Nuntii Latini

Perjantaisin klo 18.15, Yle Radio 1

Nuntii Latini, conspectus rerum internationalium hebdomadalis, est programma Radiophoniae Finnicae Generalis (Yle) in terrarum orbe unicum.

Yle Radio 1 perjantaisin klo 18.15 - 18.20.

Jaksot

  • Undequinquaginta homines occisi sunt totidemque vel etiam plures vulnerati in caupona homosexualium nocturna urbis Orlandi Floridiana. Praesidens Barack Obama declaravit stragem fuisse ictum terroristicum. Ordo Daesch sive Isis nuntiavit auctorem fuisse unum ex suis pugnatoribus. Sclopetatio dicitur funestissima historiae recentioris Civitatum Americae Unitarum. Greges speciales custodum publicorum in cauponam mane Dominico (12.6.) irruperunt et occisorem interfecerunt. Hic erat vir Floridianus undetriginta annorum, cuius parentes sunt originis Afganae. Iam tribus annis ante, a custodibus publicis foederalibus de conexionibus Islamicis interrogatus, testimoniis deficientibus liberatus erat.

    Estne Britannia ex Unione Europaea exitura?

    Scitum populi de societate Britanniae cum Unione Europaea continuanda die vicesimo tertio mensis Iunii (23.6.) fiet. De eventu suffragii nihil certi conici potest, nam fautores et dissuasores ex demoscopiis, quae identidem fiunt, aequo fere Marte discedunt. In universum aestimanti obtrectatio in multis terris Unionis crescit.

    De praesidentatu Clinton et Trump certant

    Iam certum esse videtur candidata democratarum in comitiis praesidentialibus in USA fore Hillary Clinton, republicanorum autem Donald Trump. In comitiis mense Novembri (8.11.) futuris creabuntur electores, qui praesidentem et eius vicarium mense Decembri (6.12.) nominabunt. Novus praesidens die vicesimo mensis Ianuarii anni sequentis (20.1.2017) munus inibit.

    Bhumibol LXX annos rex Thailandiae

    Bhumibol, rex Thailandiae, qui anno millesimo nongentesimo quadragesimo sexto (1946) inthronizatus est, diutius regnavit quam quisquam ex monarchis orbis terrarum hodiernis. Regnum eius septuaginta annorum die Iovis (9.6.) in Thailandia celebrabatur. Rex Bhumibol est civibus suis gratus et in politica domestica magna valet auctoritate.

    Novi praesides factionum

    In Finnia factiones politicae praesides sibi creaverunt. In factione conservativa de hoc munere certaverunt ministri Alexander Stubb et Petteri Orpo, ex quibus superior factus est Orpo. Factio popularis Sueca, quae numquam antea praesidem feminam habuit, creavit delegatam parlamentariam Anna-Maja Henriksson. Factionis sinistrae nova praeses est Li Andersson.

    Certamina Europaea pedifollica inierunt
    Certamina de primatu Europaeo pedifollii his septimanis in Francia fiunt. Ludi, die Veneris (10.6.) incepti, certamine finali die decimo mensis Iulii (10.7.) concludentur. Ad ludos admissi sunt viginti quattuor greges in sex sectiones divisi. Illi in decem stadiis variarum urbium certabunt, quorum securitatem quindecim milia vigilum aut militum custodiunt.

    Nuntii Latini d. IV m.Aug. continuabuntur

    Nuntii Latini Radiophoniae Finnicae Generalis, qui inde ab anno millesimo nongentesimo undenonagesimo (1989) septimanatim emittuntur, propter ferias aestivas usque ad mensem Augustum intermittuntur. Quae cum ita sint, prima post ferias emissio Latina fiet Nonis Augustis sive die quinto mensis Augusti.

    Tuomo Pekkanen

    Nuntii Latini 17.6.2016

  • Die Lunae (6.6.) mane copiae militum maritimorum Americanorum belli exercendi causa in oram Finlandiae invaserunt. Quod factum est in aquis urbis Hanko, ubi exercitatio militaris Consociationis Nato nomine Baltops initium cepit. Huic rei etiam Suetia, Hollandia, Italia, Britannia, Germania suis classiariis et naviculis missis interfuerunt.
    (Reijo Pitkäranta)

    Soini et Lavrov collocuti

    Timo Soini, minister a rebus exteris Finlandiae, collegam suum Russum Sergei Lavrov Moscuae convenit. Hic iterum atque iterum ait ea consilia communia, quae Finlandenses cum Confoederatione Atlantica haberent, sibi et suis non placere: exercitationes bellicas, quae prope fines Russiae fierent, ad animum Russis infestum incitandum spectare.
    (Reijo Pitkäranta)

    De damnis inundationum

    In Europa saltem duodeviginti homines vitam amiserunt inundationibus ex imbribus assiduis exortis. Eluviones, quae verbi causa Francogalliam vexaverunt, iam paulatim subsidunt, sed ante aliquot dies aqua fluminis Sequanae, quod per Lutetiam Parisiorum fluit, plus sex metris altius accrevit quam fieri solet.
    (Reijo Pitkäranta)

