Nuntii Latini

Ecclesiam catholicam duo saecula retro remansisse

  • 4 min
  • toistaiseksi

Ecclesiam catholicam duo saecula retro remansisse. Britannia marmora Parthenonis non reddit. Desmond Tutu: Bush et Blair ad iudices. Memoria proelii in Borodino facti. (Tuomo Pekkanen)

Lähetykset

  • pe 7.9.2012 18.14 • Yle Radio 1

Jaksot

  • Die Mercurii (24.8.) multo mane motus terrae regionibus montuosis Mediae Italiae gravissima damna attulit. Pessime afflicta sunt oppidula Accumoli, Amatrice, Arquata del Tronto, in quibus ducenti quadraginta septem (247) homines perierunt et complures centeni vulnerati sunt. Quanta damna fuerint quotve victimae, nondum pro certo constat.

    Estonia ante viginti XXV annos independentiam recuperavit

    Estonienses anniversarium vicesimum quintum patriae iugo Sovietico liberatae celebraverunt. Estonia iam pace Dorpatensi (1920) independentiam obtinuerat, quam bello mundano secundo amisit, cum ad Unionem Sovieticam annexa est. Libertatem post unum et septuaginta annos Unione Sovietica iam collapsura recuperavit. Statuae moderatorum communistarum in purgamenta coniectae sunt.

    Glacies arctica solito maturius solvitur

    His decenniis glacies Oceani arctici propter mutationem climatis valde minuta est. Quam ob rem via maritima inter septentrionem et occasum solis supra continentem Americae septentrionalis per tres menses singulis annis facta est navigabilis. Primus quidem ea via iam anno millesimo nongentesimo sexto (1906) Roald Amundsen Norvegus navigavit. Nuper (16.8.) navis epibatica Crystal Serenity portu urbis Anchorage soluta est, ut per fretum Beringense et Groenlandiam usque ad Neo-Eboracum (vulgo New York) navigaret. Illa navigatio, prima traiectio commercialis eius itineris, erit circiter mille sescentorum chiliometrorum et triginta duos dies durare aestimatur.

    Pons vitreus in Sinis apertus

    In provincia Hunan Sinarum die Sabbati (20.8.) pons apertus est, cuius fundus ex undecentum vitreis laminis translucentibus constat. Longitudine quadringentorum triginta et latitudine sex metrorum fauces montium Zhangjiajie superat. Viatores, qui simul non plures quam octingenti esse possunt, imas fauces ex altitudine trecentorum metrorum spectare possunt. Singulis diebus numerus transgredientium ad octo milia limitatus est et tesserae aditiales in antecessum reservandae sunt. Architectus, qui pontem designavit, est Haim Dotan Israelianus. Magistratus Sinenses diurnariis firmitatem pontis multis modis, exempli gratia laminas vitreas malleo tundendo et autocarris pontem transvehendo, demonstraverunt.

    Finni in Olympiis spe decepti

    Olympia aestiva, in Rio de Janeiro celebrata, die Dominico (21.8.) ad finem venerunt. Finni ad ludos gregem quinquaginta quattuor athletarum miserant, qui in universum aestimanti rem minus prospere gesserunt. Mira Potkonen, mater familias triginta quinque annorum, in patriam unicum nomisma in pugillatione reportavit. Ne iaculo quidem, quo excellere solent, Finni meliore fortuna utebantur. Ex tribus iaculatoribus ad Olympia missis tantum Antti Ruuskanen in certamen finale admissus est, in quo sextum locum obtinuit. In hoc genere victor fuit Thomas Röhler Germanus, qui iaculum super nonaginta metra (90,30) vibravit.

    (Tuomo Pekkanen)

  • Ordo Nationum Unitarum plus copiarum in Sudaniam Meridianam pugnis vexatam missurus est. Consilium eo tendit, ut Iuba, urbs principalis eiusdem terrae, defendatur et stationibus militaribus Nationum Unitarum praesidium praestetur. Salva Kiirin, praesidens civitatis, tamen adventum militum non approbans recusavit, quominus cum iis opus commune faceret.
    (Reijo Pitkäranta)

    Sipilä et Soini Turciam monent

    Juha Sipilä, princeps minister Finlandiae, et Timo Soini, minister a rebus exteris, Turciam hortantur, ut cursum ad democratiam versus denuo dirigat et iuribus humanis servandis operam det. Litteris publicis divulgatis scribunt moderatores Finlandiae iam per multos annos palam facere, quam magni momenti sit libertatem loquendi et scribendi inviolatam servare.
    (Reijo Pitkäranta)

    Limes Venetiolae et Columbiae

    Regimina Venetiolae et Columbiae confinium civitatum partim aperient, ut sedes nuntiis divulgandis internationales nuntiaverunt. Nicolas Maduro, praesidens Venetiolae, id abhinc annum clausit copias semimilitares Columbianas accusans de incursionibus in custodes limitis factis. Reapse ius finem transeundi civibus suis abstulit, ne alimentorum penuria magna multitudine in terram vicinam pergerent.
    (Saara Honkanen)

