Nuntii Latini

Yle Radio 1 perjantaisin klo 18.15 - 18.20

Nuntii Latini, conspectus rerum internationalium hebdomadalis, est programma Radiophoniae Finnicae Generalis (Yle) in terrarum orbe unicum.

Jaksot

  • Juha Sipilä, princeps minister Finlandiae, collegam suum Russum Dmitri Medvedev Petropoli convenit. In colloquiis communibus maxime id deliberabant, quonam modo prohiberi posset, ne immigrantes ex Russia in Finlandiam illegaliter venirent. Medvedev dicta eorum refellit, qui contenderent profugos a Russis in Finlandiam consulto mitti, ut condicio Unionis Europaeae labefieret.
    (Reijo Pitkäranta)

    Comitia primaria Americana

    In Civitatibus Americae Unitis comitia praesidentialia primaria initium ceperunt. Suffragio in civitate Iowa habito victoriam certaminis candidatorum republicanorum reportavit senator Ted Cruz: is enim competitorem Donald Trump quattuor centesimis superavit. In democratis autem Hillary Clinton et Bernie Sanders tam aequo Marte dimicaverunt, ut, uter eorum palmam ferret, vix decerni potuerit.
    (Reijo Pitkäranta)

    Castro in Europam venit

    Raul Castro, praesidens Cubae octoginta quattuor annos natus, Lutetiam Parisiorum venit, ut iter officiale unius septimanae in Europa incoharet. Cur proprie in Francogalliam advenerit, inde intellegitur, quod praesidens Francois Hollande ad interclusionem Cubae commercialem tollendam multum contulit. Praeterea memoria tenendum est eum anno proximo Cubam visitavisse.
    (Reijo Pitkäranta)

    Flavivirus grassari coepit

    Epidemia nomine Flavivirus in multis terris Americae Latinae grassari et inde etiam aliorsum diffundi coepit. Hic morbus contagiosus feminis gravidis periculosissimus est, cum suspicio non absit, quin in infantibus neonatis microcephaliam et alias deformitates efficiat. Origo huius mali est idem insectum, per quod febris flava ab alio ad alium serpere solet.
    (Reijo Pitkäranta)

    Dies festi Venetiis aguntur

    Venetiis, in urbe Italiae pernota, his diebus sollemnia antequadragesimalia, vulgo carnevalia dicta, variis modis celebrantur. Constant imprimis ex pompis et spectaculis diversi generis, quorum partes principales homines personam conspicuam gerentes et veste versicolori induti agunt. Inter hos dies festos Venetias tres fere miliones viatorum obire existimantur.
    (Reijo Pitkäranta)

    Lapponia Americanos docet

    Milites Americani in Lapponia una cum Finnis in re militari arctica se exercuerunt. Cursus a Brigata Venatoria institutus est. Participes didicerunt inter alia ex foramine glaciei evadere, per crustam glaciatae nivis scridare, tarandrum trucidatum sub divo coquere. Americani Finnorum peritiam temporum brumalium plurimi aestimant.
    (Antti Ijäs)

    Novum culmen mundanum

    Wilma Murto, puella Finlandensis septendecim annorum, perticae ope altitudinem quadringentorum septuaginta unius (471) centimetrorum superavit. Haec praestatio novum culmen mundanum in saltu perticario feminarum viginti annis minorum efficit. Certamen, ubi illam rem gessit, Bipontini sive in oppido Germanorum Zweibrücken, pridie Kalendas Februarias (31.1.) positum est.
    (Reijo Pitkäranta)

  • Postquam Hungaria, Austria, Slovenia aliaeque terrae Balcanicae immigrationem novis rationibus consiliisque restringere coeperunt, profugi alias vias in Europam septentrionalem quaerere coeperunt. Primum Moscuam veniunt, deinde aeroplanis aut traminibus petunt Murmanskam, in paeninsula Kola sitam, unde ad limitem Norvegiae aut Finniae autoraedis portantur. Cum Norvegi immigratores accuratius examinare et eos, qui sine iusta causa venerant, in Russiam remittere coepissent, petitores asyli cursum ad limitem Finniae mutaverunt. Antea per transitus Finniae septentrionales aliquot tantum homines in anno venerunt, mense Novembri numerus ita crescere coepit, ut circiter centeni septimanatim venirent. Maior pars sunt Afgani, Indi, Nepaliani, Iraniani. Ex Syria et Iraquia usque adhuc tantum viginti homines venerunt. Custos limitis Russiae rettulit servitium securitatis Russiae (FSB) una cum magistratibus regionalibus transportationem profugorum curare.

    XV terrae Nationibus Unitis stipem annuam non contulerunt

    Ban Ki-moon, secretarius generalis Nationum Unitarum, censet terras, quae societati stipem annuam solvere neglexerint, in coetu generali suffragium non habere. Suffragium autem permitti posse, si causa omissionis ex ipsis non pendeat. In his terris, quae quindecim numerantur, est Venezuela, membrum Consilii securitatis, quod mense proximo illi praesidebit.

