Nuntii Latini

Praesidens Niinistö Moscuam visit

  • 4 min
  • toistaiseksi

Praesidens Finniae Sauli Niinistö die Martis (22.3.) Moscuae praesidentem Vladimirum Putin convenit. Praesidentes collocuti sunt de petitoribus asyli, qui via septentrionali ex Russia in Finniam venerunt. Putin affirmavit peregrinos, Russis et Bielorussis exceptis, illa via in Finniam iam non venturos esse. Tractabantur etiam quaestiones oeconomicae et commercium, quod propter sanctiones deminutum est, praeterea discrimen Ucrainae, bellum Syriacum atque terrorismus internationalis. Praesidentes sollicitabantur ictibus terroristicis illo ipso die Bruxellis factis. Uterque familiaribus victimarum dolorem suum declaravit et de cooperatione monuit, quam pugna contra terrorismum flagitaret.

Bruxellis tres explosiones

Die Martis mane in aeriportu Bruxellensi duae bombae exploserunt, una explosit in tramine metropolitano apud stationem Maelbeek, quae haud multum ab aedibus consilii Europaei distat. Unus et triginta homines perierunt, numerus vulneratorum ducentos septuaginta superat. Utramque stragem ordo Isis sibi vindicat. Auctores facinorum tres fuisse creduntur, ex quibus duo mortui sunt, unus quaeritur sed nondum repertus est. Bruxellis fuit domicilium etiam terroristarum, qui mense Novembri ictibus Parisiis factis centum sexaginta homines occiderunt. Salah Abdeslam, unus ex auctoribus illius stragis nuper (17.3.) Bruxellis in suburbio Molenbeek deprehensus est.

Pactum inter Turciam et Unionem Europaeam

Unio Europaea pactum de immigratoribus remittendis cum Turcia fecit. Illud pactum die Dominico (20.3.) valere coepit. Omnes immigratores, qui post hunc diem in Graeciam venerunt, in Turciam remittentur, si asylum non petent aut petitio eorum reicietur. Remissiones pridie Nonas Apriles (4.4.) incipient. Unio Europaea autem tot petitores asyli, quot in Turciam remissi erunt, ex eis, qui in Turcia iam sunt, in Europam acceptura est. Turciae praeterea pecunia solvetur atque colloquia de societate eius in Unione Europaea et de viso Turcis concedendo maturabuntur.

Sintne animalia in circensibus habenda

Germani deliberant, an vetandum sit, ne magna animalia fera in spectaculis circensibus habeantur. Agitur de elefantibus, ursis, tigribus, camelopardalibus sive girafis, rhinocerotibus, hippopotamisque. Sunt, qui etiam spectacula simiarum vetare velint. Propositum de his spectaculis vetandis a tribus civitatibus foederatis ad moderatores Germaniae relatum est.

Cerasi in Iaponia iam florent

In Iaponia Institutum Meteorologicum praevisiones divulgat, quo modo efflorescentia cerasorum ex meridie ad septentrionem progrediatur. Die Sabbati (19.3.) nuntiatum est aliquot cerasos in insulis Iaponiae principalibus iam florere, quod maturius fit quam assolet. Apud Iapones mos est ad flores cerasi spectandos sub arbores congregari diem vernalem celebrantes.

(Tuomo Pekkanen)

Lähetykset

  • pe 25.3.2016 18.14 • Yle Radio 1

Jaksot

  • Primum tramen onerarium ab urbe Kouvola Finniae orientalis in urbem Xian Sinarum die Veneris (10.11.) profectum est. Iter est circiter octo milium chiliometrorum, quod illud tramen decem fere diebus perficiet. Est octingenta metra longum et uno et quadraginta contentris oneratum. Machina traminis vectoria bis mutatur, primum in limite Finniae et Russiae, iterum in limite Russiae et Cazastaniae. In statione Khorgos contentra in aliud tramen tollenonibus tolluntur, quia in Sinis latitudo orbitarum differt. Hoc anno quinque tramina eius generis inter Finniam et Sinas commeant.

    Barcinone reclamationes continuantur

    Septimana vergente complura centena hominum milia in viis Barcinonis reclamitabant flagitantes, ut decem duces regionales, comprehensi et in carcerem coniecti, liberarentur. Octo ex comprehensis sunt membra regiminis regionalis, quod administratio Hispaniae dissolverat. Magistratus Hispaniae eos accusant, quod illegale suffragium populi mense Octobri instituerint. Praeterea sex homines de eadem re suspecti vadimonio constituto liberati sunt. Carles Puigdemont, auctor motus independentiae et praeses depositus regiminis regionalis, magistratus Hispanos cum quattuor ministris in Belgio fugitat. Regimen Hispaniae decrevit, ut nova suffragia regionalia in Catalonia exeunte mense Decembri fierent.

    Motus terrae in confinio Iraniae et Iraquiae

    Sero die Dominico in confinio Iraniae et Iraquiae motus terrae factus est, quo plus quingenti homines mortui sunt. Saltem triginta milia domuum corruerunt. In regione montuosa labinae opera succurrentium remorantur. Pessime afflicta est urbs Iraniae Sarpol-Zahabin, quae a limite Iraquiae quindecim chiliometra distat.