    Cuniculus Gotthardensis

    Kalendis Iuniis (1.6.) in Helvetia cuniculus ferriviarius omnium temporum longissimus apertus est. Agitur de meatu subalpino Gotthardensi amplius quinguaginta septem chiliometrorum, qui abhinc septendecim annos muniri coeptus est. Quo opere absoluto effectum est, ut iter Mediolano in urbem Turicum una fere hora velocius fieret.
    (Reijo Pitkäranta)

    Pretium petrolei auctum

    Petroleum hodie multo carius constat quam abhinc sex menses. Pretio ab initio anni octoginta fere centesimis aucto pro uno petrolei dolio nunc circiter quinquaginta dollara solvuntur. Productio petrolei lapidis sectilis Americanorum deminuta, tumultus in Nigeria conflati, incendia silvestria in Canada coorta in causa accessionis pretii esse existimantur.
    (Saara Honkanen)

    Sancta Elisabeth Sueta

    Elisabeth Hesselblad, monacha ex Suetia oriunda, in numerum sanctorum recepta est. De re nuntiavit papa Franciscus caerimonia sollemni die Dominico (5.6). in Civitate Vaticana acta. Constat eam duo miracula fecisse et altero bello mundano complures familias Iudaeae gentis e morte servavisse, cum eas in quoddam monasterium abdidit. Mortua est Romae ante undesexaginta annos.
    (Reijo Pitkäranta)

    Muhammed Ali mortuus

    Muhammad Ali, pugil Americanus omnibus fere notus, die tertio mensis Iunii (3.6.) de vita decessit septuaginta quattuor annos natus. Defunctus est in valetudinario, quo propter graves difficultates respirandi deportatus erat. Ali, antea Cassius Clay appellatus, erat Olympionices, qui deinde principatum pugilationis professionalis gravissimi ponderis ter consecutus est.
    (Reijo Pitkäranta)

    Nuntii Latini 10.6.2016

  • Secundo bello mundano ad finem vergente, mense Augusto anni millesimi nongentesimi quadragesimi quinti (1945), USA bombam atomicam in urbem Hiroshimam deiecit, quo factum est, ut centum quadraginta milia hominum interirent. Barack Obama, praesidens Americanorum, primus munere fungens nuper Hiroshimam (27.5.) visit, ubi coronam ad monumentum victimarum posuit.

    Dies internationalis tutatorum pacis

    Conventus generalis Nationum Unitarum declaravit diem undetricesimum mensis Mai (29.5.) internationalem diem tutatorum pacis. Primi pacis tutatores iam anno millesimo nongentesimo duodequinquagesimo (1948) in officium venerunt, ex quo anno Nationes Unitae sexaginta septem operationes ad pacem tutandam habuerunt. Finni in his fuerunt plus triginta quinque milia.

    Feminae in Finnia CX annos suffragium habent

    Kalendis Iuniis centum decem anni acti sunt, ex quo lex de comitiis agendis et suffragio ab ordinibus Finniae accepta est. Ex illa lege omnes cives , tam viri quam feminae, qui viginti quattuor annos compleverant, universale et aequale ius suffragii habuerunt. In comitiis parlamentaribus, mense Martio anni sequentis (1907) factis, undeviginti delegatae feminae – in toto orbe terrarum primae - in novum parlamentum creatae sunt. Centesimo decimo die anniversario novae legis (1.6.2016) parlamentum Finniae in sessionem festivam ad suffragium feminarum celebrandum convenit, quae sessio per televisionem transmissa est.

    Estne sepulcrum Aristotelis repertum?

    Kostas Sismanidis, archaeologus Graecus, credit se sepulcrum Aristotelis, diu quaesitum, in ruinis Stagirae, urbis antiquae, denique repperisse. Aristoteles, clarissimus in mundo philosophus, anno trecentesimo octogesimo quarto a.Chr.n. Stagirae Macedoniae natus est. Diem obiit in Chalcide insulae Euboiae, unde cineres eius Stagiram translati esse putantur. Iam viginti annos excavationes Stagirae fiunt. Ianua ex marmore facta ducit in cameram sepulcralem, in qua inventi sunt nummi aetatis Alexandri Magni, cuius magister Aristoteles fuerat. Architectura et situs apud forum antiquum indicare videntur, ut Sismanidis opinatur, sepulcrum esse Aristotelis.

    Real Madrid trophaeum cepit

    In certamine finali Confoederationis Campionum (Champions League), quod vespere Sabbati (28.5.) in stadio Sancti Syri Mediolanensi factum est, duo greges Hispani, scilicet Real Madrid et Atletico Madrid, conflixerunt. Cum post ludum centum viginti minutarum status certaminis adhuc unum ad unum (1-1) esset, ictibus undecim metrorum decertatum est. Victor evasit Real Madrid, qui iam antea saepius eodem certamine trophaeum ceperat. Ludus televisifice in ducentas viginti terras transmissus est, in quibus circiter centum octoginta miliones spectatorum fuisse aestimatur. Ad ludum inaugurandum spectatoribus acroasis musicalis data est, cantantibus Alicia Keys et Andrea Bocelli.

