Nuntii Latini

Comitia Finnorum communalia

  • 4 min
  • toistaiseksi

Apud Finnos Dominica palmarum (9.4.) comitia communalia facta sunt. Maximum numerum votorum accepit Factio conservativa (20,7%), quam sequebantur Democratae sociales (19,4%), Factio centralis (17,5), Prasini (12,4%), Finni fundamentales (8%), Factio sinistra (8%), Factio popularis Suetica (4,9%), Democratae Christiani (4,1%). Plurimum aucti sunt Prasini, maximam cladem acceperunt Finni fundamentales. Inter omnes candidatos maximum suffragiorum numerum, scilicet duodetriginta milia centum viginti quinque (28 125), tulit Jan Vapaavuori Factionis conservativae, qui veri similiter a consilio communali Helsinkiensi burgimagister urbis Helsinki creabitur. Conservativi enim comitiis factis in Consilio maximum delegatorum numerum habent, a quibus burgimagister eligetur.

Autocarrus in turbam hominum Holmiae invectus

Die Veneris (7.4.) homo Usbekistanus autocarro, quem media urbe Stockholmia furto rapuerat, in turbam hominum et denique in parietem pantopolii invectus est. Quo ictu terroristico quattuor homines mortui sunt, quindecim vulnerati, ex quibus octo in nosocomio manent. Auctor stragis eodem die deprehensus est. Est nomine Rahmat Akilov, pater quattuor filiorum, cuius familia in Usbekistania adhuc habitat. In Suetiam anno bis millesimo quarto decimo (2014) venerat et permissionem commorandi petiverat. Quae illi anno praeterito negata est. Iussus est, ut intra quattuor septimanas ex Suetia exiret, quod non fecit sed latitavit. Pelliculas ordinis Isis in Facebook distribuerat et colloquia de explosivis cum sodalibus illius ordinis habuerat. Strage facta dolebat, quod res sibi bene non contigisset, quia satis multos homines non occidisset. Interrogatoribus scelus confessus est et se contentum esse affirmavit, quia fecisset, quod voluisset.

Missilia circumvagantia ab Americanis in Syriam missa

Americani iussu praesidentis Donaldi Trump missilibus circumvagantibus in Syriam impetum fecerunt, de quo Russiam praemonuerant. Undesexaginta missilia Tomahawk ex navibus longis Americanis, in orientali parte Maris Mediterranei navigantibus, missa sunt. Meta missilium erat statio Shayrat exercitus aerii praesidentis al-Assad, quae iacet prope urbem Homs. Impetus factus est, ut usus armorum chemicorum coerceretur. Est enim causa suspicandi illa arma exitialia a moderatoribus Syriae adhibita esse. Nam die Martis (4.5.) in Idlib, provinciam Syriae, impetus gaso sarino factus erat, quo plus octoginta homines, inter quos multi infantes, perierunt. Foederati ictum Americanorum in Syriam factum probaverunt, in his Britannia, Francia, Iaponia, Germania, Turcia, Arabia Saudiana. At Russia et Irania impetum damnaverunt. Russia flagitavit, ut Consilium Securitatis Nationum Unitarum convocaretur. Sinenses autem, etsi usum armorum chemicorum damnaverunt, sperant fore, ut in bello Syriaco moderatio habeatur.

Tuomo Pekkanen

Nuntii Latini 14.4.2017

Lähetykset

  • pe 14.4.2017 18.15 • Yle Radio 1

Jaksot

  • Die Saturni (7.4.) in regione prope Damascum sita ictus gasalis factus est, quo complures cives mortui sunt. Communitas internationalis hac aggressione regiminis Syriae valde commota est. Sauli Niinistö, praesidens Finlandiae, censuit usum armorum chemicorum in quovis casu vehementissime condemnandum esse. Iam periculum esse, ne id, quod in Syria accidisset, paci internationali immineret.
    (Reijo Pitkäranta)

    Quid Coreani proposuerint

    Coreani septentrionales nuntiaverunt se ad consultandum paratos esse de quaestione, quo modo paenisula Corea armis nuclearibus exueretur. Propositum est, ut colloquia de ea re inter ducem Kim Jong-un et praesidentem Donald Trump haberentur. De illo conventu instituendo Coreani cum Americanis iam sermones occultos contulerunt, ut a magistratibus fide dignis patefactum est.
    (Reijo Pitkäranta)