    De calamitate Ludovicianae

    In Ludoviciana, quae est civitas in America septentrionali sita, undecim homines mortui et quadraginta fere milia domuum deleta sunt propter inundationes ex imbribus maximis coortas. Imprimis partes eius regionis meridianae illa calamitate tanta detrimenta ceperunt, ut praesidens Barack Obama his finibus statum necessitatis indiceret.
    (Reijo Pitkäranta)

    Feminis burcinio interdicitur

    In Francogallia iam complura loca natatoria publica sunt, ubi feminis musulmanis usu burcinii interdicitur. Agitur de veste balneari totum corpus operiente, cuius unam partem facit tunica manicata capillos velans et alteram partem bracae ad corpus arte accommodatae. Etiam Manuel Valls, princeps minister Francogalliae, se illi consilio favere dixit.
    (Reijo Pitkäranta)

    Avena valetudini prodest

    Avena sativa saluti hominis multum prodest, ut magistratus sanitarii Europae invenerunt. Curatores securitatis cibariae Europaeae huic frumento saltem tres effectus salutares tribuunt: avenam ad cholesterolum sanguinis temperandum nonnihil conferre, in aequilibrio glucosi servando valde adiuvare, purgationem alvi admodum provehere.
    (Reijo Pitkäranta)

    Bolt et Thomson victores

    Olympia aestiva, quae in Rio de Janeiro celebrantur, iam in finem vergunt. E certaminibus apparuit homines in orbe terrarum omnium pernicissimos Iamaicanos esse. Namque in cursu centum metrorum Olympionices, isque iam ter, evasit Usain Bolt. In serie autem feminarum primas tulit Elaine Thomson. Constat utrumque eorum ex Iamaica oriundum esse.
    (Reijo Pitkäranta)

    (Nuntii Latini 19.8.2016)

  • Ut relationes Russiae ad terras Natonis socias in Europa meliores fiant, ministerium defensionis Russiae delegatos harum terrarum Moscuam ad consultationes mense Septembri futuras invitat. Invitantur saltem Polonia et terrae Balticae, sed etiam Suetia et Finnia, quae membra Natonis non sunt. Inter res disputandas erit status rei militaris in Europa. Propositum est, ut sollicitudo generalis, propter motum militarem prope limites crescentem orta, deminuatur. Sermo erit etiam de securitate commeatus aerii, quod praesertim ad aeroplana militaria in regione Maris Baltici volantia spectat.

    Austria consultationibus cum Turchia obsistit

    Christian Kern, cancellarius foederalis Austriae, censet consultationes de Turchia in Unionem Europaeam asciscenda nihil esse nisi fictionem. Minister defensionis Hans-Peter Doskozil Turchiam dictaturam appellavit et monuit illam terram nullum locum in Unione Europaea habere, Sebastian Kurz, minister a rebus Austriae exteris, affirmavit se omnibus modis impedire, ne illae consultationes promoverentur.

    Imperator Iaponiae orationem habuit

    Imperator Iaponiae Akihito die Lunae (8.8.) orationem televisificam habuit, in qua de suis condicionibus futuris narravit. Ait se sollicitari, quo modo officia imperatoris ferre valeret. Akihito, qui valetudine laborat, iam viginti septem annos imperator est, sed lege fundamentali impeditur, ne abdicet. Cives valetudinem imperatoris labantem compertam habent et libenter permittant, ut emeritus fiat. Sunt rumores, ex quibus princeps hereditarius Naruhito et coniux eius aliquam partem ex officiis imperatoris suscipiant. Shinzo Abe, primus minister Iaponiae, affirmavit ea, quae imperator Akihito speraret, serio deliberatum iri.

    Securitas in commeatu Finniae usque melior

    Hoc anno in commeatu Finniae centum quinque (105) homines mortui sunt. Si alterum anni dimidium eodem modo successerit, securitas viaria erit melior quam umquam ante. His annis calamitates in commeatu publico usque rariores factae sunt. Ante quadraginta fere annos milleni homines in calamitatibus viariis annuatim interierunt.

    Sari Essayah in Commissionem Olympicam internationalem

    Sari Essayah, delegata parlamentaria et praeses factionis democraticae Christianae Finnorum, in Commissionem Olympicam internationalem electa est. Essayah excellit etiam in re athletica, nam anno millesimo nongentesimo nonagesimo tertio (1993) primatum mundanum et anno sequenti (1994) primatum Europaeum in ambulatione decem chiliometrorum obtinuit.

    Semestre autumnale scholarum init

    Semestre autumnale scholae fundamentalis hac septimana in Finnia init. Primam classem scholae inferioris, quae sex annos durat, circiter unum et sexaginta milia quingenti (61 500) pueri septem annorum incohant. Superiorem scholam fundamentalem, quae est trium annorum, circiter undesexaginta milia (59 000) iuvenum intrant.