    Bellum Syriacum militariter non componi

    Praesidentes Putin et Trump consentiunt bellum in Syria militariter componi non posse; finem belli nisi per consultationes politicas non fore. USA et Russia in bello Syriaco partes inter se oppositas sustinent. Ideo praesidentes de communi canali communicationis condendo nuntiaverunt, ut conflictus fortuiti inter aeroplana Russica et Americana evitarentur.

    USA et Corea Meridiana exercitia militaria habent

    Corea Meridiana et USA communia exercitia militaria in Oceano Pacifico occidentali susceperunt. Intersunt exercitiis navalibus septem naves longae Coreae Meridianae et tres naves aeroplanorum vectoriae Americanorum. Propositum exercitiorum est minas nuclearias et missilisticas Coreae Septentrionalis ostentatione virium deterrere.

    Dies patris celebratus

    Dies matris apud Finnos ab anno millesimo nongentesimo undevicesimo (1919) celebratus est. Patris dies festus, qui secundo die Dominico mensis Novembris agitur, ante quadraginta fere annos ex USA in Finniam acceptus est. Ex viris Finnis plus sexaginta quattuor annos natis octoginta fere centesimae sunt patres.

    (Tuomo Pekkanen)

    Nuntii Latini 17.11.2017

  • Die Dominico (5.11.) praesidens Donald Trump iter Asiaticum duarum fere septimanarum suscepit primumque in Iaponiam volavit. Ibi dixit se ad dictatorem Coreae Septentrionalis Kim Jong-un conveniendum paratum esse, dum ille id fieri vellet. ”Cum quovis homine” inquit, ”ad colloquendum assidere possum. Ibi de firmitate aut debilitate non agitur”.
    (Reijo Pitkäranta)

    Rerum condicio in Iemenio

    Ordo Nationum Unitarum flagitavit obsidioni Iemenio illatae finem imponendum esse. Inde enim sequi, ut multae miliones hominum fame laborantium auxilio humanitario privarentur. Discrimen initium cepit, cum e Iemenio in Arabiam Saudianam missile emissum est, quo facto Saudi effecerunt, ut Iemenienses terra, mari, aëre intercluderentur.
    (Reijo Pitkäranta)

    De prima cosmonauta Laika

    Tertio die mensis Novembris (3.11.) sexaginta anni acti erant ex eo, cum canis Laika a Sovietis satelliti spatiali Sputnik II imposita in orbitam Telluris missa est. Laika, prima animans in spatium cosmicum emissa, canis mixticia erat in viis Moscuae inventa. Calore at anxietate animi paucis horis post emissionem interiit.
    (Satu Tuominen)

    Suetia natio beneficentissima

    Suetia maiora beneficia in populos peregrinos confert quam ulla alia orbis terrarum natio. Finlandia in hac comparatione loco septimo collocata est. Hoc patet ex indice, in quo componendo septem res respiciebantur, ut salus, aequalitas, studia pacis provehendae, auxilium populis egentioribus praebitum.
    (Reijo Pitkäranta)

    Cella secreta in pyramide

    In magna pyramide Gizae cella secreta et antea incognita inest, ut investigatores ope radiorum cosmicorum cognoverunt. Cui autem rei conclave triginta fere metra longum inserviverit, nondum constat. Pyramis illa abhinc amplius quattuor milia annorum constructa in septem miraculis mundi numeratur et eorum omnium vetustissima est.
    (Reijo Pitkäranta)

    Aestas agricolis importuna

    Agricolae Finlandiae e sationibus huius aestatis detrimentum plus centum milionum euronum ceperunt. Talem nuntium dedit Sari Peltonen, rei rusticae consulta ex ordine ProAgria appellato. ”Quid aliud”, inquit, ”expectaveris, cum nivibus cadentibus et sementis facta et messis peracta sit”. Huc accedit, quod sumptus in frumentum siccandum impensi solito maiores erant.
    (Reijo Pitkäranta)

    Statua leonis in Ruokilahti

    Kalendis Novembribus in media paroechia Ruokolahti statua leonis marmorea posita est. Abhinc enim viginti quinque annos ibi accidit, ut quidam saltuarius in via silvestri ambulans ex inopinato leoni occurreret. Sunt, qui dubitent, an ille re vera regem animalium viderit. Attamen vestigia leonis similia in illa regione postea reperiebantur.
    (Reijo Pitkäranta)

    (Nuntii Latini 10.11.2017)

  • Pridie Kalendas Novembres (31.10.2017) quingenti anni exacti erant ex die (31.10.1517), quo Martinus Luther nonaginta quinque theses contra indulgentias pontificias Wittembergae divulgavit. Ita initium cepit reformatio et ecclesia Lutherana orta est. Anno ante (31.10.2016), iubilaeum reformationis caerimoniis oecumenicis in Cathedrali Lundensi Suetiae praesente papa Francisco incohatum est.

    De condicione rerum Cataloniae

    Res Cataloniae in discrimen verterunt, cum moderatores Hispaniae die Sabbati (28.10.) nuntiavissent se administratores regionales Cataloniae magistratu amovisse et Cataloniam in suam administrationem redacturos esse. Nova comitia mense Decembri fore. Eodem die, paulo ante, parlamentum Cataloniae unilateraliter regionem suam independentem declaraverat. Die Dominico homines Barcinone in utramque partem reclamitabant. Vexillis Hispaniae et Unionis Europaeae velati adversarii independentiae insignia portabant, quibus monuerunt Cataloniam esse omnium Hispanorum. Sed etiam clamores "Vivat Catalonia!" audiebantur.