    Rationes Americano-Mexicanae

    Mexicani omne genus cooperationem cum Americanis denuo aestimaturi sunt. Graviter enim tulerunt, quod praesidens Trump milites cohortis nationalis ad confinium Mexici mittere decrevit, quorum est mercaturam drogarum occultam et immigrationem illegalem impedire.
    (Reijo Pitkäranta)

    Scandalum Academiae Suetiae

    Academia Suetiae, cuius est de praemiis Nobealianis litteraturae decernere, in pessimum discrimen vocata est. Tres enim scriptores pernoti, scilicet Peter Englund, Klas Östergren, Kjell Espmark, se de societate Academiae discesserunt. In causa scandali est homo quidam culturalis, quem complures mulieres in Academia laborantes de molestia sexuali accusaverunt.
    (Reijo Pitkäranta)

    Area in Vesijärvi archaeologica

    In paroechia Finlandiae Vesilahti prope Villam Laukko locus sepulcrorum veterum repertus est, qui a saeculo p.Chr.n. sexto originem trahit. Ibi ossa mortuorum nec non cuspides telorum et varia ornamenta in lucem venerunt. Antea illam regionem ad aetatem Vicingorum pertinere credebatur, sed ex novis excavationibus archaeologicis apparet eam multo vetustiorem esse.
    (Reijo Pitkäranta)

    Björgen certare desinit

    Marit Björgen, scridatrix Norvegiensis omnium temporum praestantissima, se rei athleticae vale dicere nuntiavit. Nec decretum illud mirandum est, si respicis, quot et quantas res iam gesserit: est Olympionica octies, quae et quattuor nomismata argentea et tria aenea ex Olympiis domum reportavit. Huc accedit, quod omnino duodeviginti primatus scridationis mundanos consecuta est.
    (Reijo Pitkäranta)

    Tempestas mensis Martii

    Mensis Martius in Finlandia duobus et in quibusdam regionibus etiam quinque gradibus Celsianis frigidior fuit quam fieri consuevit. In multis partibus nives mensuram consuetam excesserunt. Caelum gelidissimum erat in communi Utsjoki, ubi temperatura ad triginta sex gradus infra zerum descendit. Sol autem solito magis lucens homines tempestate glaciali vexatos laetificabat.
    (Saara Honkanen)

    (Nuntii Latini 13.4.2018)

  • Tiangong-1, statio spatialis Sinensium, Kalendis Aprilibus multo mane in regionem meridianam Oceani Pacifici praecipitavit. Illa statio quidem erat pondo octo metretarum, sed maiore parte eius in atmosphaera exusta, paucissima scruta in oceanum ceciderunt. Statio Tiangong-1 anno bis millesimo undecimo (2011) in spatium missa erat.

    Sinae telonia mercibus Americanis imposuerunt

    Sinenses nuntiaverunt se vectigalia telonialia viginti quinque centesimarum (25%) plus centum mercibus Americanis imponere, imprimis productis agriculturae, aeroplanis, autovehiculis. Causa est, quod praesidens Donald Trump decreverat, ut vectigalia eiusdem magnitudinis chalybi et aluminio Sinensium imponerentur. Deinde in indicem mercium plus mille trecenta producta ab USA addita sunt.

    Russia, Irania, Turcia vires coniungunt

    Moderatores Russiae, Iraniae, Turciae nuper Ancyrae convenerunt. Recep Tayyip Erdogan, praesidens Turciae, Vladimirum Putin, praesidentem Russiae, et Iraniae praesidentem Hassan Ruhani ad colloquia Ancyrae habenda invitaverat. Propositum moderatorum erat imprimis condicionem rerum Syriae tractare atque mutuas relationes oeconomicas corroborare. Russia et Turcia, quae cum terris occidentalibus dissensiones habent, discordiis inter se praetermissis fortes relationes oeconomicas volunt coniungere. Electrificina nuclearis Russica, quae in urbe Akkuyu aedificatur, praesente Putino celebrabatur. Praeterea ductus gasalis, quo Russi gasum Turcis ducent, iam praeparatur. Cum praesidente Hassan Ruhani Putin Ancyrae de programmate nucleari Iraniae consulebat. Imprimis USA Iraniam accusavit, quod pactum nucleare duobus annis ante factum, violavisset. Illo pacto Irania se obligavit, ne arma nuclearia faceret, dummodo communitas internationalis sanctionibus oeconomicis contra Iraniam positis absisteret.