    (Tuomo Pekkanen)

  • Medio mense Iulio non multum afuit, quin res in Turcia everterentur, sed consilia seditiosorum brevi ad irritum ceciderunt. Quo facto Recep Tayyip Erdogan, praesidens civitatis, cum imprimis exercitum proditionis accusaret, multa milia militum et praefectorum eorum capienda curavit. Postea etiam magna multitudo iudicum, medicorum, praeceptorum, professorum, diurnariorum comprehensa est.
    (Reijo Pitkäranta)

    Quid Hillary suius dixerit

    In Civitatibus Americae Unitis Hillary Clinton candidata praesidentialis partium democraticarum facta est. Orationem in conventu factionis suae habuit, qua opiniones de futuro terrae suae proposuit. Dixit se ab adversario suo Donald Trump eo differre, quod concordiam hominum magni aestimaret. Se plus operae creare velle, ut statum oeconomicum meliorem redderet.
    (Satu Tuominen)

    Olympia aestiva ineunt

    Hodie sive Nonis Augustis (5.8.) in urbe Brasiliae Flumine Ianuarii, vulgo Rio de Janeiro, Olympia aestiva inaugurantur. Ex Finlandia huc quinquaginta quattuor athletae missi sunt, quorum maior pars feminae. Honorem vexilli in stadium importandi habet Tuuli Petäjä-Sirén, quae ex ludis Londiniensibus nomisma argenteum domum reportavit.
    (Reijo Pitkäranta)

    Studentes arma gerentes

    In Texia, quae est una e civitatibus Americae Septentrionalis, lex valere coepit, quae studentibus licentiam arma in auditoriis universitatum gerendi dat, dummodo ne ea in conspectu habeant. Neque desunt, qui tali legi resistant dicentes eam violentiam augere. Alii autem monent, quam magni studentium intersit se armis defendere posse.
    (Reijo Pitkäranta)

    Productio industrialis

    Mense Iulio incrementum productionis industrialis in Unione Europaea tardius factum est. Navitas oeconomica in Germania, Austria, Hollandiaque quidem crevit, sed in Francogallia et Graecia productio deminuta est. In Britannia, quae mense Iunio a societate Unionis Europaeae secedere constituit, efficientia industrialis valde recessit.
    (Reijo Pitkäranta)

    Finlandia adhuc quieta

    Hac aestate in Europa complures ictus terroristici facti sunt. Multi igitur iam cogitare coeperunt, ubinam gentium adhuc tuto iter facere possent. Itaque curatores rei viariae Finlandiae peregrinos hortantur, ut in nostram terram veniant, ubi omnia etiam nunc tuta et quieta sint. Quid esse iucundius, quam hic apud aliquem lacum tranquillitate naturae frui?
    (Reijo Pitkäranta)

    De annona huius anni

    Exspectationes messis frumentariae hoc anno in Finlandia variant, cum caeli status in diversis partibus terrae mutabilis fuerit. In regionibus meridianis et occidentalibus annona admodum bona fore videtur, sed in Bothnia magni imbres segetibus maturescentibus detrimento fuerunt. Huc accedit, quod frumentum passim morbis plantis nocentibus laborare coepit.
    (Reijo Pitkäranta)

    Nuntii Latini 5.8.2016

  • Undequinquaginta homines occisi sunt totidemque vel etiam plures vulnerati in caupona homosexualium nocturna urbis Orlandi Floridiana. Praesidens Barack Obama declaravit stragem fuisse ictum terroristicum. Ordo Daesch sive Isis nuntiavit auctorem fuisse unum ex suis pugnatoribus. Sclopetatio dicitur funestissima historiae recentioris Civitatum Americae Unitarum. Greges speciales custodum publicorum in cauponam mane Dominico (12.6.) irruperunt et occisorem interfecerunt. Hic erat vir Floridianus undetriginta annorum, cuius parentes sunt originis Afganae. Iam tribus annis ante, a custodibus publicis foederalibus de conexionibus Islamicis interrogatus, testimoniis deficientibus liberatus erat.

    Estne Britannia ex Unione Europaea exitura?

    Scitum populi de societate Britanniae cum Unione Europaea continuanda die vicesimo tertio mensis Iunii (23.6.) fiet. De eventu suffragii nihil certi conici potest, nam fautores et dissuasores ex demoscopiis, quae identidem fiunt, aequo fere Marte discedunt. In universum aestimanti obtrectatio in multis terris Unionis crescit.

    De praesidentatu Clinton et Trump certant

    Iam certum esse videtur candidata democratarum in comitiis praesidentialibus in USA fore Hillary Clinton, republicanorum autem Donald Trump. In comitiis mense Novembri (8.11.) futuris creabuntur electores, qui praesidentem et eius vicarium mense Decembri (6.12.) nominabunt. Novus praesidens die vicesimo mensis Ianuarii anni sequentis (20.1.2017) munus inibit.