    De hora mutanda in Europa dissensio

    Hora aestiva in Europa ultimo die Dominico mensis Martii incipit et ultimo Dominico die mensis Octobris in hiemalem horam mutatur. Nunc autem grex septingentorum europarlamentariorum vult, ut ille usus horologia rursum prorsum mutandi finiatur. Illi nuper (25.10.) Argentorati (vulgo Strasbourg) de ea re propositum divulgaverunt. Omnes tredecim europarlamentarii Finniae proposito subscripserunt. Apud Finnos hora aestiva primum suscepta est mense Martio anno millesimo nongentesimo octogesimo primo (1981). De hora aestiva suscipienda in directiva Unionis Europaeae praecipitur. Ad illam mutandam parlamentum Europaeum potestatem non habet. Tantum Commissio Europaea directivam mutare potest.

    Funus regis Bhumibol celebratum

    Bhumibol, rex Thailandiae, anno proximo (13.10.2016) mortuus, Bankokii die Iovis (26.10.2017) crematus est. Finito luctu unius anni exsequiae per quinque dies celebratae sunt. Corpus regis ex palatio, ubi fuerat, in regium crematorium ad hoc aedificatum sollemniter portatum est. Pyram, quinquaginta metra altam, filius et successor regis accendit.

    Pueri Finni extra domum liberiores et tutiores

    Anno bis millesimo quinto decimo, investigatio internationalis facta est, in qua de libertate extra domum versandi puerorum et puellarum quaerebatur. In sedecim terris liberi minime septem - maxime quindecim annorum respiciebantur. Exitus investigationis fuit, quod liberi Finnorum optimas extra domum versandi possibilitates habent. Parentes illis permittunt, ut in proximitate ambulent aut birota vehantur, scholam frequentent, vias principales transeant, in tenebris exeant. Proximitas domicilii apud Finnos tuta habetur, securitatem etiam commeatus admodum tranquillus auget, nam pedites et birotarii observantur. Minimam ad independentes ambulationes potestatem habent liberi in Francia, Israele, Srilanca.

    Tuomo Pekkanen

    Nuntii Latini 3.11.2017

  • Moderatores Hispaniae de autonomia Cataloniae circumscribenda decreverunt senatus consultum de ea re exspectantes. Ad hoc consilium perficiendum paragrapho centesima quinquagesima quinta legis fundamentalis usu recipiunt. Etiam socialistae, partes oppositae principales, se illam rationem sustentare nuntiaverunt. Decretum eo spectat, ut parlamentum Cataloniae custodiae subiciatur, principes regionis magistratu moveantur ibique nova comitia habeantur.
    (Reijo Pitkäranta)

    Xi Jinping potentiam auxit

    Potentia praesidentis Sinarum Xi Jinping in conventu factionis communisticae non solum stabilita, sed etiam firmior facta est. Id vel inde patet, quod doctrina nomen eius gerens consensu omnium ad leges fundamentales eiusdem factionis addita est.
    (Reijo Pitkäranta)

    Raqqa ex ordine Isis libera

    Urbs Raqqa e potestate ordinis Isis liberata est, ut copiae democraticae Syriae (SDF) septimana vergente sollemniter nuntiaverunt. Hic exercitus, quem milites Americani sustentant, maximam partem e Curdis Syriae constat, sed in eo etiam milites Arabes et Christiani insunt. Raqqa inde ab anno bis millesimo quarto decimo (2014) pro capite ordinis Isis habebatur.
    (Reijo Pitkäranta)

    De documentis secretis

    Praesidens Donald Trump se permissurum esse promisit, ut pars documentorum clandestinorum ad caedem pristini praesidentis John F. Kennedy pertinentium in publico poneretur. Haec acta, quae in Archivo Americanorum nationali asservantur, mille trecentis paginis continentur. Speratur fore, ut iis patefactis scelus Dallasiense multis obscuritatibus involutum aliquo modo illustretur.
    (Reijo Pitkäranta)

    Quid in Italia acciderit

    In Italia septentrionali suffragium populi de maiore autonomia Lombardiae et regioni Venetorum concedenda habitum est. Incolae illarum provinciarum graviter ferunt, quod pro tributis rei publicae solutis parum pecuniae recipiant. In illis partibus Italiae urbes opulentissimae sunt, ut Mediolanum, sedes principalis oeconomica, et Venetiae, quo viatores undique confluunt.
    (Reijo Pitkäranta)

    De aëroplano Malaesiensi

    Malaesia et societas nomine Ocean Infinity pactae sunt, ut aëroplanum, quod abhinc tres annos et dimidium disparuit, denuo quaereretur. Investigatores nullam remunerationem accepturos esse, si locus calamitatis non inveniretur. Aëroplanum ex Cuala Lumpuria Pekinum versus iter faciebat, cum in mare delapsum est ducentos undequadraginta homines ad mortem ducens.
    (Saara Honkanen)

    Dani apothetas condunt

    Legati parlamentares Daniae rogationem de apothetis condendis accepturi sunt. Agitur de locis, ubi puerperae infantem recens natum impune exponere possunt. Propositum est, ut parvulus a matre desertus alicui instituto educandus traderetur. Putant talem modum operandi iis matribus auxilio fore, quae liberos suos curare non valeant.
    (Reijo Pitkäranta)

    Nuntii Latini 27.10.2017

  • Suetia Commissioni Europaeae nuntiavit se velle, ut inspectiones in limite Daniae et Suetiae continuarentur, etsi tempus duorum annorum inspectionibus ab Unione Europaea constitutum mense Novembri finitum esset. Cum plurimi petitores asyli in Europam per Balcaniam venissent, inspectiones autumno anni bis millesimi quinti decimi (2015) susceptae sunt.