    (Tuomo Pekkanen)

  • Die Lunae (23.5.) exercitus Iraquiae cum auxiliis sociorum impetum magnum in urbem Falluja, quam ordo terroristicus Isis in potestate sua obtinet, facere coepit. Nonnisi septingentis civibus contigit, ut e mediis pugnis effugerent, cum multa milia incolarum in urbe remanerent. Isis autem minitatur eos, qui fuga salutem petere conentur, supplicio affectum iri.
    (Reijo Pitkäranta)

    Graecia adhuc adiuvatur

    Inter ministros Unionis Europaeae de aere alieno Graeciae sublevando et de pecunia ei commodanda convenit. Versura, quae Graeciae conceditur et cuius prima pars mense Iunio solvetur, decem fere miliarda euronum efficit. Etiam Fundus monetarius internationalis Graeciae adiuvandae adhuc interest. Autumno autem proximo, qualis rerum condicio futura sit, denuo aestimabit.
    (Reijo Pitkäranta)

    Novus praesidens Austriae

    Novus praesidens Austriae electus est Alexander Van der Bellen, candidatus prasinorum septuaginta duos annos natus. Victoria eius maxime exigua erat: adversarium enim suum Norbert Hofer, fautorem partium dextimarum, nonnisi triginta milibus sententiarum superavit. Neque eventus comitiorum ante apparuit, quam septingenta milia suffragiorum in antecessum datorum enumerata erant.
    (Reijo Pitkäranta)

    Profugi ex mari servati

    Hac septimana in Mari Mediterraneo complures actiones diversae institutae sunt, quibus amplius duo milia profugorum Europam petentium servata sunt. Immigrantes scaphis gummeis impositi praesertim in aquis Libyae et Melitae inveniebantur. Saluti eorum consuluerunt tam custodes litorales Italiae quam naves classis Irlandiae et nonnulli ordines beneficiarii.
    (Reijo Pitkäranta)

    Duces religiosi concordes

    Die Lunae (23.5.) papa Franciscus summum ducem religiosum sunnitarum Ahmed al-Tayeb convenit. Constat necessitudinem islamitarum cum Civitate Vaticana intercedentem abhinc quinque annos abruptam esse, cum papa Benedictus XVI religionem Musulmanorum reprehendisset. Nunc autem utraque pars ad conventum pacis instituendum parata esse dicitur.
    (Reijo Pitkäranta)

    Graecia viatoribus grata

    Cives Finlandenses ferias aestivas acturi ad aliquam terram apricam libenter proficiscuntur. Plurimum apud eos gratia valet Graecia, quo aestate proxima circiter centum octoginta milia itinerum factum iri existimantur. Turcia quoque, quamquam minus prospera fortuna utitur quam ante, pristinum favorem admodum bene servavit. Etiam Hispania et Italia viatoribus Finlandensibus in deliciis sunt.
    (Reijo Pitkäranta)

    Res nova cursus publici

    Cursores publici Finlandenses numero munerum solitorum deminuto negotium novum, id est ministerium graminis recidendi, nuper gerere coeperunt. Curatores rei cursualis mense Aprili exeunte de hac nova opportunitate nuntiaverunt: clientes, si vellent, tabellarium rogare posse, ut gramina ante domum crescentia tonderent.
    (Satu Tuominen)

    Nuntii Latini 27.5.2016

  • Praesidens Finniae Sauli Niinistö et moderatores aliarum terrarum Europae septentrionalis Washingtoniae apud praesidentem Barack Obama nuper (13.5.) convenerunt. Argumenta principalia colloquiorum erant securitas Europae septentrionalis et Russia. In oratione inaugurali Niinistö iam commemoravit in regione Maris Baltici et Europae septentrionalis discrimen auctum esse. Ad conclusionem USA et terrae Europae septentrionalis protulerunt sollicitudinem, quam aggressivitas Russiae attulisset, et repetiverunt sanctiones antea tolli non posse quam Russia condiciones pacis Miniscanae respexisset. Conventus Washingtoniensis, ut Niinistö censebat, ostendit praesidentem Obama et terras septentrionales eodem modo de securitate, aequitate, climate iudicare.

    Status exceptionalis in Venezuela continuatur

    Oppositio politica Venezuelae a comitiis autumno factis superior discessit, sed iudicium supremum, quod fautores praesidentis Nicolás Maduro tenent, impedivit, ne parlamentum sua potestate uteretur. Cives penuria cibi, medicamentorum, electricitatis laborant et his diebus turbae hominum tabernas mercatorum invaserunt, ut farinam, carnem vestesque sibi arriperent. Status necessitatis, quem praesidens mense Ianuario proclamavit, usque ad annum proximum continuabitur. Maduro causam esse dixit crisim oeconomicam et insidias tam patrias quam Americanorum ad regimen sinistrarum partium evertendum. Oppositio vult, ut suffragium populi de praesidente instituatur, sed Maduro recusat, quominus discedat.