    Bhumibol LXX annos rex Thailandiae

    Bhumibol, rex Thailandiae, qui anno millesimo nongentesimo quadragesimo sexto (1946) inthronizatus est, diutius regnavit quam quisquam ex monarchis orbis terrarum hodiernis. Regnum eius septuaginta annorum die Iovis (9.6.) in Thailandia celebrabatur. Rex Bhumibol est civibus suis gratus et in politica domestica magna valet auctoritate.

    Novi praesides factionum

    In Finnia factiones politicae praesides sibi creaverunt. In factione conservativa de hoc munere certaverunt ministri Alexander Stubb et Petteri Orpo, ex quibus superior factus est Orpo. Factio popularis Sueca, quae numquam antea praesidem feminam habuit, creavit delegatam parlamentariam Anna-Maja Henriksson. Factionis sinistrae nova praeses est Li Andersson.

    Certamina Europaea pedifollica inierunt
    Certamina de primatu Europaeo pedifollii his septimanis in Francia fiunt. Ludi, die Veneris (10.6.) incepti, certamine finali die decimo mensis Iulii (10.7.) concludentur. Ad ludos admissi sunt viginti quattuor greges in sex sectiones divisi. Illi in decem stadiis variarum urbium certabunt, quorum securitatem quindecim milia vigilum aut militum custodiunt.

    Nuntii Latini d. IV m.Aug. continuabuntur

    Nuntii Latini Radiophoniae Finnicae Generalis, qui inde ab anno millesimo nongentesimo undenonagesimo (1989) septimanatim emittuntur, propter ferias aestivas usque ad mensem Augustum intermittuntur. Quae cum ita sint, prima post ferias emissio Latina fiet Nonis Augustis sive die quinto mensis Augusti.

    Tuomo Pekkanen

    Nuntii Latini 17.6.2016

  • Die Lunae (6.6.) mane copiae militum maritimorum Americanorum belli exercendi causa in oram Finlandiae invaserunt. Quod factum est in aquis urbis Hanko, ubi exercitatio militaris Consociationis Nato nomine Baltops initium cepit. Huic rei etiam Suetia, Hollandia, Italia, Britannia, Germania suis classiariis et naviculis missis interfuerunt.
    (Reijo Pitkäranta)

    Soini et Lavrov collocuti

    Timo Soini, minister a rebus exteris Finlandiae, collegam suum Russum Sergei Lavrov Moscuae convenit. Hic iterum atque iterum ait ea consilia communia, quae Finlandenses cum Confoederatione Atlantica haberent, sibi et suis non placere: exercitationes bellicas, quae prope fines Russiae fierent, ad animum Russis infestum incitandum spectare.
    (Reijo Pitkäranta)

    De damnis inundationum

    In Europa saltem duodeviginti homines vitam amiserunt inundationibus ex imbribus assiduis exortis. Eluviones, quae verbi causa Francogalliam vexaverunt, iam paulatim subsidunt, sed ante aliquot dies aqua fluminis Sequanae, quod per Lutetiam Parisiorum fluit, plus sex metris altius accrevit quam fieri solet.
    (Reijo Pitkäranta)

    Cuniculus Gotthardensis

    Kalendis Iuniis (1.6.) in Helvetia cuniculus ferriviarius omnium temporum longissimus apertus est. Agitur de meatu subalpino Gotthardensi amplius quinguaginta septem chiliometrorum, qui abhinc septendecim annos muniri coeptus est. Quo opere absoluto effectum est, ut iter Mediolano in urbem Turicum una fere hora velocius fieret.
    (Reijo Pitkäranta)

    Pretium petrolei auctum

    Petroleum hodie multo carius constat quam abhinc sex menses. Pretio ab initio anni octoginta fere centesimis aucto pro uno petrolei dolio nunc circiter quinquaginta dollara solvuntur. Productio petrolei lapidis sectilis Americanorum deminuta, tumultus in Nigeria conflati, incendia silvestria in Canada coorta in causa accessionis pretii esse existimantur.
    (Saara Honkanen)

    Sancta Elisabeth Sueta

    Elisabeth Hesselblad, monacha ex Suetia oriunda, in numerum sanctorum recepta est. De re nuntiavit papa Franciscus caerimonia sollemni die Dominico (5.6). in Civitate Vaticana acta. Constat eam duo miracula fecisse et altero bello mundano complures familias Iudaeae gentis e morte servavisse, cum eas in quoddam monasterium abdidit. Mortua est Romae ante undesexaginta annos.
    (Reijo Pitkäranta)

    Muhammed Ali mortuus

    Muhammad Ali, pugil Americanus omnibus fere notus, die tertio mensis Iunii (3.6.) de vita decessit septuaginta quattuor annos natus. Defunctus est in valetudinario, quo propter graves difficultates respirandi deportatus erat. Ali, antea Cassius Clay appellatus, erat Olympionices, qui deinde principatum pugilationis professionalis gravissimi ponderis ter consecutus est.
    (Reijo Pitkäranta)

    Nuntii Latini 10.6.2016

  • Secundo bello mundano ad finem vergente, mense Augusto anni millesimi nongentesimi quadragesimi quinti (1945), USA bombam atomicam in urbem Hiroshimam deiecit, quo factum est, ut centum quadraginta milia hominum interirent. Barack Obama, praesidens Americanorum, primus munere fungens nuper Hiroshimam (27.5.) visit, ubi coronam ad monumentum victimarum posuit.