    USA et Russia stationem spatialem prope Lunam aedificabunt

    USA et Russia stationem spatialem circumlunarem aedificabunt, unde systema solare investigetur. Nondum constat, quam partem NASA (National Aeronautics and Space Administration) quamque Roskosmos, ordo spatialis Russorum, in operibus habeat. Propositum est, ut statio illa spatialis, cui nomen datum est “Porta profundi spatii” (Deep Space Gateway), intra decem annos perficiatur.

    Naves antiquae in fundo Ponti Euxini repertae

    Grex archaeologorum maritimorum Universitatis Southhamptoniensis in fundo Ponti Euxini sexaginta naves antiquas repperit. Naves Romanorum, Byzantinorum, Othomanorum in tenebris maris miro modo conservatae sunt. Antiquissima ex illis est prope duorum milium quingentorum annorum, sive quattuor vel quinque saeculis a.Chr.n. constructa.

    Molestatores ad virgas!

    Quattuor ex quinque feminis in Arabia Saudiana dixerunt se molestia sexuali affectas esse. Itaque rex Salman nuper praecepit, ut sexualis molestia poena coerceretur. Ex lege, quae in Ministerio rerum domesticarum praeparatur et intra sexaginta dies valere incipiet, molestatores feminarum carcere aut ad virgas damnnabuntur.

    Trecenta milia anserum in uno agro

    Anser specie Branta leucopsis apud Mare Glaciale nidificat, unde ad Mare Germanicum et Balticum hiematum migrat. In toto orbe terrarum plus decies centena milia horum anserum esse existimatur. Tertia fere pars totius populationis die Sabbati (14.10.) in uno agro Finniae meridionalis visa est. Post largas pluvias ille ager, in valle fluminis Kymi situs, idoneum locum requiescendi anseribus etiam antea praebuit. Populatio anserina in annos crescit atque etiam in Finnia meridionali singula paria passim hiemant. Excrementa anserum in litoribus urbanis homines irritant, sed venatio lege non permittitur.

    Inquisitio in moderatores societatum tabacariarum

    Grex medicorum et aliorum expertorum in moderatores societatum tabacariarum inquisitionem in Finnia intendit. Ille grex triginta trium hominum petivit, ut inquireretur, an moderatores societatum tabacariarum maletractationes et homicidia commisissent, cum affirmantes sigarella levia saluti non nocere consumptores in errorem ducerent. Sigarella levia in Finnia triginta annos venibant, donec anno bis millesimo secundo vetita sunt. In petitione experti aestimant circiter sexaginta milia Finnorum propter illa sigarella mortem obisse. Quamvis moderatores societatum tabacariarum scirent dimidiam fere partem consumptorum saluti gravissima damna capturam esse, mendacem propagationem continuatam esse.

    (Tuomo Pekkanen)

    Nuntii Latini 20.10.2017

  • Die Martis (10.10.) vesperi Carles Puigdemont, praeses regiminis regionalis Cataloniae, orationem habuit, quam omnes intenti exspectaverant. In opinione enim erat eum de Catalonia sui iuris facta nuntiaturum esse. Neque tamen hoc fecit, sed id se acturum esse dixit, ut consultationes cum administratoribus Hispaniae de illa re inciperentur. Necesse esse, ut voluntas populi Cataloniensis in independentiam respiceretur.
    (Reijo Pitkäranta)

    Quid Rajoy responderit

    Regimen Hispaniae conventum necessitatis de discrimine Cataloniae habuit. Quo facto princeps minister Mariano Rajoy nuntiavit decretum esse, ut Catalonienses interrogarentur, quidnam Carles Puigdemont oratione sua dicere voluisset. Incertum enim esse, utrum illi se in libertatem vindicavissent necne. Cum respondissent, Hispaniam deliberaturam esse, quem potissimum cursum sequi vellet.
    (Reijo Pitkäranta)

    Pestilentia in Madagascaria

    His duobus mensibus in Madagascaria amplius ducenti casus pestilentiae reperti sunt, e quibus saltem triginta tres morti fuerunt. Agitur plerumque de pestilentia pulmonum, quae contagione per guttas minimas facta latius patet. Ad epidemiam compescendam Ordo sanitarius Mundi (WHO) in Madagascariam magnam copiam antibioticorum misit.
    (Reijo Pitkäranta)

    Incendia terrestria Californiae

    In California incendia terrestria conflata sunt, quae amplas regiones vini feraces vastant. Insuper multa centena domuum flammis absumpta sunt, quo factum est, ut magna multitudo incolarum tecta sua relinquere cogeretur. Venti procellosi, siccitas, tempestas calida in causa sunt, cur illa incendia passim rabide diffundantur.
    (Reijo Pitkäranta)