    Irania centena aeroplana emptura

    Sanctionibus oeconomicis sublatis Irania complura centena aeroplana epibatica ex occidente emptura est. Dum praesidens Hassan Rouhani hac septimana Parisios visit, Irania iam centum quattuordecim aeroplana a societate Airbus emit. Proximo triennio quingenta nova Iraniae necesse erunt, ut minister commeatus Iraniae Abbas Akhoudi nuntiavit.

    Calamitas in Bolivia oecologica

    In Bolivia factum est, ut lacus Poopó, amplitudine mille fere chiliometrorum quadratorum, aresceret. Ex aquis eius non plus quam duae centesimae restant. Investigatores iudicant maximam causam calamitatis esse in politica magistratuum imprudenti. Poopó aquas suas ex lacu Titicaca per flumen Desaquadero cepit. Annis proxime praeteritis magistratus permiserunt, ut inde usque maiores aquae copias in usum agricolationis et industriae fodinariae ducerentur. Praeterea pluviae fuerunt rariores et mutatio climatis temperaturam caeli uno fere gradu auxit. Piscatores victum amiserunt et septuaginta quinque species avium eius regionis nova domicilia quaerere coactae sunt.

    Stephen Hawking: Homines mundum delebunt

    Stephen Hawking, celeberrimus physicus et cosmologus, censet bella nuclearia, mutationem climatis vel vira genetice mutata efficere posse, ut mundus pereat. Generi humano ante omnia imminere pericula, quae homines ipsi creaverint. Etsi calamitatem certo quodam anno non esse probabilem, tamen tempore labente periculum multiplicari et proximis mille annis aut decem milibus annorum prope inevitabile fore.

    (Tuomo Pekkanen)

  • Barack Obama, praesidens Civitatum Americae Unitarum, et Vladimir Putin, praesidens Russiae, septimana praeterita diu de rebus internationalibus telephonice collocuti sunt, ut ex Domo Alba narratur. Primores civitatum discrimen Ucrainae egisse et futurum systema politicum Syriae cogitavisse. Chersoneso ad Russiam adiuncta relationes inter Russiam et nationes occidentales intercedentes redditae sunt frigidiores.
    (Saara Honkanen)

    Irania sanctionibus libera

    Ordo internationalis ab energia atomica (IAEA) nuntiavit Iranianos omnes condiciones pactionis nuclearis mense Iulio factae secutos esse. Qua re audita Unio Europaea et Civitates Americae Unitae decreverunt, ut sanctiones oeconomicae illis impositae tolli possent. Neque enim iam metuere videntur, ne Iraniani intra breve tempus arma nuclearia praeparare valeant.
    (Reijo Pitkäranta)

    Res Poloniae aestimantur

    Commissio Unionis Europaeae aestimare constituit, num regimen Poloniae principia civitatis in legibus positae violavisset. Id enim et aliquot moderatores Radiophoniae Polonicae generalis et quosdam iudices tribunalis constitutionalis a munere amovit eosque cum novis commutavit. Sunt tamen, qui consilio Unionis adversentur censentes de rebus Poloniae internis agi.
    (Reijo Pitkäranta)

    Forum oeconomicum mundi

    Die Mercurii (20.1.) Forum oeconomicum mundi (WEF) Davosae, in oppido Helvetiae Alpino, conventum hornotinum celebrare coepit. Huic consessui circiter duo milia quingenti homines magnae auctoritatis e diversis orbis terrarum partibus intersunt. Colloquuntur de iis variis mutationibus, quibus totum genus humanum annis proxime futuris afficietur.
    (Reijo Pitkäranta)

    Papa silvulam dono accepit

    Episcopi ecclesiarum Finlandiae Lutheranae, catholicae, orthodoxae, itinere Romam una suscepto, in civitate Vaticana pontificem Romanum Franciscum convenerunt. Papa, quippe qui in orationibus saepe mentionem naturae tuendae fecisset, ab hospitibus partem silvae in Finlandia sitae dono accepit. Illud arboretum prope urbem Borgoam invenitur.
    (Reijo Pitkäranta)

    Athletica levis inquinata

    Foedus athleticae levis Britanniae omnes primatus mundanos irritos faciendos esse censet. Dura consilia capiantur necesse esse, ut omnis suspicio fraudis ab athletica tandem removeatur. Ed Warner, praeses illius foederis minitans: ”Quisquis”, inquit, ”praestationes suas remediis vetitis adhibitis meliores reddere conatus erit, in aeternum a certaminibus excludatur.”
    (Reijo Pitkäranta)

    Nocti polari finis factus

    Nox polaris tota Lapponia praeteriit. In Utsjoki enim, quae paroechia Finlandiae maxime septentrionalis est, die Dominico (17.1.) paulo ante meridiem sol, qui mense Novembri exeunte occiderat, rursus in conspectum venit. Primum quidem non nisi unam horam in caelo apparebat, sed posthac vis lucis ibidem tantopere augebitur, ut septimana proxima dies iam trium horarum sit.
    (Reijo Pitkäranta)

    Nuntii Latini 22.1.2016

  • In platea Sultanahmet urbis Constantinopolis, quam plateam periegetae frequentare solent, die Martis (12.1.) mane displosio fortissima facta est. Decem homines mortui sunt, quindecim vulnerati, inter quos Germani aliique peregrini. Praesidens Turciae Recep Tayyip Erdoğan iudicat displosionem fuisse ictum terroristae suicidae originis Syriacae.

