Finniae. Una cum viro circiter anno millesimo trecentesimo mortuo etiam duo gladii humati erant, quorum unus ab aetate Vicingorum, alter ab expeditionum sacrarum temporibus originem trahit. Illum fortasse hereditate acceptum esse, hunc in usu proprio defuncti fuisse creditur.
    (Antti Ijäs)

    De sationibus vernis

    Sationes vernae in Finlandia saltem sesquiseptimana serius factae sunt quam fieri solent. In causa sunt imbres, frigus, agri umidi. In partibus terrae septentrionalibus, ubi arva adhuc partim nivibus obruta sunt, condicio rerum etiam peior est.
    (Reijo Pitkäranta)

  • 8.5.2015

    Expositio Universalis, in qua plus centum quadraginta nationes intersunt, Kalendis Maiis Mediolani aperta est. Per sex menses Mediolanum erit velut fenestra mercatoria, in qua nationes ad quaestionem respondent, quo modo cibus saluber omnibus in mundo populis praestetur et aequilibrium planetae conservetur. Inter expositionem in urbe Mediolano et in area expositionis, cuius amplitudo est unius fere milionis metrorum quadratorum, spectacula artistica et musicalia praebentur atque conventus et exhibitiones instituuntur. Primo die visitatores fere ducenta quinquaginta milia numerabantur. Omnino plus viginti miliones hospitum expositionem visitaturos esse aestimatur.

    Maxima in Baltia exercitia militaria

    Exercitia militaria, quibus maiora in regione Baltica post independentiam restitutam facta non sunt, quarto huius mensis die (4.5.) in Estonia initium habuerunt. Inter decem dies exercitiis intersunt plus tredecim milia militum. Adsunt observatores sedecim terrarum, inter quas Russia et Belorussia.

    Bellum in Europa ante LXX annos finitum

    Hodie (8.5.) septuaginta anni transacti sunt, ex quo Germania nazistica in deditionem venit et bellum mundanum secundum in Europa finitum est. Copiae exercitus rubri et confoederatorum occidentalium in flumine Albi (Elbe) iam die vicesimo quinto mensis Aprilis (25.4.) convenerant. Hitler, dictator Germanorum, pridie Kalendas Maias Berolini suicidium fecit.

    Ducissa Catherine filiolam peperit

    William, princeps Britanniae, et Catherine, ducissa Cantabrigensis, postridie Kalendas Maias (2.5.) filiola aucti sunt. Nomen infantis est Charlotte Elisabeth Diana. Post fratrem George, primogenitum anno bis millesimo tertio decimo (2013) natum, patrem William avumque Charles filiola in ordine heredum throni Britanniae quartum locum tenet.

    Feriae in oriente viliores

    Finito bello mundano secundo aulaeum ferreum, ut dicebatur, Europam in duas partes diu dividebat. Vestigia huius aulaei Europam adhuc ita dividunt, ut pretia in terris orientalibus sint viliora quam in Europa occidentali et septentrionali. Ideo itinera feriantium in Europam orientalem fiunt in annos frequentiora. In Lithuania, Polonia, Slovakia, Hungaria, Bulgaria eadem pecunia bis tot merces vel servitia quot in Finnia emi possunt. Anno proximo (2014) Finni paene octo miliones itinerum peregre fecerunt. Plurima itinera (29%) facta sunt in Estoniam, sed etiam in Poloniam et Hungariam Finni frequenter ad ferias agendas profecti sunt.

    Ciconia primum in Finnia nidificat

    In Koski, paroecia Finniae occidentalis-meridionalis, ciconia nidificat, quod numquam ante in Finnia evenit. Cum ante duos annos homines ciconiam ibi vidissent, turrim ad nidum faciendum idoneam aedificaverunt ea spe inducti, ut avis reverteretur. Neque spes eos fefellit, nam nuperrime ciconia revenit et cum coniuge ibi nidum facit.

    (Tuomo Pekkanen)

  • 24.4.2015

    In comitiis Finniae parlamentaribus die Dominico (19.4.) factis ex duobus milibus candidatorum ducenti in proximum quadriennium creati sunt. Factio centralis in novo parlamento undequinquaginta (49) delegatos habet, Finni fundamentales duodequadraginta (38), conservativi triginta septem (37), democratae sociales triginta quattuor (34), virides quindecim, confoederatio sinistra duodecim, factio popularis Sueca novem, democratae Christiani quinque. Democratae sociales, qui octo delegatos amiserunt, numquam ante magnitudine quarto loco in parlamento fuerunt. Ad urnas septuaginta centesimae ex civibus suffragium habentibus venerunt. Feminae in novo parlamento octoginta tres (83) numerantur. De novo regimine constituendo Juha Sipilä, praeses factionis centralis, cum praesidibus ceterarum factionum consultat.