    Praemium Nobelianum pacis

    Praemium Nobelianum pacis hoc anno ordini ICAN tributum est, qui armis nuclearibus obsistit. Monet haec arma periculum ingens generi humano efficere. Operam dat, ut omnes terrae pactionem de armis nuclearibus vetandis comprobent. Centum fere terrae huic pactioni favent, sed nulla civitas armis atomicis instructa inter eas est.
    (Satu Tuominen)

    Messis frumentaria infecunda

    Messis frumentaria in Finlandia hoc anno infecundior est. In causa sunt imbres assidui, quibus effectum est, ut segetes humi iacerent neque temperi maturarentur. Propter tempestatem foedam messoribus difficile erat frumentum machinis exterere et proventum agri in horreum congerere. Aliquot locis dimidia annonae pars amissa est.
    (Reijo Pitkäranta)

    Sauli et Jenni infantem habebunt

    Praesidenti Finlandiae Sauli Niinistö et coniugi eius Jenni Haukio mense Februario infans nascetur, ut die Lunae publice nuntiatum est. Iam multos annos esse, cum par praesidentiale familiam suam filiolo aut filiola auctum iri speraret. Gaudium utriusque nunc eo maius esse, quod initium graviditatis difficile et importunum fuisset.
    (Reijo Pitkäranta)

    Nuntii Latini 13.10.2017

  • Longe maior pars Cataloniensium, qui ad urnas venerunt, in suffragio populi Kalendis Octobribus facto pro independentia sententiam tulit. Regimen et tribunal constitutionale Hispaniae illud suffragium illegale iudicaverunt. In tumultibus violentis inter comitia ortis permulti vulnerati sunt. Prope octingenti homines in sedibus medicis aut valetudinariis curabantur. (2) Testes oculati narraverunt custodes publicos a regimine Hispaniae missos contra suffragantes fustes et glandes cummeas adhibuisse et urnas cum sententiis datis retinuisse. Carles Puigdemont, dux regionis Cataloniae, dixit Catalonienses suffragando ius independentiae vindicavisse et ita ianuam ad declarationem unilateralem independentiae aperuisse. (3)

    Guterres musulmanos rohingyas defendit

    Antonio Guterres, secretarius generalis Nationum Unitarum, flagitavit, ut regimen Birmaniae operationes militares statim interrumperet, propter quas semimilio musulmanorum rohingyarum Birmaniae septentrionalis in Bangladesam effugisset. Agi de discrimine humanitario, quod fundamentum radicalizationi, criminalitati, commercioque hominum praepararet. Condicionem rohingyarum Guterres incubonem humanitarium appellavit. (4)

    Sinae sanctiones exsequuntur

    Sinae sanctiones exsequuntur, quas Nationes Unitae contra Coream Septentrionalem probaverunt. Omnes societates mercatoriae, quas Corea Septentrionalis in Sinis habet, intra centum viginti dies negotia sua finire debent. Exportatio benzini et gasi in Coream Septentrionalem limitatur; importatio textilium, carbonis, ferri, piscium in Sinas vetatur. (5)

    Russia ultima arma chemica delevit

    Praesidens Vladimir Putin Russiam ultima arma chemica delevisse in televisione rettulit et Americanos hortatus est, ut exemplum Russiae sequerentur. Inter bellum frigidum Russia et USA magnam armorum chemicorum copiam collegerunt, quam deinde, cum se pacto de illis armis vetandis adiunxissent, delere promiserunt. (6) Initio arma chemica ante mensem Aprilem anni bis millesimi duodecimi (2012) delenda erant, sed utraque pars nuntiavit sibi procrastinatione opus esse. Americani rettulerunt se suum opus ante annum bis millesimum vicesimum tertium (2023) finituros esse. Ordo internationalis de armis chemicis vetandis (OPCW, Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons) illa arma a Russis deleta esse confirmavit. (7)

    Lupi ad Romam reverterunt

    Propter nimiam venationem populatio lupina in Italia proximo saeculo paene exstirpata est, nam ante quinquaginta annos tantum centum vel maxime centum quinquaginta lupi ibi restabant. Deinde venatione vetita populatio usque ad mille sescentos lupos aucta est. Nuper lupi etiam ad Romam reverterunt, ubi his centum annis visi non erant. (8) Unus ex his lupis nominatus est Romulus, sicut appellabatur alter ex fratribus geminis, quos lupa olim lactavit, ut fabula narrat; Faustulum pastorem Romulum et fratrem geminum Remum invenisse et uxori Larentiae educandos dedisse. Condita Roma et occiso fratre Romulum postea primum Romae regem (753-715) factum esse. (9)

    – Vox populi, vox dei.
    – Lupus est homo homini.
    – Lupus non curat numerum ovium.

    Tuomo Pekkanen.