    In parlamento Italiae unio civilis accepta

    Italia fuit ultima terra occidentalis, in qua pares homosexuales nullo modo legaliter comprobabantur. Denique septimana praeterita (11.5.) camera inferior parlamenti legem de unione civili accepit. Illa lex paribus homosexualibus ius confert, ex quo ut familiaris comparis agere, eodem nomine gentili uti atque pensionem compare mortuo habere possint.

    Fugitivi Graeciam petentes pauciores

    Pactum, quod Unio Europaea cum Turcia de profugis remittendis fecit, numerum hominum ex Turcia in Graeciam venientium valde minuit. Mense Aprili tantum duo milia septingenti (2700) homines venerunt, quod nonaginta centesimis (90%) minus est quam mense Martio. Plurimi ex Syria, Pakistania, Afganistania Iraquiaque oriundi erant.

    Ucraina Eurocantionum victrix

    Certamen finale cantionum Eurovisionis, in quod viginti sex terrae admissae erant, vespere Sabbati (14.5.) Stockholmiae factum est. Plurima suffragia cepit cantatrix Ucrainae Susana Dzamaladinova sive Jamala, quae ipsa et textum et melodiam ad cantionem de anno millesimo nongentesimo quadragesimo quarto (1944) scripserat. Illo anno Stalin, pristinus dictator Unionis Sovieticae, ducenta quinquaginta milia Tartarorum ex Crimaea in Sibiriam et Mediam Asiam deportanda curaverat. In his erat proavia cantatricis, de cuius sorte illa in cantione sua narrat. Secundum locum in certamine occupavit Australia, tertium Russia.

    Tuomo Pekkanen

    Nuntii Latini 20.5.2016

  • Praesidens Brasiliae Dilma Rousseff in ius vocatur de delicto in munere commisso accusata. Suspicio est eam, cum cives ambiret, de condicione oeconomiae publicae verba falsa fecisse. Senatus Brasiliae, cum de re per multas horas disputasset, tandem consultum de praesidente accusanda fecit. Inde etiam sequitur, ut Dilma Rousseff munus in sex menses deponere cogatur.
    (Reijo Pitkäranta)

    Quid Kim Jong dixerit

    Pyongyangae, in urbe capite Coreae Septentrionalis, magnus conventus factionis operariorum actus est. Dictator Kim Jong-un oratione habita negavit civitatem suam armis nuclearibus usuram esse, nisi aliae terrae ius eius propriis legibus utendi violavissent. Idem monuit Coream Septentrionalem ad ea incepta paratam esse, quibus impediretur, ne arma atomica latius paterent.
    (Reijo Pitkäranta)

    De decretis Graecorum

    Parlamentum Graeciae complures leges perferendas curavit, quibus condiciones vitae multorum civium deteriores fient. Die Dominico legati parlamentares ad multam noctem de rationibus parcendi vehementer disputabant. Decretum est inter alia, ut tributa et solutiones sociales augerentur et pensiones deminuerentur.
    (Reijo Pitkäranta)

    Isis opibus labefactus

    Bombardationes confoederationis internationalis effecerunt, ut Ordo Isis opibus labefieri inciperet. Illud corpus terroristicum anno praeterito tres miliones dollariorum cotidie accepisse existimatur, nunc autem reditus menstrui vix ad decem miliones ascendere putantur. Mercedibus militum deminutis ardor pugnandi debilitatus est, et novi bellatores difficilius quam ante conscribuntur.
    (Saara Honkanen)

    De exercitu Germaniae

    Germani primum post alterum bellum mundanum exercitum suum corroboraturi sunt. Propositum enim est, ut septem annis proxime futuris numerus militum armatorum plus quattuordecim milibus et multitudo togatorum amplius quattuor milibus augeretur. Dicitur hoc incrementum copiarum eo spectare, ut Germania efficacius quam ante actionibus militaribus peregrinis interesse possit.
    (Reijo Pitkäranta)

    Canada incendiis vexata

    Alberta, provincia Canadensium, incendiis silvestribus omnium temporum maximis affligitur. Vis eorum tanta fuit, ut paene decies centena milia incolarum domos suas relinquere iuberentur. Calamitate pessime vexata est urbs Fort McMurray, quae productione petrolei insignis est. Incendia exstinguere laboris multorum mensium fore existimatur.
    (Reijo Pitkäranta)