    Feminae vigilia novi anni molestabantur

    Vigilia novi anni magnus numerus virorum, qui ex terris Arabicis oriundi esse videbantur, in media urbe Colonia feminas sexualiter aut aliis modis molestabant. Plus quam quingenta scelera huius generis magistratibus denuntiata sunt. Vigiles censent magnam partem ex aggressoribus fuisse asyli petitores. Erant inter eos etiam, qui illegaliter in Germania versarentur. Propter magnum numerum turbatorum vigiles urbis feminas defendere et rapinas impedire et delinquentes ilico deprehendere non potuerunt. Ob rem male gestam Wolfgang Albers, praefectus vigilum Coloniae, qui a civibus vehementer vituperabatur, a magistratu amotus est. Neque in Finnia similis feminarum molestatio defuit, immo frequentior facta est quam ante. Lasse Aapio, praefectus vigilum urbis Helsinki, rettulit custodibus publicis frequenter denuntiatum esse, quo modo viri peregrinae originis feminas violenter adire temptavissent. Modum delinquendi esse novum, cum illa scelera a gregibus virorum contra singulas feminas fierent.

    Merkel sceleratis expellendis parata

    Cancellaria Germaniae foederalis Angela Merkel, quam cives ob laxam politicam immigrationis culpaverunt, parata est criminis damnatos expellere. Factio eius (CDU) suadet, ne petitoribus asyli, criminis damnatis, residentia concedatur. Ex lege hodierna tantum poena carceris minime trium annorum ad causam sufficit, ut petitor expellatur, antequam petitio eius pertractata sit. Die Lunae (11.1.) multa hominum milia Lipsiae (Leipzig) contra politicam immigrationis Merkelianam agmine facto reclamitabant. Cancellariam accusabant, quod patriam deleret, cum anno praeterito undecies centena milia immigratorum in Germaniam admisisset. Similes reclamationes, quas fautores extremae dextrae instituerant, die Sabbati (9.1.) etiam Coloniae fiebant.

    Putin: Iustum erat Crimaeam occupare

    Praesidens Russiae Vladimir Putin a periodico Germanico Bild interrogatus occupationem paeninsulae Crimaeae defendit. Dixit voluntatem hominum maioris esse quam fines civitatis. Ideo se iustum iudicare, quod Crimaea ad Russiam adiuncta esset. Militum Russorum fuisse curare, ut incolae libere aperire possent, quid sentirent.

    Sueci societati Natonis obsistunt

    Maior pars Suecorum non vult, ut patria ad confoederationem Natonem adiungatur. Ex demoscopia recens facta quinquaginta centesimae (50%) Suecorum censent Sueciae extra Natonem manendum esse, triginta quattuor centesimae (34%) volunt, ut patria membrum Natonis fiat, reliqui ex respondentibus (14%) sunt incerti.

    (Tuomo Pekkanen)

  • In Corea Septentrionali experimentum bombae hydrogenicae factum est, ut magistratus eius terrae die Mercurii (5.1.) nuntiaverunt. Nonnulli tamen rerum periti de indole eius rei dubitant censentes fieri posse, ut de explosione nucleari alterius generis agatur. Complures civitates, in iis Finlandia, experimentum Coreanorum vehementer condemnaverunt.
    (Reijo Pitkäranta)

    Doctrina Russiae militaris

    Praesidens Russiae Vladimir Putin sub novum annum documento subscripsit, quo doctrina securitatis Russiae adumbratur. In hoc libello plane scriptum est consociationem militarem Nato incolumitati Russiae nationali imminere. Praeterea commemoratur Russis efficere contigisse, ut auctoritatem suam in conflictibus et discriminibus internationalibus solvendis augerent.
    (Reijo Pitkäranta)

    Discrimen Saudiano-Iranicum

    Relationes inter Arabiam Saudianam et Iraniam intercedentes usque ad commercia legationum intermissa aggravatae sunt. In causa est supplicium, quod Saudiani doctrinam sunnitarum confitentes de duce religioso shiita summae dignitatis nuper sumpserunt. Qua re cognita Teherani, in urbe principe Iraniae, tumultus vehementes orti sunt, inter quos multitudo reclamitantium impetum in sedem legati Saudiani fecit.
    (Reijo Pitkäranta)