    Nuntii Latini 6.10.2017

  • Die Dominico (24.9.) in Germania comitia parlamentaria habita sunt. Quorum victoriam reportaverunt democratae Christiani, qui tertiam suffragiorum partem (33%) sibi conciliaverunt. Hinc sequitur, ut Angela Merkel, praeses factionis, cancellaria foederalis quater fiat. Secundum locum consecuti sunt democratae sociales, quibus praeest Martin Schulz, cum viginti fere centesimas (20%) sententiarum acceperunt. Locum tertium obtinuit factio dextima, cui nomen ’Optio Germaniae’, tredecim centesimas (13%) suffragiorum adepta.
    (Reijo Pitkäranta)

    Res Germaniae mutatae

    Rerum periti, cum de eventu comitiorum Germaniae disputarent, imprimis duas maiores mutationes factas esse monuerunt: unam earum esse, quod Angela Merkel nonnihil pristinae aurae popularis amisisset, alteram, quod extremistis dextimis primum post secundum bellum mundanum contigisset, ut legati sui in parlamentum deligerentur.
    (Reijo Pitkäranta)

    Iter praesidentis Italiae

    Die Martis (26.9.) praesidens Italiae Sergio Mattarella itinere tridui suscepto in Finlandiam venit filia Laura comitatus. Postridie eius diei hospites a praesidente Sauli Niinistö et coniuge eius in Palatio praesidentiali sollemniter recepti sunt. Postea etiam praesidem parlamenti Maria Lohela et principem ministrum Juha Sipilä salutaverunt.
    (Reijo Pitkäranta)

    Lex Arabiae Saudianae

    Rex Arabiae Saudianae Salman edixit, ut feminis licentia autocinetum regendi concederetur. Decrevit enim constitutiones ad commeatum publicum pertinentes ita renovandas esse, ut tam viri quam feminae sibi diploma vehiculis gubernandis acquirere possent. Nova lex, cui scribendae collegium magistratuum institutum est, mense Iunio valere incipiet.
    (Reijo Pitkäranta)

    De historia notae zeri

    Nota numeri, cum zerum significat, multis saeculis vetustior esse videtur quam antea creditum est. Documentum enim Indicum, in quo illud signum occurrit, iam tertio p.Chr. n. saeculo conscriptum est, non saeculo duodecimo, ut superius existimabatur. Hanc rem investigatores Universitatis Oxoniensis computatione radiocarbonica usi compererunt.
    (Reijo Pitkäranta)

    De insectis edendis

    In Finlandia magistratus in animo habent saginam et venditionem insectorum ad mensas escarias permittere. Antea lex Unionis Europaeae vetuit alimenta ex insectis parata vendere, sed interpretatio legis sensim mutata est. Speratur fore, ut insectis, quae proteino abundant, penuria cibariorum in diversis partibus mundi leniri possit.
    (Saara Honkanen)

    De nidificatione avium

    Loca, ubi aves in Finlandia nidificant, quotannis paene duo chiliometra ad septentrionem versus transferuntur. Causa et origo huius rei est caelum usque calefiens. In praesenti apud nos ducenta triginta quinque genera avium nidulantur, quorum tertia pars regionem vivendi iam amplificavit. Hoc patet ex investigatione ornithologica nuper divulgata.
    (Reijo Pitkäranta)

    Nuntii Latini 29.9.2017

  • Nationes Unitae conventum generalem hac septimana in urbe New York habuerunt. Oratione, quam in conventu fecit, praesidens Donald Trump labores Nationum Unitarum pro pace et securitate laudavit sed nimiam ordinis byrocratiam vituperavit. Monuit importunum programma nucleare Coreae Septentrionalis mundo imminere, dum cives fame perirent et cruciatum paterentur.

    Explosio in tramine Londiniensi

    In tramine metropolitano Londiniensi die Veneris (15.9.) inter frequentiam matutinam apud stationem Parsons Green bomba in situla plastica posita explosa est. Effectus explosionis fuit admodum moderatus, etsi triginta viatores leviter vulnerati sunt. Plerique ex eis combustiones acceperunt. De illo scelere suspiciuntur duo homines, ex quibus unus, vir duodeviginti annos natus, captus est in portu Dover, alter, iuvenis unius et viginti annorum, in suburbio Houslow Londiniensi. Ordo Isis nuntiavit se ictum fecisse, qui est iam quintus in Britannia hoc anno factus.

    Curdi civitatem independentem condituri

    Curdi, qui in Iraquia septentrionali regionem habent autonomam, civitatem sui iuris vindicant. Parlamentum Curdorum decrevit, ut de ea re suffragium populi die vicesimo quinto huius mensis (25.9.) fieret. Regimen Iraquiae, sicut etiam Irania et Turcia nec non USA, independentiae Curdorum obsistunt. Irani et Turci timent, ne secessionis studium etiam inter cives Curdos in ipsorum terris habitantes extendatur. Americani autem flagitant, ut suffragium de independentia revocetur, quod censent illud suis cum Turcia relationibus nocivum esse et pugnam contra ordinem Isis impedire.

    Principissa Victoria Finniam visitavit

    Principissa Victoria, heres regni Suetiae, septimana vergente Finniam visitavit, ut anniversarium centesimum Finniae independentis honoraret. In Theatro Melodramatico Helsinkiensi principissa spectaculo operae ”Sonata autumni” adfuit. Partes principales cantavit semisuprana Anne Sofie von Otter. Illa opera originem ex pellicula eiusdem nominis ducit, cuius auctor et moderator fuit Ingmar Bergman.