    Hospites in Aedibus Albis

    Ex Cremlino nuntiatum est praesidentem Trump Vladimirum Putin in Aedes Albas invitavisse. At propter novas discordias Americani tergiversantur neque ad conventum praesidentium efficiendum quicquam factum est. Praesidentes autem Estoniae, Lettoniae, Lituaniae in Aedibus Albis a praesidente Donaldo Trump die Martis (3.4.) recepti sunt.

    Via Crucis – ambulatio paschalis Helsinkiensis

    Plus quindecim milia hominum vespere Sabbati (31.4.) Viam Crucis, ambulationem oecumenicam, in media urbe Helsinki participaverunt. Ambulatio, anno millesimo nongentesimo nonagesimo sexto (1996) primum instituta, crucifixione symbolica in scalis Cathedralis Helsinkiensis finita est. Partes Iesu, personae ambulationis principalis, egit cantor dramaticus Waltteri Torikka.

    Teivas Oksala diem obiit supremum

    Professor Teivas Oksala, subtilis interpres et investigator sedulus litterarum classicarum, postridie Kalendas Martias annos natus duos et octoginta diem obiit supremum. Operam poetis praesertim Romanis in patrium sermonem vertendis dedit. Libros divulgavit, quae ad culturam classicam in patria propagandam spectant, et ad institutionem Latinam renovandam multa contulit.
    Requiem aeternam dona ei, Domine, et lux perpetua luceat ei.

    (Tuomo Pekkanen)

    Nuntii Latini 6.4.2018

  • Amplius centum legati Russi e terris occidentalibus domum expelluntur, ut die Lunae (26.3.) nuntiatum est. Haec poena illis solvenda est ictus veneni nervalis, quem Russi in Britannia perpetraverunt. Unus legatus etiam ex Finlandia exire iussus est, quamquam tale decretum facere nostratibus difficillimum fuisse dicitur.
    (Reijo Pitkäranta)

    Kim in Sinas iter suscepit

    Hac septimana ineunte Kim Jong-un, dux Coreae Septentrionalis, una cum coniuge iter secretum Pekinum suscepit, ubi praesidentem Sinarum Xi Jinping convenit. Vehebatur eodem tramine bene munito, quo pater eius antea usus erat. Patefactum est eos de pace et stabilitate in paeninsula Corea servanda collocutos esse. Inter visitationem Kim confirmavit civitatem suam dearmatione nucleari obligatam esse.
    (Reijo Pitkäranta)

    Incendium in Sibiria grave

    Die Dominico (25.3.) in urbe Kemerovo in media Sibiria sita calamitas funestissima accidit. Amplius sexaginta homines, in iis complures parvuli, vitam amiserunt incendio saevo in magno mercium emporio coorto. Verisimile est ignem in cinematographeo accensum esse, quod in summo tabulato illius aedificii iacebat.
    (Reijo Pitkäranta)

    De eiectamentis plasticis

    In regione maritima inter Californiam et Insulas Havaianas patente tanta eiectamentorum plasticorum copia fluctuat, ut magnitudine aream Francogalliae ter excedat. Vertex massae illius paene octoginta milia metretarum efficit. Ordo Hollandiensis nomine Ocean Cleanup aestate proxima actiones incepturus est, quibus mare a re plastica paulatim purgetur.
    (Reijo Pitkäranta)

    Aviculae cito rarescunt

    Multae aviculae in Europa moribundae sunt. Numerus earum vel in Francogallia saltem tertia parte deminutus est. Biologus Benoit Fontaine, qui in populationes avium inquisivit, rerum condicionem pessimam esse censet. ”Iam in eo est”, inquit, ”ut rura nostra in deserta mutentur”. In causa est, quod insecta, quae avibus victui sunt, ab agricolis veneno delentur.
    (Reijo Pitkäranta)

    Monitio ad ambulandum

    Regimen Finlandiae valetudinem nationalem meliorem redditurum est, cum cives ad ambulandum et birotandum hortatur. Pecuniam quinque milionum euronum municipiis reservavit, qua vias birotarias reficerent. Spes est, ut cura valetudinis publica ex ambulatione et birotatione aucta compendium multorum miliardorum faciat.
    (Satu Tuominen)