    Calamitates in Mari Mediterraneo iterantur

    Commissio Nationum Unitarum profugis adiuvandis (UNHCR) Unionem Europaeam hortatur, ut consilia capiat, quibus immigrantes naufragi in Mari Mediterraneo reperiantur et efficacius adiuventur. Anno proximo ducenta undeviginti milia (219 000) profugorum vel immigratorum Mediterraneum traiecti sunt, ex quibus tria milia quingenti(3 500) naufragiis interierunt. Hoc anno iam triginta quinque milia (35 000) in Europam venerunt et mille septingenti quinquaginta homines in mari vitam amiserunt. In dies calamitates fiunt frequentiores et numerus victimarum crescit. Septimana vergente (19.4.), cum navigium nimis oneratum prope oram Libyae cecidisset, plus nongenti homines interierunt.

    Matteo Renzi, primus minister Italiae, petiit, ne Italia ad immigratores salvandos sola relinqueretur. Praesidens Franciae Francois Hollande flagitavit, ut itinera diligentius vigilarentur, quibus clandestini hominum importatores uterentur. Idem monuit pluribus navibus et aeroplanis opus esse, quibus importatio hominum clandestina impediretur. Erkki Tuomioja, minister a rebus exteris Finnorum, qui die Lunae in conventu ministrorum Unionis Europaeae interfuit, censebat causam immigrationis esse in difficillimis vitae condicionibus. Saeva paupertate, bellis gestis, iuribus humanis violatis nec non discriminatione homines impelli, ut domibus relictis vitam periclitarentur.

    Putin ad cooperationem cum USA paratus

    Vladimir Putin, praesidens Russiae, affirmavit se ad cooperationem cum Americanis paratum esse, quia Russia et USA multa studia et commoda communia haberent. Ad illa pertinere stabilitatem oeconomiae mundanae, democratizationem, eradicationem paupertatis atque coercitionem cum terrorismi et criminalitatis organizatae tum propagationis armorum internecivorum. Neque interesse, quis in comitiis anno proximo futuris praesidens Americanorum crearetur, nam cooperationem non ad personam sed ad civitatem spectare.

    (Tuomo Pekkanen)

  • Nuntii Latini 17.4.2015

    Ministerium Russiae a rebus exteris sententiam edixit, qua consilia terrarum septentrionalium sui communiter defendendi vehementer condemnavit: Russos vidisse, quae in actis diurnis Aftonbladet de illa re scripta essent. Ex talibus propositis adversus Russos adumbratis sequi posse, ut omnes fere fructus, quos illae una cum Russis peperissent, infeliciter perirent.
    (Reijo Pitkäranta)

    Obama et Castro collocuti

    Die Saturni (11.4.) Barack Obama, praesidens Americanorum, et Raul Castro, dux Cubae, in urbe Panama convenerunt et per longum tempus collocuti sunt. Postea Obama diurnariis illum sermonem fructuosum descripsit, unde nova aetas in historia utriusque civitatis inire posset. ”Bellum frigidum”, inquit, ”compositum est, neque civitas Cubanorum saluti Americanorum iam imminet”.
    (Reijo Pitkäranta)

    Isis paulatim regredi cogitur

    Isis, ordo islamitarum, amplius quartam earum regionum partem, quas in Iraquia sub potestatem suam redegerat, iam amisit. Tribunus militum Steve Warren, cuius est notitias ex Pentago divulgare, nuntiat copias illas ex iis locis, quibus antea stabant, paulatim retrudi. Milites confoederationis, cui Americani praesunt, in Iraquiam et Syriam plus tria milia ictuum aeriorum fecerunt.
    (Reijo Pitkäranta)

    Calamitas ante Libyam maritima

    Die Dominico (12.4.) ad oram Libyae calamitas maritima facta est, qua circiter quadringenti immigrantes illegales vitam amisisse existimantur. Custodes litorales Italiae nuntiaverunt sibi contigisse, ut centum quinquaginta fere homines e naufragio servarent. In navigio saltem quingenti vectores erant, in quibus multi pueri et puellae.
    (Reijo Pitkäranta)