    Dies internationalis tutatorum pacis

    Conventus generalis Nationum Unitarum declaravit diem undetricesimum mensis Mai (29.5.) internationalem diem tutatorum pacis. Primi pacis tutatores iam anno millesimo nongentesimo duodequinquagesimo (1948) in officium venerunt, ex quo anno Nationes Unitae sexaginta septem operationes ad pacem tutandam habuerunt. Finni in his fuerunt plus triginta quinque milia.

    Feminae in Finnia CX annos suffragium habent

    Kalendis Iuniis centum decem anni acti sunt, ex quo lex de comitiis agendis et suffragio ab ordinibus Finniae accepta est. Ex illa lege omnes cives , tam viri quam feminae, qui viginti quattuor annos compleverant, universale et aequale ius suffragii habuerunt. In comitiis parlamentaribus, mense Martio anni sequentis (1907) factis, undeviginti delegatae feminae – in toto orbe terrarum primae - in novum parlamentum creatae sunt. Centesimo decimo die anniversario novae legis (1.6.2016) parlamentum Finniae in sessionem festivam ad suffragium feminarum celebrandum convenit, quae sessio per televisionem transmissa est.

    Estne sepulcrum Aristotelis repertum?

    Kostas Sismanidis, archaeologus Graecus, credit se sepulcrum Aristotelis, diu quaesitum, in ruinis Stagirae, urbis antiquae, denique repperisse. Aristoteles, clarissimus in mundo philosophus, anno trecentesimo octogesimo quarto a.Chr.n. Stagirae Macedoniae natus est. Diem obiit in Chalcide insulae Euboiae, unde cineres eius Stagiram translati esse putantur. Iam viginti annos excavationes Stagirae fiunt. Ianua ex marmore facta ducit in cameram sepulcralem, in qua inventi sunt nummi aetatis Alexandri Magni, cuius magister Aristoteles fuerat. Architectura et situs apud forum antiquum indicare videntur, ut Sismanidis opinatur, sepulcrum esse Aristotelis.

    Real Madrid trophaeum cepit

    In certamine finali Confoederationis Campionum (Champions League), quod vespere Sabbati (28.5.) in stadio Sancti Syri Mediolanensi factum est, duo greges Hispani, scilicet Real Madrid et Atletico Madrid, conflixerunt. Cum post ludum centum viginti minutarum status certaminis adhuc unum ad unum (1-1) esset, ictibus undecim metrorum decertatum est. Victor evasit Real Madrid, qui iam antea saepius eodem certamine trophaeum ceperat. Ludus televisifice in ducentas viginti terras transmissus est, in quibus circiter centum octoginta miliones spectatorum fuisse aestimatur. Ad ludum inaugurandum spectatoribus acroasis musicalis data est, cantantibus Alicia Keys et Andrea Bocelli.

    (Tuomo Pekkanen)

  • Die Lunae (23.5.) exercitus Iraquiae cum auxiliis sociorum impetum magnum in urbem Falluja, quam ordo terroristicus Isis in potestate sua obtinet, facere coepit. Nonnisi septingentis civibus contigit, ut e mediis pugnis effugerent, cum multa milia incolarum in urbe remanerent. Isis autem minitatur eos, qui fuga salutem petere conentur, supplicio affectum iri.
    (Reijo Pitkäranta)

    Graecia adhuc adiuvatur

    Inter ministros Unionis Europaeae de aere alieno Graeciae sublevando et de pecunia ei commodanda convenit. Versura, quae Graeciae conceditur et cuius prima pars mense Iunio solvetur, decem fere miliarda euronum efficit. Etiam Fundus monetarius internationalis Graeciae adiuvandae adhuc interest. Autumno autem proximo, qualis rerum condicio futura sit, denuo aestimabit.
    (Reijo Pitkäranta)

    Novus praesidens Austriae

    Novus praesidens Austriae electus est Alexander Van der Bellen, candidatus prasinorum septuaginta duos annos natus. Victoria eius maxime exigua erat: adversarium enim suum Norbert Hofer, fautorem partium dextimarum, nonnisi triginta milibus sententiarum superavit. Neque eventus comitiorum ante apparuit, quam septingenta milia suffragiorum in antecessum datorum enumerata erant.
    (Reijo Pitkäranta)