    De natura pauperescente

    Natura silvestris Finlandiae rapido passu pauperescit, ut Ordo mundi naturae tuendae (WWF) praemonet. Haec rerum mutatio imprimis ex silvicidiis efficacissime peractis secuta esse videtur. Quibus factum est, ut loca silvestria ad aves et herbas idonea rariora redderentur. Damna naturae vel inde patent, quod proventus myrtilli in silvis nostris his sexaginta annis ad dimidium redactus est.
    (Reijo Pitkäranta)

    Nuntii Latini 13.5.2016

  • Kalendae Maiae sive dies Walpurgis olim erat dies festus internationalis imprimis operariorum, apud Finnos et Suetos etiam studentium academicorum. Hodie autem, etsi orationes politicae non sunt omnino depositae, dies Walpurgis est festum vernale omnium, quod epulis cantionibusque cum amicis et proximis celebratur. Iam vigilia diei festi homines ad convivia conveniunt, in quibus vinum spumans adventui aestatis propinatur et cibi delicati gustantur. His annis vinum spumans Italicum, quod prosecco appellatur, magnam gratiam paravit, nam in orbe terrarum iam plus spumantis prosecco emitur quam Campaniensis.

    De Natone apud Finnos disputatur

    In Finnia palam facta est aestimatio, in qua recensetur, utrum societas cum Natone Finnis prosit an noceat. Aestimatores opinantur illa societate politicam securitatis Finnorum et relationem, quam Finni in Russiam habeant, mutatum iri. Finnos, si sine Suetia in Natonem inierint, indefensos fore. Sin Sueti inierint sine Finnis, Finniam fore seclusam. Itaque de societate Finnis una cum Suetis constituendum esse. Sergei Lavrov, minister a rebus exteris Russiae, monuit Russiam consilia contraria capturam esse, si Suetia Natonem inisset. Neque tamen accuratius aperuit, quae illa contraria consilia re vera essent.

    Magna copia nummorum Romanorum in Hispania reperta

    Complura dena milia nummorum Romanorum prope urbem Hispalem (vulgo Sevilla) in viridario inter opera hydraulica reperta sunt. Plerique nummi, qui depositi erant in undeviginti amphoris, sunt aënei. In una parte singulorum nummorum est imago imperatoris Romani, in altera sunt symbola imperii. Neque adhuc constat, qui ex imperatoribus Romanis in nummis delineati sint, sed numismatici iudicant eos saeculis tertio et quarto cusos esse. Pretium archaeologicum est inaestimabile. Tanta copia similium nummorum numquam antea reperta est. Nummi depositi sunt in Museo archaeologico Hispalensi.

    Academia Latinitati Fovendae convenit

    Academia Latinitati Fovendae, cui propositum est usum vivum linguae Latinae fovere atque in omnia ad cultum civilem Latinum spectantia incumbere, sedem habet Romae ibique semel in anno convenit. Hornotinus Academiae conventus hodie incipit. Primum (6.5.) celebratur Conventiculum, in quo litterae Utopicae orationibus et disputationibus tractantur. Deinde (7.5.) erit Coetus Generalis, in quo de novis sodalibus cooptandis, de conventu Lexingtoniensi proximo anno celebrando, de libris edendis aliisque Academiae inceptis agetur. Novus praeses et consilium praesidiale in proximum triennium eligentur. Post meridiem fiet excursio in montes Albanos, ubi Villa Falconeria visitabitur.

    Tuomo Pekkanen

    Nuntii Latini 6.5.2016

  • Die Mercurii (27.4.) in Finlandia dies nationalis veteranorum celebrabatur. Sollemnitas principalis, cui etiam praesidens rei publicae Sauli Niinistö aderat, in urbe Oulu acta est. Orationem festam habuit princeps minister Juha Sipilä, qui Finnos nostri temporis bellum hibernum suum ita gerere posse censuit, ut suo quisque labore bono publico prodesset.
    (Reijo Pitkäranta)

    Obama iter Europaeum fecit

    Barack Obama, praesidens Americanorum, qui mense Novembri munus deponet, iter in Europam fecit. Primum quidem Londinium venit, ut reginam Elisabeth nonagenariam salutaret. Inde in Germaniam volavit, ubi cancellariam foederalem Angela Merkel convenit et Hannoverae maximas nundinas industriales inauguravit. Eodem tempore Germanis, quanta commoda pactio de libera mercatura secum ferret, persuadere conabatur.
    (Reijo Pitkäranta)

    Regimen Poloniae castigatur

    Tres pristini praesidentes Poloniae, in iis Lech Walesa, edicto communi divulgato populum suum ad democratiam defendendam hortantur. Regimen partium dextrarum accusant, quod ordinem Poloniae legalem ad irritum redigat: administratores sententiis et actionibus suis antieuropaeis et peregrinis contrariis cum unitatem Europae debilitare tum commodis Russiae inservire.
    (Reijo Pitkäranta)