    Kaisa Mäkäräinen victrix

    Kaisa Mäkäräinen, femina Finlandensis triginta quinque annos nata, in eo athleticae genere, quod biathlon dicitur, hac hieme omnium praestantissima erat. Namque ex omnibus certaminibus internationalibus octingenta viginti duo (822) puncta tulit, cum Anastasia Kuzmina, athleta ex Slovakia oriunda, tribus punctis inferior esset.
    (Reijo Pitkäranta)

    Nuntii Latini 30.3.2018

  • In comitiis Russiae die Dominico (17.3.) factis Vladimir Putin in quartum praesidentatum creatus est. Ex suffragiis datis quinquaginta quinque miliones sive prope septuaginta septem centesimas (76,65%) accepit. In comitiis ante sex annos factis numerus suffragiorum illi datorum fuit quadraginta quinque miliones sive prope sexaginta quattuor centesimae (63,6%). Inter competitores primi erant Pavel Grudinin (11,81%), Vladimir Zhirinovski (5,67%), Ksenija Sobtsak (1,66%). Ex civibus suffragium habentibus circiter sexaginta septem centesimae (67%) ad urnas venerunt, quae duabus fere centesimis plus sunt quam in comitiis praesidentialibus anno bis millesimo duodecimo factis.

    Crisis inter Russos et Britannos diplomatica

    Postquam Britannia viginti tres legatos diplomaticos Russos domum remisit, Russia nuntiavit se totidem legatos Britannos expellere; neque Britanniae consulatum Petropoli condere permitteretur atque British Council, centrum culturae et educationis, actiones in Russia finiret. Ad haec Theresa May, prima ministra Britanniae, respondit: ”Ferendum non est, quod regimen Russiae vitae civium Britannorum aut aliorum in solo Britanniae imminet.” Britanni enim censent venenum nervale, quo Sergei Skripal et filia eius Salisburiae infecti sunt, in pristina Unione Sovietica factum esse. Quo modo illud venenum in Britanniam portatum sit, nondum constat.

    Colloquia de Corea Septentrionali Helsinkiensia

    Colloquia arcana et inofficialia de Corea Septentrionali septimana incipiente in Finnia facta sunt. Choi Kang Il, diplomaticus Coreae Septentrionalis, die Dominico Helsinkium venit, sed de aliis colloquiorum participibus, qui dicuntur esse magistratus aut homines academici, singula non sunt nota.

    Argentaria Nordea sedem principalem in Finniam transfert

    Argentaria Nordea in conventu societatis Idibus Martiis habito decrevit, ut sedem principalem ex Suetia in Finniam transferret. Causa erat, quod Suetia non est membrum in Unione Argentaria Unionis Europaeae. Consilium a societate captum in actis diurnis Suetiae acerrime vituperabatur et moderatores eius superbiae accusabantur.

    Finnia terra felicissima

    In relatione Nationum Unitarum (The World Happiness Report), nuper (14.3.) divulgata, Finnia inter centum quinquaginta sex terras felicissima iudicatur. Respiciuntur in hac relatione inter alia productio pro capite nationalis, securitas socialis, valetudo, longitudo vitae, libertas eligendi. In singulis terris minime mille homines interrogabantur. In hac relatione, anno bis millesimo duodecimo (2012) primum divulgata, terrae septentrionales primos locos occupaverunt. Hoc anno Norvegia secundum locum vindicat, etiam Suetia, Islandia Daniaque inter primas decem terras numerantur. Extra Europam excellent Nova Zelandia et Canada; USA de loco quarto decimo, quem ante habebat, in duodevicesimum decidit.

    (Tuomo Pekkanen)

    Nuntii Latini 23.3.2018

  • Moderatores Britanniae viginti tres legatos Russiae domum remittunt. Accusant enim regimen eorum sceleris, quod in Sergei Skripal, pristinum speculatorem Russum, et in eius filiam adultam Iuliam commissum est. Inventi sunt in media urbe Salisburia moribundi propter venenum nervale, cuius vestigia in corporibus eorum videre erant. Condicio utriusque adhuc gravissima esse describitur.
    (Reijo Pitkäranta)

    Tillerson munus deponit

    Donald Trump, praesidens Civitatum Americae Unitarum, ministrum a rebus exteris Rex Tillerson a magistratu amovit, cum merita eius erga patriam laudaret. Dicuntur sententiae eorum de variis rebus politicis iam diu inter se differre. In locum eius succedit Mike Pompeo, praefectus Sedis rei exploratoriae (CIA).
    (Reijo Pitkäranta)