    Profugi ex mari servati

    Hac septimana in Mari Mediterraneo complures actiones diversae institutae sunt, quibus amplius duo milia profugorum Europam petentium servata sunt. Immigrantes scaphis gummeis impositi praesertim in aquis Libyae et Melitae inveniebantur. Saluti eorum consuluerunt tam custodes litorales Italiae quam naves classis Irlandiae et nonnulli ordines beneficiarii.
    (Reijo Pitkäranta)

    Duces religiosi concordes

    Die Lunae (23.5.) papa Franciscus summum ducem religiosum sunnitarum Ahmed al-Tayeb convenit. Constat necessitudinem islamitarum cum Civitate Vaticana intercedentem abhinc quinque annos abruptam esse, cum papa Benedictus XVI religionem Musulmanorum reprehendisset. Nunc autem utraque pars ad conventum pacis instituendum parata esse dicitur.
    (Reijo Pitkäranta)

    Graecia viatoribus grata

    Cives Finlandenses ferias aestivas acturi ad aliquam terram apricam libenter proficiscuntur. Plurimum apud eos gratia valet Graecia, quo aestate proxima circiter centum octoginta milia itinerum factum iri existimantur. Turcia quoque, quamquam minus prospera fortuna utitur quam ante, pristinum favorem admodum bene servavit. Etiam Hispania et Italia viatoribus Finlandensibus in deliciis sunt.
    (Reijo Pitkäranta)

    Res nova cursus publici

    Cursores publici Finlandenses numero munerum solitorum deminuto negotium novum, id est ministerium graminis recidendi, nuper gerere coeperunt. Curatores rei cursualis mense Aprili exeunte de hac nova opportunitate nuntiaverunt: clientes, si vellent, tabellarium rogare posse, ut gramina ante domum crescentia tonderent.
    (Satu Tuominen)

    Nuntii Latini 27.5.2016

  • Praesidens Finniae Sauli Niinistö et moderatores aliarum terrarum Europae septentrionalis Washingtoniae apud praesidentem Barack Obama nuper (13.5.) convenerunt. Argumenta principalia colloquiorum erant securitas Europae septentrionalis et Russia. In oratione inaugurali Niinistö iam commemoravit in regione Maris Baltici et Europae septentrionalis discrimen auctum esse. Ad conclusionem USA et terrae Europae septentrionalis protulerunt sollicitudinem, quam aggressivitas Russiae attulisset, et repetiverunt sanctiones antea tolli non posse quam Russia condiciones pacis Miniscanae respexisset. Conventus Washingtoniensis, ut Niinistö censebat, ostendit praesidentem Obama et terras septentrionales eodem modo de securitate, aequitate, climate iudicare.

    Status exceptionalis in Venezuela continuatur

    Oppositio politica Venezuelae a comitiis autumno factis superior discessit, sed iudicium supremum, quod fautores praesidentis Nicolás Maduro tenent, impedivit, ne parlamentum sua potestate uteretur. Cives penuria cibi, medicamentorum, electricitatis laborant et his diebus turbae hominum tabernas mercatorum invaserunt, ut farinam, carnem vestesque sibi arriperent. Status necessitatis, quem praesidens mense Ianuario proclamavit, usque ad annum proximum continuabitur. Maduro causam esse dixit crisim oeconomicam et insidias tam patrias quam Americanorum ad regimen sinistrarum partium evertendum. Oppositio vult, ut suffragium populi de praesidente instituatur, sed Maduro recusat, quominus discedat.

    In parlamento Italiae unio civilis accepta

    Italia fuit ultima terra occidentalis, in qua pares homosexuales nullo modo legaliter comprobabantur. Denique septimana praeterita (11.5.) camera inferior parlamenti legem de unione civili accepit. Illa lex paribus homosexualibus ius confert, ex quo ut familiaris comparis agere, eodem nomine gentili uti atque pensionem compare mortuo habere possint.

    Fugitivi Graeciam petentes pauciores

    Pactum, quod Unio Europaea cum Turcia de profugis remittendis fecit, numerum hominum ex Turcia in Graeciam venientium valde minuit. Mense Aprili tantum duo milia septingenti (2700) homines venerunt, quod nonaginta centesimis (90%) minus est quam mense Martio. Plurimi ex Syria, Pakistania, Afganistania Iraquiaque oriundi erant.

    Ucraina Eurocantionum victrix

    Certamen finale cantionum Eurovisionis, in quod viginti sex terrae admissae erant, vespere Sabbati (14.5.) Stockholmiae factum est. Plurima suffragia cepit cantatrix Ucrainae Susana Dzamaladinova sive Jamala, quae ipsa et textum et melodiam ad cantionem de anno millesimo nongentesimo quadragesimo quarto (1944) scripserat. Illo anno Stalin, pristinus dictator Unionis Sovieticae, ducenta quinquaginta milia Tartarorum ex Crimaea in Sibiriam et Mediam Asiam deportanda curaverat. In his erat proavia cantatricis, de cuius sorte illa in cantione sua narrat. Secundum locum in certamine occupavit Australia, tertium Russia.