    De viatoribus inspiciendis

    Administratores Suetiae custodiam limitis sui meridiani efficaciorem reddere constituerunt, ut numerum profugorum terram suam petentium deminuerent. Quam ob rem omnes viatores, qui aut autocineto aut tramine aut aeroplano in Suetiam adventuri sunt, iam in solo Daniae inspicientur. Mirum non est Danos propter illud statutum ira incensos esse.
    (Reijo Pitkäranta)

    Mao monumentum accepit

    In regione rurali Sinarum immanis statua inaurata pristinum ducem Mao Zedong figurans erecta est. Hoc monumentum triginta septem metra altum et ex chalybe calcestroque factum sumptuosissimum esse dicitur. Mao, quamquam rerum potitus ingenti civium suorum numero perniciei fuit, tamen a multis Sinensibus magni aestimatur.
    (Reijo Pitkäranta)

    De fumatione in Finlandia

    Fumatio tabaci in Finlandia inde ab annis septuagesimis valde deminuta est: cum abhinc quadraginta fere annos amplius dimidia pars virorum fumatores fuerint, hodie non nisi quindecim centesimae civium tabaco addictae sunt. Inde secutum esse videtur, ut numerus casuum cancri pulmonalis octoginta centesimis (80%) decresceret.
    (Reijo Pitkäranta)

    Hiems in Finlandiam venit

    Novo anno ineunte hiems vera cum nivibus et frigoribus post longam exspectationem in Finlandiam venit. Ita etiam iis, qui in partibus terrae meridianis habitant, occasio data est in campis nivosis scridandi et in glacie maris et lacuum patinandi. Nonnullis locis vis frigoris etiam perturbationes in electricitate distribuenda effecit.
    (Reijo Pitkäranta)

  • Magnus conventus climaticus, qui Lutetiae Parisiorum per duas septimanas actus erat, pridie Idus Decembres (12.12.) ad finem venit. Eventum habuit felicissimum, nam moderatoribus centum nonaginta quinque civitatum contigit, ut concordiam de mutatione climatica coercenda invenirent. Inter participes pactum est variis actionibus eo niti, ne atmosphaera orbis terrarum amplius duobus gradibus Celsianis calefieret. Convenit etiam, ut terrae egentiores ad hanc rem consequendam a civitatibus industrialibus quotannis centena miliarda dollariorum acciperent.
    (Reijo Pitkäranta)

    Pactum climaticum laudatur

    Primores civitatum pactum climaticum Parisiis factum certatim laudaverunt. Praesidens Barack Obama illam conventionem historicam descripsit, quae ad sidus nostrum servandum plurimum valeret. Idem fere dixit David Cameron, princeps minister Britanniae: ”Ex hac pactione”, inquit, ”nepotes nostri videbunt nos de salute liberorum nostrorum posterorumque eorum cogitavisse”.
    (Reijo Pitkäranta)

    Novus praesidens Argentinae

    Argentina novum praesidentem accepit, cum Mauricio Macri septimana proxime praeterita munus iniit. Oratione inaugurali habita promisit se id acturum esse, ut civitas sua uniretur. Praeterea, quantum posset, paupertatem in patria deminuere, corruptioni efficaciter repugnare, numerum sedium operis augere se velle dixit.
    (Reijo Pitkäranta)

    Islamitae foedus facturi sunt

    Terrae religionem islamicam confitentes Arabia Saudiana duce foedus militare conditurae sunt, cuius erit contra terrorismum pugnare. Constabit illa confoederatio ex triginta quattuor nationibus, in quibus Aegyptus, Turcia, Pakistania, aliquot civitates in Africa sitae. Partes nuntiant suum esse nomen islamicum adversus omnes terroristarum greges tutari.
    (Reijo Pitkäranta)

    Persona anni: Angela Merkel

    Angela Merkel, cancellaria foederalis Germaniae, persona huius anni commentariorum periodicorum Time electa est. In inscriptione ’Cancellaria orbis terrarum liberi’ appellatur. Causa creandi dicitur, quod ductu et auxilio eius fieri potuerit, ut Europa, quamquam discrimine oeconomico et profugorum laboraret, tamen limites apertos servaret.
    (Satu Tuominen)

    Arbor natalicia pulcherrima

    In Finlandia civibus facultas data est eligendi, quis ex arboribus nataliciis in publico positis omnium pulcherrima esset. Victoriam reportavit abies in Foro centrali urbis Tampere collocata, quae amplius quinquaginta duo milia suffragiorum sibi conciliavit. Illa arbor in altitudinem viginti metrorum surgens centum fere annorum esse existimatur.
    (Reijo Pitkäranta)

    Nuntii Latini ad ferias abeunt

    Nuntii Latini propter ferias natalicias in tres septimanas intermittuntur, quam ob rem proxima emissio non ante quam die octavo mensis Ianuarii (8.1) fiet. Restat, ut auscultatoribus nostris Tranquillum festum nativitatis Domini et Annum Novum Bonum Faustum Felicem exoptemus.