    Kim et Trump convenient

    Kim Jong-un, dux Coreae Septentrionalis, praesidentem Americanorum Donald Trump convenire vult. Ait se ad colloquium de experimentis missilium intermittendis paratum esse. Nuntius eius rei in epistula inclusus erat, quam delegati Coreae Meridianae in urbe Washington divulgaverunt. Praesidens Trump se invitationem accipere nuntiavit.
    (Reijo Pitkäranta)

    Xi Jinping dux sempiternus

    Congressus popularis Sinarum legem iussit, qua cavetur, ne praesidenti viventi munus adimatur. Quae cum ita sint, nihil iam obstat, quin Xi Jinping, dux hodiernus, civitati per totam vitam praesit. E tribus fere milibus delegatorum, qui suffragio parlamenti intererant, nonnisi duo illi rogationi adversati sunt.
    (Reijo Pitkäranta)

    Stephen Hawking mortuus

    Stephen Hawking, physicus et cosmologus celeberrimus Britannus, diem supremum obiit septuaginta sex annos natus. Per multos annos morbo amyotrophico laborabat, quam ob rem se movere non poterat. In rebus physicis perscrutandis tam acutus erat, ut Einstein nostri aevi appellaretur. Investigationes eius imprimis ad lacunas nigras spatii cosmici pertinebant.
    (Reijo Pitkäranta)

    De Mari Baltico tuendo

    Ordo naturae mundi tuendae relationem de statu programmatis Maris Baltici protegendi divulgavit. Investigatum est, quomodo diversae nationes accolae maris luxuriationem et pollutionem avertissent et biodiversitatem fovissent. In comparatione primum locum obtinuit Suetia, quam secuta est Finlandia. Experti autem dicunt rationes nationum nondum sufficere ad mare servandum.
    (Saara Honkanen)

    Hiems nivibus plena fuit

    Hiems in hemisphaerio orbis terrarum septentrionali hoc anno mirum quam nivosa fuit. Annis proxime praeteritis copia nivium in regionibus arctois multum variavit, ut patet e mensionibus Instituti meteorologici Finlandiae. Rem autem in universum spectanti casus nivium ultimis decenniis deminuti esse videntur.
    (Reijo Pitkäranta)

  • Vladimir Putin, praesidens Russiae, de statu nationis orationem fecit, in qua condiciones sociales, evolutionem oeconomicam et praecipue potentiam militarem, quomodo augeretur, pertractavit. Confirmavit Russis nullum propositum in ullam terram invadendi esse et evolutionem armorum tantum ad pacem in toto terrarum orbe conciliandam spectare. Praesidens censebat necesse esse paupertatem in Russia proximis sex annis dimidiare et efficere, ut natalitas aequaliter cresceret. Se paratum esse programmata ad prosperitatem populi pertinentia quadraginta centesimis augere. Oratio de statu nationis praesidentis etiam ad comitia praesidentialia spectabat, quorum primum suffragium post decem dies (18.3.) fiet.

    Germani tandem novum regimen habebunt

    Factio socio-democratica Germaniae (SPD) suffragio facto decrevit, ut cum conservativis, quibus Angela Merkel praeest, administrationem susciperet. Itaque democratae sociales una cum democratis Christianis (CDU/CSU) novum Germaniae regimen constituent. Numquam ante constitutio regiminis tam diu duravit, nam comitia foederalia iam mense Septembri facta erant.

    Comitia Italiae

    In comitiis Italiae die Dominico factis cives non tantum delegatos in parlamentum creaverunt nam eodem die etiam electiones regionales factae sunt. Plurima suffragia accepit coalitio dextra centralis, in qua sunt factio Forza Italia et foederati eius. Ex singulis partibus politicis plurima suffragia accepit motus Quinque stellarum.

    Novus archiepiscopus creatus

    Doctor theologiae Tapio Luoma novus archiepiscopus ecclesiae Finnicae evangelico-Lutheranae creatus est, cum trecenta septuaginta quattuor suffragia (374) sive maiorem ex eis partem (56,17%) obtinuit. Hodie episcopus est dioecesis Esboënsis. Tapio Luoma munus archiepiscopi Kalendis Iuniis suscipiet, quo die archiepiscopus hodiernus Kari Mäkinen rude donabitur.