    Tuomo Pekkanen

    Nuntii Latini 20.5.2016

  • Praesidens Brasiliae Dilma Rousseff in ius vocatur de delicto in munere commisso accusata. Suspicio est eam, cum cives ambiret, de condicione oeconomiae publicae verba falsa fecisse. Senatus Brasiliae, cum de re per multas horas disputasset, tandem consultum de praesidente accusanda fecit. Inde etiam sequitur, ut Dilma Rousseff munus in sex menses deponere cogatur.
    (Reijo Pitkäranta)

    Quid Kim Jong dixerit

    Pyongyangae, in urbe capite Coreae Septentrionalis, magnus conventus factionis operariorum actus est. Dictator Kim Jong-un oratione habita negavit civitatem suam armis nuclearibus usuram esse, nisi aliae terrae ius eius propriis legibus utendi violavissent. Idem monuit Coream Septentrionalem ad ea incepta paratam esse, quibus impediretur, ne arma atomica latius paterent.
    (Reijo Pitkäranta)

    De decretis Graecorum

    Parlamentum Graeciae complures leges perferendas curavit, quibus condiciones vitae multorum civium deteriores fient. Die Dominico legati parlamentares ad multam noctem de rationibus parcendi vehementer disputabant. Decretum est inter alia, ut tributa et solutiones sociales augerentur et pensiones deminuerentur.
    (Reijo Pitkäranta)

    Isis opibus labefactus

    Bombardationes confoederationis internationalis effecerunt, ut Ordo Isis opibus labefieri inciperet. Illud corpus terroristicum anno praeterito tres miliones dollariorum cotidie accepisse existimatur, nunc autem reditus menstrui vix ad decem miliones ascendere putantur. Mercedibus militum deminutis ardor pugnandi debilitatus est, et novi bellatores difficilius quam ante conscribuntur.
    (Saara Honkanen)

    De exercitu Germaniae

    Germani primum post alterum bellum mundanum exercitum suum corroboraturi sunt. Propositum enim est, ut septem annis proxime futuris numerus militum armatorum plus quattuordecim milibus et multitudo togatorum amplius quattuor milibus augeretur. Dicitur hoc incrementum copiarum eo spectare, ut Germania efficacius quam ante actionibus militaribus peregrinis interesse possit.
    (Reijo Pitkäranta)

    Canada incendiis vexata

    Alberta, provincia Canadensium, incendiis silvestribus omnium temporum maximis affligitur. Vis eorum tanta fuit, ut paene decies centena milia incolarum domos suas relinquere iuberentur. Calamitate pessime vexata est urbs Fort McMurray, quae productione petrolei insignis est. Incendia exstinguere laboris multorum mensium fore existimatur.
    (Reijo Pitkäranta)

    De natura pauperescente

    Natura silvestris Finlandiae rapido passu pauperescit, ut Ordo mundi naturae tuendae (WWF) praemonet. Haec rerum mutatio imprimis ex silvicidiis efficacissime peractis secuta esse videtur. Quibus factum est, ut loca silvestria ad aves et herbas idonea rariora redderentur. Damna naturae vel inde patent, quod proventus myrtilli in silvis nostris his sexaginta annis ad dimidium redactus est.
    (Reijo Pitkäranta)

    Nuntii Latini 13.5.2016

  • Kalendae Maiae sive dies Walpurgis olim erat dies festus internationalis imprimis operariorum, apud Finnos et Suetos etiam studentium academicorum. Hodie autem, etsi orationes politicae non sunt omnino depositae, dies Walpurgis est festum vernale omnium, quod epulis cantionibusque cum amicis et proximis celebratur. Iam vigilia diei festi homines ad convivia conveniunt, in quibus vinum spumans adventui aestatis propinatur et cibi delicati gustantur. His annis vinum spumans Italicum, quod prosecco appellatur, magnam gratiam paravit, nam in orbe terrarum iam plus spumantis prosecco emitur quam Campaniensis.

    De Natone apud Finnos disputatur

    In Finnia palam facta est aestimatio, in qua recensetur, utrum societas cum Natone Finnis prosit an noceat. Aestimatores opinantur illa societate politicam securitatis Finnorum et relationem, quam Finni in Russiam habeant, mutatum iri. Finnos, si sine Suetia in Natonem inierint, indefensos fore. Sin Sueti inierint sine Finnis, Finniam fore seclusam. Itaque de societate Finnis una cum Suetis constituendum esse. Sergei Lavrov, minister a rebus exteris Russiae, monuit Russiam consilia contraria capturam esse, si Suetia Natonem inisset. Neque tamen accuratius aperuit, quae illa contraria consilia re vera essent.