    Memoria Tshernobyliensis

    Die Martis triginta anni acti erant a gravissima calamitate nucleari in Ucraina facta. Die enim vicesimo sexto mensis Aprilis anno millesimo nongentesimo octogesimo sexto (26.4.1986) accidit, ut quartum reactorium electrificinae in oppido Tshernobyl sitae exploderetur. Omnino quindecim aut etiam triginta milia hominum radiatione et morbis exinde ortis mortua esse existimantur.
    (Reijo Pitkäranta)

    Malaria iam rarescere coepit

    Febris palustris, quae malaria vulgo dicitur, in variis orbis terrarum partibus iam minore vi quam ante grassatur. Anno proximo in tota Europa nullus huius morbi casus repertus est, et etiam in Africa sunt terrae, e quibus haec epidemia evanescere videtur. Idem valet ad civitates Americae Meridionalis.
    (Reijo Pitkäranta)

    Aeroplanum ab energia solari

    Aeroplanum, quod energia solari utitur, Oceano Pacifico superato in Californiam tuto descendit. Hoc iter ex Insulis Havaianis profectum partem constituit circumvolatus orbis terrarum, qui abhinc tredecim menses ab urbe Abu Dhabi initium cepit. Volatus eo tendit, ut usus energiae se renovantis usque augeatur.
    (Reijo Pitkäranta)

    Rhinoceros unicornis Sibiricus

    Elasmotherium est nomen scientificum rhinocerotis Sibirici, cuius a media fronte unum cornu exstiterat. Investigatores per decennia aestimabant illam bestiam villosam ante trecenta quinquaginta millennia extinctam esse. Cranium tamen in Cazastania nuper repertum ex computatione radiocarbonica tantum undetriginta milia annorum esse videtur.
    (Antti Ijäs)

    Nuntii Latini 29.4.2016

  • Elisabeth II, regina Britannorum, die vicesimo primo huius mensis (21.4.) natalicium nonagesimum cum familiaribus celebravit. Britanni ad festivitates publicas mense Maio et Iunio invitabuntur. Elisabeth II est monarcha sedecim nationum et caput Communitatis quinquaginta quattuor populorum, ex quibus quinquaginta duo olim membra erant imperii Britannici. Post abdicationem regis Edwardi VII, rex factus est frater eius Georgius VI, pater Elisabethae, cui mortuo die sexto mensis Februarii anno millesimo nongentesimo quinquagesimo secundo (6.2.1952) illa successit, cum esset viginti quinque annorum. Regnum illius sexaginta quattuor annorum est longissimum in historia Anglorum.

    Papa Franciscus insulam Lesbon visit

    Die Dominico (17.4.) Papa Franciscus aeroplano in insulam Lesbon venit ibique campum Moriam profugorum una cum patriarcha Constantinopolitano Bartholomaeo et archiepiscopo Hieronymo visit. Profugos monuit ne desperarent et Europaeos appellavit, ut historiae ipsorum recordarentur: “Europa est patria iurum humanorum et quicumque in terram Europaeam venit, potestatem id experiendi habere debet”. Aderat primus Graeciae minister Alexis Tsipras, qui Papae gratias egit pro verbis dictis, “cum ceteri moderatores Europae Christiani contra profugos muros ducerent”. Ex campo Papa secum in aeroplanum pontificale duodecim profugos Syros sumpsit, tres familias musulmanas, quae in civitate Vaticana, ecclesia catholica adiuvante, asylum habebunt.

    Amnestia de condicione profugorum monet

    Amnestia, ordo a iuribus humanis internationalis, monet condiciones vitae hominum, qui in Graecia clausi in refertis campis vivant, difficillimas esse. Calefactionem sufficientem et loca sanitaria saepe deesse atque homines, ex quibus maior pars sint feminae et pueri, sub divo dormire privata intimitate carentes.

    Petrolei productores discordes

    Conventus Dohae habitus nullam concordiam invenire potuit. Arabia Saudiana flagitaverat. ut omnes terrae productrices petrolei de productione concordarent, sed Irania ne delegatos quidem ad conventum misit neque suam productionem circumscribere vult. Itaque fieri poterit, ut pretium pro dolio petrolei infra quadragena dollara mox descendat.

    A Morte Williami Shakespeare CCCC anni

    William Shakespeare, celeberrimus scriptor scaenicarum fabularum, die vicesimo tertio mensis Aprilis anno millesimo sescentesimo sedecimo (23.4.1616), cum esset quinquaginta duos annos natus, diem obiit supremum. Scripsit Anglice duodequadraginta fabulas, centum quinquaginta quattuor soneta, duo carmina longiora. Opera eius in omnes linguas hodiernas maioris momenti versa sunt. Fabulae, inter quas “Romaeus et Iulia” atque “Hamlet” notissimae sunt, in theatris orbis terrarum usque dantur. Anniversarium mortis poetae quadringentesimum variis spectaculis praesertim in Britannia per totum annum celebratur. In Finnia tria opera Verdiana, Othello, Falstaff, Macbeth, in fabulas Sheakespeareanas composita, in urbe Savonlinna mense Iulio dabuntur.