    Finni salubrius edunt quam ante

    Diaeta Finnorum hoc decennio in partem salubriorem mutata est. Consumptio carnis rubrae minuitur, legumina, nuces, olera, fructus plus quam ante eduntur. Praeterea gratus est civibus panis ex avena factus. Loco lactis potiones speciales, e.g. avena aut soia conditae, magis magisque bibuntur.

    Autumnus progreditur

    Autumnus progreditur. Hac septimana grues in meridiem migrant. Quia caelum fuit sudum, in Finnia meridiana temperatura nocturna passim iam infra zerum decidit. Mutationes etiam in eo visibiles sunt, quod vesperae obscurefiunt, cum dies singulis septimanis in meridione plus semihora, in septentrione plus hora brevior fiat.

    (Tuomo Pekkanen)

    Nuntii Latini 22.9.2017

  • Pridie Kalendas Septembres (31.8.) in Oceano Atlantico tempestas, cui nomen Irma inditum est, vires colligere coepit. Paucis diebus post tam fortis facta est, ut procella quinti gradus sive omnium periculosissima aestimaretur turbinibus venti amplius octoginta metra in secundo saevientibus. Primum quidem, id est postridie Nonas Septembres (6.9.), insulae Maris Caribici, ut Barbuda, typhone pessime vastatae sunt.
    (Reijo Pitkäranta)

    Procella iter continuavit

    Die nono mensis Septembris (9.9.) tempestas Irma, postquam saltem viginti quinque hominibus perniciei fuit, civitates insulares Portum Divitem, Rem publicam Dominicianam, Haitiam praeteriit. Inde cursum ad oram Cubae versus continuavit, ubi effecit, ut minimum decem homines vitam amitterent et urbs Habana inundationibus obrueretur.
    (Reijo Pitkäranta)

    Florida admodum afflicta

    Die decimo huius mensis (10.9.) typhon Irma Floridam consecutus est. Interitus, quem huic regioni attulit, etiam maior fuisset, nisi tota fere civitas iussu magistratuum hominibus vacuefacta esset. Duodecim cives mortui sunt atque urbes et oppida tam inundationibus quam ventis procellosis maxima damna acceperunt. Post Floridam occidentalem afflictam furor tempestatis paulatim remisit.
    (Reijo Pitkäranta)

    Comitia in Norvegia facta

    Die Lunae (11.9.) in Norvegia comitia parlamentaria habita sunt. Suffragiis computatis apparuit conservativos una cum aliis factionibus administrantibus fidem populi sibi conciliavisse. Partes autem operariorum cladem acerbissimam acceperunt. Ministra princeps Erna Solberg, cum eventum comitiorum pronuntiaret, victoriam reportatam toti ministrorum coalitioni attribuit.
    (Reijo Pitkäranta)

    Exercitium bellicum parlamenti

    Exercitus Finlandiae exercitio bellico hoc mense in Suetia interest. Quod in multis regionibus huius terrae cooperationis militaris causa paratur. Trecenti fere milites Finlandenses ad exercitationem missi sunt, cum undeviginti milia Suetorum eam participarent. Praeterea copiae ex aliis terris Europaeis et Civitatibus Americae Unitis adsunt.
    (Satu Tuominen)

    Refectio Aedium parlamenti

    Restitutio Aedium parlamenti Finlandiae nuperrime ad finem est adducta. Nonis enim Septembribus (5.9.) tribuni plebis, qui hoc biennio in alieno convenire coacti erant, in Collem Arcadium, ut ille locus dicitur, redire potuerunt. Domus parlamenti e granite aedificata ab architecto Iohanne Siren delineata est.
    (Reijo Pitkäranta)

    Cursus 'La Parisienne'

    Iam viginti anni sunt, cum Lutetiae Parisiorum cursus feminarum in tota Europa omnium maximus nomine 'La Parisienne' instituitur. Hoc anno illi cursurae plus centum feminae ex Finlandia oriundae interfuerunt. Omnes earum vestibus caeruleis et albis indutae erant, ut hoc ornatu patriam suam abhinc centum annos sui iuris factam celebrarent.
    (Reijo Pitkäranta)

    (Nuntii Latini 15.9.2017)

  • Corea Septentrionalis nuntiavit se bombam hydrogenicam, quae in missili poni posset, feliciter probavisse. Stationes sismographicae etiam in Finnia explosionem notaverunt. Ex instituto meteorologico Iaponiae dictum est tremorem terrae decies fortiorem fuisse quam mense Septembri, cum Corea Septentrionalis proximum experimentum nucleare fecisset. Si res ita se habet, bomba quater vel quinquies maior fuit quam bomba atomica secundo bello mundano exeunte in urbem Nagasaki Iaponiae demissa.
    Sinae, Russia, Iaponia, USA et nationes Europaeae experimentum bombae hydrogenicae unanimiter damnaverunt. Consilium securitatis Nationum Unitarum ad rem tractandam convocatum est. Praesidens Donald Trump nuntiavit Americanos de omni commercio cum illis terris finiendo deliberare, quae cum Corea Septentrionali mercatum exercerent. Malcolm Turnbull, primus minister Australiae, censebat paeninsulam Coreanam post bellum ibi gestum numquam his sexaginta annis tam prope novum bellum fuisse.