    Index progressus socialis

    Novus index progressus socialis divulgatus est. Hac statistica, quae quotannis de omnibus orbis terrarum civitatibus componitur, aestimari potest, quomodo quaeque res publica officia erga populum suum socialia expleat. Civitas optima hoc anno iudicatur Norvegia, quam sequitur Suetia. Finlandia septimum locum obtinuit.
    (Saara Honkanen)

    De comitiis parlamentaribus

    Die undevicesimo huius mensis (19.4.) in Finlandia comitia parlamentaria instituentur. More solito civibus facultas in antecessum suffragandi oblata est, dummodo sententiam, si serissime, postridie Idus Apriles (14.4.) darent. Illo die vesperi apparuit amplius triginta centesimas hominum ius suffragii adhibuisse.
    (Reijo Pitkäranta)

    Adventus veris inaequalis

    Ver in Finlandiam hoc anno inaequaliter venit. Nives quidem et glacies solito maturius dissolutae sunt, sed adventus avium migratoriarum duabus fere septimanis serior est quam antea fuisse consuevit. In causa sunt venti septentrionales idemque frigidi et adversi, quibus factum est, ut maiora avium examina admodum cunctanter e regionibus meridianis redirent.
    (Reijo Pitkäranta)

  • 10.4.2015

    De programmate nucleari inter Iraniam atque terras occidentales, Russiam Sinasque per duodecim annos consultatum est. Disputabatur, utrum Irania arma nuclearia an tantum nuclearem energiam parare vellet. Postridie Kalendas Apriles condiciones adeo convenerunt, ut concordia certa et definita mense Iunio inveniri posset. Irania se obligat, ne nuclearia arma acquirat, ex quo sequitur, ut sanctiones internationales ei impositae tollantur. Benjamin Netanjahu, primus minister Israelis, iudicavit concordiam factam exsistentiae patriae suae imminere. Barack Obama autem concordiam historicam appellavit, qua securitas Americanorum et foederatorum augeretur.

    Graecia summa aerarii inopia laborat

    De programmate debitorum continuando inter Graeciam et eurozonam nondum convenit. Ut discrimen oeconomicum sublevaret, Graecia a Germania ducenta undeoctoginta miliarda euronum ad damna sarcienda flagitavit, quae regimen nazisticum fecerat. At iam ante viginti quinque annos Graecia pactum probavit, ex quo nullae amplius compensationes reposcerentur aut redderentur.

    Papa de pace appellavit

    In oratione paschali Papa Franciscus de pace praesertim in Syria et Iraquia appellavit. “Communitas internationalis, ut speramus, non debet ante hanc ingentem tragoediam humanitariam iners manere”, ait Papa. Concordiam de programmate nucleari cum Irania factam laudavit et sperabat fore, ut orbis terrarum tutior fieret. Papa mentionem separatim fecit ictus terroristici nuper in Kenia facti, quo aggressores motus Al-Shabaab in campo Universitatis Garissae centum quadraginta septem homines, imprimis Christianos, interfecerunt. Passiones, quibus Christiani etiam in aliis mundi partibus subicerentur, memoravit et optavit, ut in angustiis sublevarentur.

    Ucraina communismum vetitura

    Regimen Ucrainae legem feret, qua ideologia, propaganda symbolaque communistica vetabuntur. Iam antea lex perlata est, qua recentiores pelliculae cinematographicae et televisificae, in quibus exercitus aut milites Russiae ut heroes praesentantur, vetitae sunt. Factio communistica in comitiis parlamentariis anno bis millesimo duodecimo (2012) tredecim centesimas (13%) suffragiorum in Ucraina accepit.

    Ad emacerationem allicere illegitimum erit

    Parlamentum Francorum additamentum ad legem de sanitate publica probavit, ex quo homines ad emacerationem ita allicere non liceret, ut in periculum mortis inciderent aut valetudine periclitarentur. Qui illam legem violavissent, multa decem milium euronum aut carcere unius anni punitum iri. Lex imprimis ad eas paginas interretiarias coercendas spectat, in quibus homines ad nimiam gracilitatem incitantur. Ad quadraginta milia Francorum, ex quibus maior pars sunt iuvenes feminae, adulescentulae aut puellae, anorexia laborant. Propositum legis etiam est, ne indutrices nimis macrae ad novos vestiendi modos praesentandos accipiantur.

    (Tuomo Pekkanen)

Näytä lisää

Vanhan Areenan löydät vielä

Muualla Yle.fi:ssä