    (Reijo Pitkäranta)

    Nuntii Latini 18.12.2015

  • In primo suffragio comitiorum regionalium apud Francos habitorum, Frons Nationalis (FN), factio extrema dextra, cui praeest Marine Le Pen, prope tertiam partem sententiarum conciliavit. Secundum locum recuperavit factio conservativa Nicolai Sarkozy, tertium factio socialistica praesidentis Francois Hollande. Altera suffragia Dominico proximo (13.12.) fient.

    Pretium petrolei vilescere pergit

    Organizatio terrarum petroleum exportantium (OPEC) pridie Nonas Decembres (4.12.) Vindobonae Austriae conventum habuit, in quo membra de productione petrolei circumscribenda inter se convenire non potuerunt. Quo fit, ut superproductio petrolei continuetur et pretium eius vilescat. Pretium, nunc quadraginta fere dollaria pro dolio, duodeviginti mensibus dimidiatum est.

    Dies independentiae duodecentesimus celebratus

    Dies independentiae Finniae postridie Nonas Decembres (6.12.) solitis caerimoniis celebratus est. Culmen sollemnitatis fuit receptio in palatio praesidentiali, in quam Sauli Niinistö, praesidens rei publicae, circiter mille octingentos hospites invitaverat. Primi in palatium intrabant milites veterani, qui hodie annos aetatis nonaginta vel plures numerant. Hodie veterani apud cives magni habentur, cum ante dissolutionem Unionis Sovieticae propter rationes politicas a praesidente in palatium non invitarentur et gesta eorum silerentur. Receptio praesidentis, per televisionem transmissa, plures spectatores habebat quam umquam ante, scilicet duas miliones sescenta milia.

    Praesidens Niinistö de immigratione

    Praesidens Sauli Niinistö, de immigratione usque crescente interrogatus, rem in petitoribus asyli accipiendis haud feliciter successisse censebat. Qui in Finniam venire et in Finnia esse vellent, valores Finnorum essentiales, ut democratiam, aequalitatem, iura humana, comprobarent. Condicionem, qua in Finnia versareris, esse illos valores comprobare et agnoscere. Finnis ipsis curandum esse, ut omnibus suam religionem et mores familiares servare liceret. Niinistö monuit etiam immigratores ex Russia venientes serio considerandos esse, nam commodum utriusque partis esse, ut res diligenter regeretur.

    Anniversarium centesimum quinquagesimum Sibelianum

    Hoc anno celebratur anniversarium centesimum quinquagesimum musicographi Jean Sibelius, qui natus est die octavo mensis Decembris anno millesimo octingentesimo sexagesimo quinto (8.12.1865). Ex operibus eius notissima sunt Valse triste, Andante festivo, Finlandia, septem symphoniae, concentus violinicus. Symphoniae Sibelianae post opera Beethoveniana a multis maximi aestimantur. Concentus eius violinicus saepius est disco impressus quam alii violinici concentus. Certamen violinicum Sibelianum, anniversario compositoris centesimo (1965) conditum, quod quinto quoque anno Helsinkii instituitur, inter maioris momenti certamina musica in toto orbe terrarum numeratur. In hornotino certamine, numero undecimo, palmam cepit Christel Lee Americana.

    Tuomo Pekkanen
    Nuntii Latini 11.12.2015

  • Animi Finlandensium commoti sunt violationibus puellarum minorennium, quarum auctores in hominibus asylum petentibus esse videntur. Cum periculum esset, ne haec scelera ad odium ethnicum augendum adducerent, praesides omnium factionum epistulam divulgaverunt, qua cives hortabantur, ut irae temperarent neve omnibus peregrinis notam turpitudinis imprimerent.
    (Reijo Pitkäranta)

    Conventus climaticus iniit

    Pridie Kalendas Decembres (30.11.) Lutetiae Parisiorum maximus conventus climaticus inauguratus est, cui omnes fere primores civitatum intersunt. Legationi Americanorum praeest Barack Obama, cum Russi praesidente Vladimir Putin duce Lutetiam venerint. Participes duabus septimanis rationes invenire conantur, quibus usi prohibeant, ne caeli status in orbe terrarum nimis calefiat.
    (Reijo Pitkäranta)

    Turcis opitulatio promissa

    Civitates Unionis Europaeae Turcis opitulationem trium miliardorum euronum pollicitae sunt, ut iis in discrimine profugorum solvendo subvenirent. Turcia est terra, per quam confugientes in Europam maxime transire student. Insuper convenit, ut Turci libertatem visi syngraphi acciperent, si confinium suum efficacius custodirent.
    (Reijo Pitkäranta)