    Magna copia nummorum Romanorum in Hispania reperta

    Complura dena milia nummorum Romanorum prope urbem Hispalem (vulgo Sevilla) in viridario inter opera hydraulica reperta sunt. Plerique nummi, qui depositi erant in undeviginti amphoris, sunt aënei. In una parte singulorum nummorum est imago imperatoris Romani, in altera sunt symbola imperii. Neque adhuc constat, qui ex imperatoribus Romanis in nummis delineati sint, sed numismatici iudicant eos saeculis tertio et quarto cusos esse. Pretium archaeologicum est inaestimabile. Tanta copia similium nummorum numquam antea reperta est. Nummi depositi sunt in Museo archaeologico Hispalensi.

    Academia Latinitati Fovendae convenit

    Academia Latinitati Fovendae, cui propositum est usum vivum linguae Latinae fovere atque in omnia ad cultum civilem Latinum spectantia incumbere, sedem habet Romae ibique semel in anno convenit. Hornotinus Academiae conventus hodie incipit. Primum (6.5.) celebratur Conventiculum, in quo litterae Utopicae orationibus et disputationibus tractantur. Deinde (7.5.) erit Coetus Generalis, in quo de novis sodalibus cooptandis, de conventu Lexingtoniensi proximo anno celebrando, de libris edendis aliisque Academiae inceptis agetur. Novus praeses et consilium praesidiale in proximum triennium eligentur. Post meridiem fiet excursio in montes Albanos, ubi Villa Falconeria visitabitur.

    Tuomo Pekkanen

    Nuntii Latini 6.5.2016

  • Die Mercurii (27.4.) in Finlandia dies nationalis veteranorum celebrabatur. Sollemnitas principalis, cui etiam praesidens rei publicae Sauli Niinistö aderat, in urbe Oulu acta est. Orationem festam habuit princeps minister Juha Sipilä, qui Finnos nostri temporis bellum hibernum suum ita gerere posse censuit, ut suo quisque labore bono publico prodesset.
    (Reijo Pitkäranta)

    Obama iter Europaeum fecit

    Barack Obama, praesidens Americanorum, qui mense Novembri munus deponet, iter in Europam fecit. Primum quidem Londinium venit, ut reginam Elisabeth nonagenariam salutaret. Inde in Germaniam volavit, ubi cancellariam foederalem Angela Merkel convenit et Hannoverae maximas nundinas industriales inauguravit. Eodem tempore Germanis, quanta commoda pactio de libera mercatura secum ferret, persuadere conabatur.
    (Reijo Pitkäranta)

    Regimen Poloniae castigatur

    Tres pristini praesidentes Poloniae, in iis Lech Walesa, edicto communi divulgato populum suum ad democratiam defendendam hortantur. Regimen partium dextrarum accusant, quod ordinem Poloniae legalem ad irritum redigat: administratores sententiis et actionibus suis antieuropaeis et peregrinis contrariis cum unitatem Europae debilitare tum commodis Russiae inservire.
    (Reijo Pitkäranta)

    Memoria Tshernobyliensis

    Die Martis triginta anni acti erant a gravissima calamitate nucleari in Ucraina facta. Die enim vicesimo sexto mensis Aprilis anno millesimo nongentesimo octogesimo sexto (26.4.1986) accidit, ut quartum reactorium electrificinae in oppido Tshernobyl sitae exploderetur. Omnino quindecim aut etiam triginta milia hominum radiatione et morbis exinde ortis mortua esse existimantur.
    (Reijo Pitkäranta)

    Malaria iam rarescere coepit

    Febris palustris, quae malaria vulgo dicitur, in variis orbis terrarum partibus iam minore vi quam ante grassatur. Anno proximo in tota Europa nullus huius morbi casus repertus est, et etiam in Africa sunt terrae, e quibus haec epidemia evanescere videtur. Idem valet ad civitates Americae Meridionalis.
    (Reijo Pitkäranta)

    Aeroplanum ab energia solari

    Aeroplanum, quod energia solari utitur, Oceano Pacifico superato in Californiam tuto descendit. Hoc iter ex Insulis Havaianis profectum partem constituit circumvolatus orbis terrarum, qui abhinc tredecim menses ab urbe Abu Dhabi initium cepit. Volatus eo tendit, ut usus energiae se renovantis usque augeatur.
    (Reijo Pitkäranta)

    Rhinoceros unicornis Sibiricus

    Elasmotherium est nomen scientificum rhinocerotis Sibirici, cuius a media fronte unum cornu exstiterat. Investigatores per decennia aestimabant illam bestiam villosam ante trecenta quinquaginta millennia extinctam esse. Cranium tamen in Cazastania nuper repertum ex computatione radiocarbonica tantum undetriginta milia annorum esse videtur.
    (Antti Ijäs)

    Nuntii Latini 29.4.2016

Kuuntele myös

    Muualla Yle.fi:ssä