    (Tuomo Pekkanen)

    Nuntii Latini 22.4.2016

  • Animi civium vectigalium toto fere orbe terrarum concitati sunt chartis Panamensibus, quae dicuntur, nuper patefactis. Ex iis apparet multos homines magnae auctoritatis, quin etiam aliquot principes civitatum, reditus suos in computis clandestinis ita collocavisse, ut tributa aerario publico non penderent. Eos in illa fraude adhibenda sede advocatoria Panamensi nomine Mossack Fonseca auxilio usos esse.
    (Reijo Pitkäranta)

    Moderatores fraudis convicti

    In iis moderatoribus civitatum, qui Panamensibus adiutoribus tributa evitavisse videntur, sunt praesidens Argentinae Mauricio Magri, rex Arabiae Saudianae Salman bin Abdul Aziz, praesidens Ucrainae Petro Poroshenko, princeps minister Britanniae David Cameron. Unus eorum est etiam princeps minister Islandiae Sigmundur Gunnlaugsson, qui paulo post fallaciam suam patefactam munus deponere coactus est.
    (Reijo Pitkäranta)

    De cohorte nationali Russiae

    Vladimir Putin, praesidens Russiae, nuntiavit se cohortem nationalem sibi subiectam constituturum esse, quae contra terrorismum sceleraque ordinata pugnaret. Nam fieri potest, ut discrimine oeconomico in Russia tumultus efficiantur. Victor Zolotov, vir sexaginta duorum annorum et familiaris praesidentis Putin, huic manui securitatis praefuturus est.
    (Satu Tuominen)

    Piraeus Sinensibus venditus

    Piraeus, emporium Athenarum maximi momenti, in possessionem Sinensium venit. Hoc commercio facto Graeci creditoribus suis satisfacere student, qui postulant, ut bona publica Graeca magnam partem privata reddantur. Portus Piraeus a temporibus antiquitatis originem trahit: is enim saeculo a. Chr. natum quinto Themistocle auctore aedificatus est.
    (Reijo Pitkäranta)

    In Mari Rubro pons fiet

    Aegyptus et Arabia Saudiana in Mari Rubro pontem facturae sunt, ut relationes publicas inter se intercedentes meliores reddant. Inceptum tribus aut etiam quattuor miliardis euronum constaturum esse existimatur. Locus exactus, ubi ille pons collocetur, nondum constat.
    (Reijo Pitkäranta)

    Numerus tigrium auctus

    Numerus tigrium orbis terrarum his decem annis viginti fere centesimis auctus est. Tale incrementum praesertim ad populationem tigrium in India, Russia, Nepalia, Butania viventium valet, cum rerum condicio in terris Asiae meridianae peior sit. Ordo mundi naturae tuendae (WWF) eo tendit, ut multitudo tigrium annis proxime futuris duplex fiat.
    (Reijo Pitkäranta)

    Memoria calamitatis Lapuae

    Die Mercurii sive Idibus Aprilibus (13.4.) quadraginta anni acti erant, cum officina proiectililibus fabricandis in oppido Lapua displosa est. Ea calamitate, quae in funestissimis in Finlandia factis numeratur, quadraginta homines, imprimis opifices feminae, vitam amiserunt. Die anniversario in sepulcreto Lapuae sollemnitas pia instituta est, qua memoria mortuorum recolebatur.
    (Reijo Pitkäranta)

    Nuntii Latini 15.4.2016

  • In conventu de securitate nucleari, Washingtoniae Kalendis Aprilibus finito, de rationibus deliberabatur, quibus periculum terrorismi nuclearis depelleretur. Aderant delegati plus quinquaginta civitatum. Ex novem civitatibus, quae arma nuclearia habent, omnes, exceptis Russia et Corea Septentrionali, delegatos miserant. Praeerat conventui praesidens Barack Obama. In mundo circiter quindecim milia trecentae quinquaginta (15 350) cuspides nucleares esse aestimantur. Ex his plus quattuor milia ad res gerendas apta et parata sunt. Propria arma nuclearia in Europa habent Britannia et Francia, praeterea nuclearia arma Natonis in Belgio, Germania, Italia, Nederlandia conservantur. Omnes participes conventus Washingtoniensis affirmabant se contra propagationem armorum nuclearium et materiae ad ea facienda necessariae contendere. Multa tamen facienda restare, ne materia nuclearis in manus terroristarum perveniret. Terrorismum nuclearem securitati internationali maximo esse periculo, quod usque cresceret.

    Immigratores remitti coepti sunt

    Ex pacto, quod Unio Europaea cum Turcia fecit, immigratores, qui viis illegalibus in Graeciam venerant neque asylum petiverant, in Turciam die Lunae (4.4.) remitti coepti sunt. Remittuntur cives Bangladesae, Pakistaniae, Srilancae atque civitatum Africanarum. Ordines a iuribus humanis remissiones reprehenderunt, quod essent inhumanae et illegales. Ordo Amnestia Internationalis autumat Turciam non esse tutam, quia multa milia Syrorum in patriam bello afflictam remiserit. Turci autem negant id factum esse. Sicut constitutum erat, ut Unio Europaea totidem petitores asyli a Turcis acciperet, quot Turcia ex Graecia recepisset, primi Syri in Germaniam iam transportati sunt.