    De Cubanis patria profugis

    Novus quoque orbis suum discrimen migrationis habet. Numerus enim Cubanorum, qui per terras Americae Latinae, quae dicitur, in Civitates Americae Unitas immigrare volunt, hoc anno iam quinquaginta fere milium esse existimatur. Causa, cur Cubani tanta multitudine patriam reliquerint, videtur esse, quod sperant fore, ut in America septentrionali liberius quam domi vivere possint.
    (Reijo Pitkäranta)

    De silvis pluvialibus

    In Brasilia silvae pluviales, quae circa flumen Amazonium sunt, citius quam antea deleri videntur. Hoc anno circiter quinque milia octingenta (5 800) chiliometra quadrata vastata sunt. Quae rerum condicio ex inopinato nata est, nam regimen Brasiliae annis proxime praeteritis novas leges pertulit, ut caesiones silvarum illegales deminuerentur.
    (Saara Honkanen)

    Amicitia caprae et tigris

    In vivario in Russia orientali sito res mira animadversa est: tigris Sibirianus nomine Amur capram vivam sibi ad victum datam non solum non interfecit, sed etiam pro amica habere coepit. Capra Amurem quoquoversus sequitur, ille eam omni modo tutatur. Amicitia eorum tanta est, ut capra in cubili tigris dormiat bestia in alium locum recedente.
    (Reijo Pitkäranta)

    Klitshko cladem accepit

    Die Saturni (28.11.) Dusseldorphii de principatu pugilationis gravissimi ponderis certatum est. Palmam certaminis tulit Tyson Fury, athleta professionalis Britannus, cum adversarium Vladimir Klitshko Ucrainum sententia omnium arbitrorum domuit. Victoria eius eo pluris habetur, quod Klitshko per undecim annos pugil insuperabilis erat.
    (Reijo Pitkäranta)

    Nuntii Latini 4.12.2015

  • Consilium Securitatis Nationum Unitarum petit, ut omnes terrae, quantum fieri possit, pugnae contra ordinem ISIS sive Daesh in Syria et Iraquia intersint et duplico nisu contendant, ut ictus terroristarum posthac impediantur. Quam sententiam a Francia adumbratam Consilium Securitatis unanimiter probavit.

    Duma Russiae severiores contra terrorismum poenas flagitavit

    Parlamentum Russiae rationes severiores ad terroristas arcendos flagitavit. Capitis poenam usu recipiendam, potestatem Servitii securitatis amplificandam, cooperationem internationalem corroborandam esse. Delegati et senatores in sententia communi terrorismum cum nazismo comparaverunt eamque pestem huius saeculi appellaverunt, quae radicitus delenda esset.

    Leges de immigratione in USA duriores

    Camera delegatorum decrevit, ut condiciones, quibus fugitivi ex Syria et Iraquia venientes in USA admitterentur, notabiliter severiores redderentur. Praesidens Obama minitatus est se illam legem, iure vetandi usus, antiquaturum esse. Lex a Camera delegatorum data etiam in senatu tractari debet, ubi fieri poterit, ut repudietur.

    Bruxellis status extraordinarius continuatur

    Status extraordinarius propter imminens terrorismi periculum, die Sabbati (21.11.) Bruxellis constitutus, totam septimanam continuatur. Scholae autem die Mercurii denuo apertae sunt et commeatus metropolitanus post intermissionem incohatus est. Ex sedecim hominibus die Dominico deprehensis unus de strage Parisiensi accusatur, ceteri liberati sunt.

    Dies Puerorum Universalis

    Dies Puerorum Universalis, quem conventus generalis Nationum Unitarum omnibus terris observandum commendavit, die vicesimo mensis Novembris (20.11.) quotannis agitur. Conventus suasit, ut ille dies fraternitatis globalis et sympathiae inter pueros esset, quo salus et prosperitas puerorum in toto terrarum orbe promoveretur.

    Angela Mercel decem annos cancellaria foederalis

    Angela Merkel, quae femina maximae potestatis in Europa habetur, iam decem annos cancellaria foederalis Germaniae est. Auctoritas eius his decem annis usque crevit. De armistitio Ucrainae orientalis consultavit; permisit, ut Graecia oeconomice adiuvaretur; fugitivos in Europam venientes recepit. Merkel magna apud suos gratia valet, sed dimidia fere pars civium censet illam immigratoribus nimis liberalem fuisse, cum ceteras nationes Europaeas, imprimis Francos, non consuluisset, antequam petitores asyli invitaret, ut in Germaniam venirent. Immigratione augescente indignatio civium crevit, sed Merkel nullum sibi parem competitorem habet.

    Supplementa ad historiam litterarum Britanniae

    Supplementa antea ignota ad historiam litterarum Britanniae inopinanter reperta sunt. Fragmentum narrationis dramaticae et poematium, quae Charlotte Brontë (1816-1855) scripsit, erant inter paginas libri, quem familia quaedam Americana possidet. Utrumque est septuaginta fere linearum. Scripta sunt eodem fere tempore, cum scriptrix septendecim annorum esset.