    In Bosporo Cimmerio pons construitur
    Russi, postquam Crimaeam occupaverunt, pontem in Bosporo Cimmerio facere constituerunt. Pons, qui erit undeviginti chiliometra longus, iungit paeninsulam Taman Russiae cum oppido Kerts, quod est in Crimaea. Propositum est, ut pons, commeatui tam vehiculario quam ferriviario destinatus, intra proximum annum perficiatur.

    Oppidum antiquum in mari repertum

    Archaeologi oppidum antiquum aetatis Romanorum in mari apud Nabeul, urbem Tunesiae, reppererunt. Oppidum, a Graecis quinto a.Chr.n. saeculo conditum, fuit olim nomine Neapolis. Urinatores in ruinis praeter vias et monumenta circiter centum amphoras invenerunt, in quibus fuerat garum, condimentum ex piscibus factum, quod Romani amabant.

    Vinum sex milium annorum
    Ex novis investigationibus apparet vinum in Europa iam ante sex milia annorum in usu fuisse. In seriis figulinis, in aliquot speluncis Siciliae occidentalis repertis, sunt residua vini, quod ante sex milia annorum factum esse constat, nam ex analysi residuorum patet vinum initio quarti a.Chr.n. millenii productum esse.

    Desertum Atacama florescit
    Desertum Atacama Chiliae occidentalis, quod in toto mundo siccissimum habetur, hoc tempore floribus operitur. Nuper ibi urceatim pluebat, quo factum est, ut desertum in ingentes campos floridos mutaretur. Semina et bulbi, quae in sicca terra per multos annos conservantur, imbribus cadentibus celeriter germinant et florescunt. Pulcherrimum tempus a mense Septembri usque ad Novembrem durat neque pluviae saepius quam quinto, sexto vel septimo quoque anno cadere solent. Hoc autem anno imbres maturiores fuerunt, nam anno bis millesimo quinto decimo (2015) desertum Atacama insolito splendore post largissimos imbres mensis Martii floruit.

    Tuomo Pekkanen.

    Nuntii Latini 8.9.2017

  • Die Lunae (28.8.) praesidens Finlandiae Sauli Niinistö collegam suum Americanum Donald Trump in Aedibus Albis convenit. Praesidens Trump hospiti suo gratias egit, quod Finlandenses militibus Americanis et sociis eorum in Afganistaniam missis auxilio fuissent. Idem dixit se et suos propter ictum terroristicum in urbe Turku factum dolere et virtutem Finlandensium in bello contra terrorismum gerendo laudavit.
    (Reijo Pitkäranta)

    Quid Timo Soini dixerit

    Timo Soini, minister a rebus exteris Finlandiae, conventum inter Niinistö et Trump habitum insignem et bonum habet. In colloquiis argumenta magni momenti tractata esse, in quibus res tam ad sodalitatem Consociationis Atlanticae et Mare Balticum quam ad Russiam et orbem arctoum pertinentes excellerent.
    (Reijo Pitkäranta)

    Typhon Harvey dictus

    Septimana vergente in Sinu Mexicano tempestas vehementissima orta est. Quae procella, nomine Harvey, postquam in oram civitatis Texiae pervenit, illi regioni maxima detrimenta intulit. Ex eo typhone ingentes inundationes secutae sunt, quibus Hustonia, metropolis celeberrima, tota fere obruta est. Neque Americani umquam tantos imbres viderunt.
    (Reijo Pitkäranta)

    Missile Iaponiae imminens

    Die Lunae (28.8.) ex Corea Septentrionali missile ballisticum sublime emissum est, quod Iaponiam septentrionalem supervolavit. Deinde in tres partes diruptum in mare decidit in loco, qui circiter mille ducenta chiliometra ab insula Hokaido abest. Omnes civitates, in iis Russia et Sinae, illud experimentum vehementer condemnaverunt.
    (Reijo Pitkäranta)

    Res in Amazonia metallica

    Regimen Brasiliae novas auri et aliorum mineralium fodinas in Amazonia constituere permittit. Silvae ad rem metallicam nunc destinatae tertiam fere partem areae silvestris flumini Amazonio circumiectae tegunt. Tutores naturae decreto vehementer reclamant; timent, ne ex hoc sequatur, ut regiones silvarum et aquae copiae corrumpantur, biodiversitas naturae dilabatur, communitates locales dissolvantur.
    (Saara Honkanen)

    Memoria principissae Dianae

    Pridie Kalendas Septembres (31.8.) viginti anni acti erant, cum Diana, principissa Valliae, calamitate viaria Lutetiae Parisiorum facta vitam amisit. In causa erat, quod autocinetum eius propter nimiam velocitatem ad parietem cuniculi viarii illisum est. Memoria Dianae in Britannia variis modis recolebatur, et in honorem eius statua ponetur.
    (Reijo Pitkäranta)

    Tempus ursos caedendi

    Die Dominico (27.8.) in Finlandia tempus ursos caedendi iniit. Numerus eorum in silvis nostris vagantium mille septingentorum fere esse existimatur, quam ob rem venatoribus licentia data est ducentos viginti quinque eorum sternendi. Agitatio ursorum partim eo spectat, ut iis metus hominis et rerum humanarum iniciatur.
    (Reijo Pitkäranta)

    (Nuntii Latini 1.9.2017)

Kuuntele myös

    Muualla Yle.fi:ssä