    Isis suos pugnatores iugulavit

    Ordo terroristicus Isis sive Daesh in Syria triginta quinque pugnatores suos die Saturni (2.4.) comprehendit, ex quibus quindecim, speculationis et corruptionis accusatos, prope urbem Raqqa iugulavit. Quod factum est, postquam Abu Hija al-Tunisi, unus ex ducibus ordinis, ictu aerio die Mercurii (30.3.) occisus est.

    Acciaroli, vicus longaevorum

    Investigatores credunt secretum vitae longae et felicis forsitan apud mare Tyrrhenum in vico Acciaroli inveniri posse. Ibi circiter mille homines habitant, ex quibus plus trecenti diutius quam centum annos vixerunt. De his centenariis forsitan viginti centesimae (20%) aetatem centum decem annorum iam superaverunt. Nunc investigatio Italo-Americana suscipitur, ut consuetudines vitae et hereditas genetica hominum huius vici accuratius exploretur. Multi quidem ex incolis senioribus superponderosi esse videntur et haud pauci tabacum fumificant. Sed cotidie fere in cibis habent sardinas et pro condimento rosmarinum. Praeterea multum in regione clivosa ambulant.

    (Tuomo Pekkanen)

    Nuntii Latini 8.4.2016

  • Die Saturni hebdomadae sacrae (26.3.) in Finlandia casus tristissimus accidit, cum aedes sacra oppidi Ylivieska ad cineres redacta est. Neque dubium erat, quin incendium dolo malo conflatum esset. Auctor sceleris videtur esse iuvenis quidam triginta fere annorum, qui paulo post prope ruinas templi deprehensus est. Quibus rebus commotus Herostratus ille facinus suum commiserit, nondum constat.
    (Reijo Pitkäranta)

    Karadzic genocidio convictus

    Radovan Karadzic, pristinus dux Serborum, a iudicibus Nationum Unitarum vinculis quadraginta annorum condemnatus est. Convictus erat genocidii anno millesimo nongentesimo nonagesimo quinto (1995) in Bosnia editi, quo octo fere milia virorum et puerorum Musulmanorum occisa sunt. Insuper noxium se praebuit obsidionis urbis Seraii, quae multis milibus civium perniciei fuit.
    (Reijo Pitkäranta)

    Cives Americani e Turcia abeunt

    Administratores Civitatum Americae Unitarum familiis militum et legatorum in Turcia meridiana collocatorum imperaverunt, ut statim illam terram relinquerent. Idem suos praemonent, ne in Turciam itinera faciant propter condicionem securitatis ibi debilitatam.
    (Reijo Pitkäranta)

    Discrimen in Brasilia politicum

    In Brasilia discrimen administrationis ortum est, quo status praesidentis Dilma Rousseff labefactatur. In causa est, quod maxima factio politica recusare decrevit, quominus operae regiminis iam interesset. Quo factum est, ut etiam praesidens civitatis potestatem suam amittere periclitatur. Neque enim munere suo fungi potest, nisi fidem tertiae partis congressus habet.
    (Reijo Pitkäranta)

    Palmyra ab Isis recuperata

    Copiae regiminis Syriae Palmyram, urbem perveterem, ab ordine Isis recuperaverunt. Quo facto apparuit monumenta antiqua, quae ibi sunt, melioris condicionis esse quam metuebatur. Isis, postquam anno bis millesimo quinto decimo (2015) ea urbe potitus est, magnam multitudinem parietinarum et aliarum rerum antiquitatis delevisse dicebatur.
    (Reijo Pitkäranta)

    Memoria seditionis Irlandiae

    Septimana vergente Dublini, in capite Irlandiae, pompa militaris magnifica instituta est. Tum enim centum anni acti erant ex seditione populari, quae ad libertatem Irlandiae aspirabat. Regimen Irlandiae edicto proposito nuntiavit illa sollemnitate omnium eorum memoriam recoli, qui pugnis anno millesimo nongentesimo sexto decimo (1916) factis vitam amisissent.
    (Reijo Pitkäranta)

    Finlandia viatores allicit

    Res viaria in Finlandia pulchre procedit. Una causa videtur esse, quod ictibus terroristicis in Media Europa factis et ora Maris Mediterranei ex cursu profugorum laborante viatores metas itineris novas quaerunt. In Finlandiam pergunt, quia tuta existimatur. Periegetae mores Finnicos cognoscere volunt: bacas colligunt, sauna utuntur, pistoria Carelica faciunt.
    (Saara Honkanen)

    Nuntii Latini 1.4.2016

Kuuntele myös

    Muualla Yle.fi:ssä