    (Tuomo Pekkanen)

  • Idibus Novembribus (13.11.) vesperi Lutetiae Parisiorum impetus terroristicus atrocissimus factus est, quo circiter centum triginta homines occisi et amplius trecenti graviter vulnerati sunt. Dubium non est, quin haec strages auspiciis ordinis Isis effecta sit. Ictus bombici septem locis diversis perpetrati in aedes hominibus frequentes, ut in tabernas, in stadium pedifollicum, in magnam aulam concentuum, directi erant. Etiam Francois Hollande, praesidens Francogalliae, in periculo versabatur, quippe qui in cavea stadii a terroristis petiti sederet ludum pedifollicum spectans. Pro certo habetur illam aggressionem in Syria excogitatam et in Belgio praeparatam esse. Princeps auctor sceleris videtur esse Abdelhamid Alaaoud, vir triginta fere annos natus et e Bruxellis oriundus.
    (Reijo Pitkäranta)

    Aedificia tricoloria reddita

    Plurimae civitates orbis terrarum se una cum Francogallis dolere diversis modis ostenderunt. Ad memoriam hominum ictu Parisiensi mortuorum multa aedificia publica coloribus vexilli Francogalliae illuminata sunt: luce tricolori obvoluta splendebant verbi causa Porta Brandenburgica Berolinensis, Theatrum lyricum Sydneiense, Aedes Finlandia urbis Helsinki.
    (Reijo Pitkäranta)

    De cautelis securitatis

    Ministri defensionis Unionis Europaeae consensu omnium cautelas securitatis in Europa usu recipere constituerunt. Ita Francogallis, qui sibi talem tutelam propter atrocitates Parisiis factas petiverant, veniam dederunt. Decretum eo facilius factu erat, quod inter civitates socias iam ante sex annos convenit, ut, si quis earum actione militari lacessita esset, a ceteris adiuvaretur.
    (Reijo Pitkäranta)

    Quid Sauli Niinistö dixerit

    Praesidens Finlandiae Sauli Niinistö colloquio cum diurnariis habito pollicitus est populum Finnicum omnibus modis, quibus posset, Francogallis tantis malis laborantibus subventurum esse. Per leges tamen stare, quominus iis auxilium militare daret. ”Hoc genus adiumentum”, inquit, ”iis subministrare non possumus”.
    (Reijo Pitkäranta)

    Auxilium terrarum pauperum

    Terrae septentrionales opitulationem populorum pauperum aut deminuturae sunt aut id iam fecerunt, ut pecuniam ad profugos adiuvandos transferrent. Ban Ki-moon, secretarius Nationum Unitarum generalis, censet facultates multarum milionum hominum ad vitam meliorem difficiliores redditum iri, si opes terris egentioribus destinatae ad opus profugorum conversae sint.
    (Satu Tuominen)

    Corpus caeleste remotissimum

    Astronomi Americani se corpus caeleste in systemate solari omnium remotissimum repperisse nuntiaverunt. Agitur de planeta glaciali minutula, quae spatium quindecim fere miliardorum chiliometrorum a Sole abest. Qualis sit orbita huius stellae, nondum constat, sed diametros planetulae quingentorum vel etiam mille chiliometrorum esse existimatur.
    (Reijo Pitkäranta)

    Nuntii Latini 20.11.2015

  • Post longas consultationes regimen Finnorum de renovatione curae socialis et valetudinis concordiam invenit. Regiones autonomae, de servitiis responsales, erunt duodeviginti, sed servitia in tantum quindecim regionibus praebebuntur. Legislatio de libertate eligendi ita renovabitur, ut homines ipsi servitia publica aut privata aut alia eligere possint. Consultationes inter factiones, quae sunt in regimine, erant tam difficiles, ut iam in eo erat, ut regimen dissolveretur. Conservativi minorem numerum regionum autonomarum voluissent quam primus minister Juha Sipilä, factionis Centralis, proposuerat. Cum dissolutio regiminis commodo patriae non servisset, factio Conservativa numerum regionum sibi ingratam probavit.

    Talebani inter se pugnant

    Duo greges Talebanorum in Afganistania meridionali-orientali inter se pugnare coeperunt. Ex utroque grege complures deni viri armati mortui sunt. Grex, cui Mullah Rasool praeest, cum ordine Isis se iunxit, ut contra ducem Talebanorum officialem pugnaret. Neque antea factum est, ut rixae Talebanorum internae in pugnam haud dubiam mutarentur.

    Volatus in Sinai interrupti

    Postquam verisimile factum est, ut causa calamitatis aeroplani Russici in Sinai fuisset bomba in illud imposita, Russi et Britanni volatus in Sharm el-Sheik interruperunt. Utrique sua aeroplana miserunt, quae viatores domum reportarent. In Sharm el-Sheik plus octoginta milia Russorum ferias agentium atque multa milia Britannorum fuerunt.

    Terrae Balticae a Russia satisfactionem postulant

    Terrae Balticae a Russia satisfactionem postulare volunt damnorum, quae occupatio Unionis Sovieticae effecit. Russi autem asseverant terras Balticas sua sponte se ad Unionem Sovieticam adiunxisse. Urmas Reinsalu, minister iustitiae Estoniensium, censet fieri posse, ut satisfactiones postulentur, quia Russia Unioni Sovieticae legaliter successerit. Ministri iustitiae Estoniae, Lituaniae Lettoniaeque nuper (5.11.) in urbe Riga libello subscripserunt, quo de cooperatione in satisfactionibus postulandis constituerunt. Occupatio Unionis Sovieticae ab anno millesimo nongentesimo quadragesimo unum fere annum (1940-1941) et a bello in Europa finito usque ad annum millesimum nongentesimum nonagesimum primum (1945-1991) duravit.

    Caelum calescit, paupertas augescit

    Argentarium Mundanum (World Bank) commonet climate calefacto numerum pauperum in mundo ante annum bis millesimum tricesimum (2030) vel centum milionibus augeri posse. Climate calefiente morbos propagari, messes minui, plures homines in paupertatem impelli. Pauperrimum quemque extremis phaenomenis naturae plurimum affligi.

    Dies patris celebrabatur

    Dies festus patris in plus quam centum terris celebratur. Dies non est ubique idem. In terris septentrionalibus, excepta Dania, festum fit secundo die Dominico mensis Novembris. In calendarium Finnorum dies patris acceptus est octavo decennio saeculi millesimi nongentesimi.

    (Tuomo Pekkanen)

  • Periculum terrorismi in Finlandia auctum est, ut magistratus securitatis publicae nuntiaverunt. Petteri Orpo, minister a rebus domesticis, patefecit inter profugos asylum petentes tam pugnatores ordinis Isis inveniri quam eos, qui terroristas alio modo adiuvissent. Idem dixit actiones trecentorum fere advenarum a custodibus publicis diligenter observari.
    (Reijo Pitkäranta)

    Calamitas aeria in Sinai facta

    Die Saturni (31.10.) in paeninsula Sinai gravissima calamitas accidit, cum aeroplanum Russicum subito in terram praecipitavit. Omnes ducenti viginti quattuor homines, qui volatui aderant, vitam amiserunt. Quae fuerit causa illius mali, adhuc parum constat, sed sunt, qui putent calamitatem bomba in aeroplanum imposita effectam esse.
    (Reijo Pitkäranta)

    Regimen Romaniae discedit

    Victor Ponta, princeps minister Romaniae, regimen suum ab officio discessurum esse nuntiavit. Illud decretum paucis horis post divulgavit, quam aliquot cives reclamantes dimissionem eius postulaverant. In causa non solum suspiciones corruptionis erant, sed etiam incendium in taberna nocturna Bucarestiensi nuper factum, quo triginta duo homines mortui sunt.
    (Reijo Pitkäranta)

    Statio militaris Russorum

    Magna statio militaris, quam Russi in Mari Barentsico aedificant, iam paene perfecta est. Ibi centum quinquaginta milites collocabuntur, qui sesquialterum annum sine commeatu vitam sustinere poterunt. Russi regiones septentrionales diligentius quam ante custodiunt, ut post glaciem in finibus polaribus deminutam opes naturales, quae ibi sunt, usu efficaciore recipiantur.
    (Reijo Pitkäranta)

    Ars nova pro eiectamentis

    In diversis terris evenit, ut opera artis modernae, quae plurimi aestimantur, per errorem pro eiectamentis haberentur itaque e medio everrerentur. In Sinis illam sortem habuit pictura maximi pretii nomine Mons nivosus, quam purgatores tamquam sordes domesticas ex conspectu removerunt . Res eiusdem generis Caroloruhae, in urbe Germaniae, et Barii, in emporio Italiae, facta esse dicitur.
    (Reijo Pitkäranta)

    Numerus leonum deminutus

    Ex investigatione nuper facta numerus leonum in multis partibus Africae quinquaginta centesimis (50 %) proximis viginti annis deminuetur. Rerum condicio in Africa occidentali, ubi tantum duae magnae populationes restant, pessima esse existimatur, sed etiam in media Africa et orientali leones in periculum adducti dicuntur.
    (Saara Honkanen)

    Facultas legendi puerorum

    Foedus parentium Finlandiae viros hortatur, ut paedagogia, scholas, bibliothecas legendi causa frequentent. Si id fecerint, fieri posse, ut imprimis pueri exemplum eorum secuti maiore studio libros legere incipiant. Animadversum enim est pueros Finlandiae scientia legendi puellis inferiores esse.
    (Reijo Pitkäranta)

    Nuntii Latini 6.11.2015

Muualla Yle.fi:ssä