    In Scotia nova reperta archaeologica

    In Scotia septentrionali-orientali apud suburbium Milltimber urbis Aberdeen, vestigia habitationis humanae inde ab aetate mesolithica excavationibus recentibus reperta sunt. Antiquissima ex eis sunt quindecim milium annorum, sed notabilia imprimis sunt testimonia praesentiae Romanorum, in his nonaginta furni ad panes coquendos constructi. Illi furni, ut archaeologi credunt, a militibus Romanis anno octogesimo tertio vel quarto facti sunt, cum copiae Romanorum duce Gnaeo Iulio Agricola in partes Britanniae septentrionales penetrabant, ut imperium Romanum dilatarent. Quod autem illis non contigit et Romani ex Scotia se recipere coacti sunt.

    Signum veris: ursi ex somno excitantur

    Ursi in vivario Helsinkiensi habitantes ex nido hiemali Kalendis Martiis exierunt. Frigora ursos non perturbant sed lumen solis in dies augescens eos allicit. Somnus ursorum hiemalis plerumque mense Martio vel Aprili finitur, in Europa meridiana, ubi cibus per totum annum facilius invenitur, ursi hieme non omnino dormiunt.

    (Tuomo Pekkanen)

    Nuntii Latini 9.3.2018

  • Praesidens Vladimir Putin, decreto Consilii securitatis Nationum Unitarum oboediens, copiis Russis in Syria bellantibus ignistitium imperavit: pugnae singulis diebus ad quinas horas intermitterentur, ut cives e regione Damasci borbardationibus vexata effugere possent et iis remedia et auxilium humanitarium suppeditarentur. Milites tamen regiminis Syriae ignistitio neglecto impetus cruentos in illa loca facere perrexerunt.
    (Reijo Pitkäranta)

    Quid Poloni fecerint

    Tribunal Unionis Europaeae iudicavit Polonos leges de qualitate aeris violavisse. Iussit eos sine mora edictis obsequi incipere; aliter illos pecunia multatum iri. Iam complures annos modos emissionum particularum venenosarum excedunt, ut e sententia apparet. E Sede circumiectali Europaea dicitur quinquaginta milia hominum in Polonia quotannis propter pollutiones aerias praemature mori.
    (Satu Tuominen)

    Europa frigoribus alget

    Hac septimana tota fere Europa frigoribus arcticis ex Sibiria diffusis laborat. Vis eorum tanta fuit, ut etiam Romae nives caderent, quam ob rem plurimae scholae clausae sunt et commeatus publicus in magnas difficultates vocatus est. Neque Romani post annum bis millesimum duodecimum (2012) hiemem tam asperam experti sunt.
    (Reijo Pitkäranta)

    Antidepressiva utilia

    Rerum periti diu litigabant, utrum remedia antidepressiva ad mentem sanandam adiuvarent, necne. Ex amplissima investigatione internationali nuper divulgata patet ea re vera illi morbo avertendo conferre. Quantam autem vim in diversis casibus habeant et quales effectus secundarios secum ferant, e qualitate singulorum medicamentorum pendere videtur.
    (Reijo Pitkäranta)

    Turku Pompeii Finlandiae

    Aboae sive in urbe Turku, quod olim caput Finlandiae erat, ruinae urbis mediaevalis in lucem venerunt. Reficiebatur palaestra Scholae cathedralis Aboënsis, cum sub pavimento partes viae stratae veteris et constructiones duarum domuum apparuerunt. Huc accesserunt fornices cellarum et fragmenta quaedam vasorum. Sunt iam, qui dicant Aböenses suos proprios Pompeios habere.
    (Reijo Pitkäranta)

    Finis Olympiorum hiemalium

    Die Dominico (25.2.) Olympiis hiemalibus in urbe PyeongChang habitis finis impositus est. Longe optimo successu certaverunt athletae Norvegiae: hi enim sibi omnino undequadraginta nomismata conciliaverunt, in iis quattuordecim aurea. Secundum locum obtinuit Germania uno et triginta nomismatis acceptis.
    (Reijo Pitkäranta)

    Iivo Niskanen Olympionices

    Athletae Finlandenses in Olympiis hiemalibus rem bene gesserunt, si respicis eos sex nomismata domum reportavisse. In cursu campestri quinquaginta chiliometrorum, quod certamen regium dicitur, Iivo Niskanen cum ingenti suorum gaudio Olympionices evasit. In scridatione autem feminarum Krista Pärmäkoski tribus nomismatis potita est, e quibus unum argenteum erat, duo aenea.
    (Reijo Pitkäranta)

  • Bellum in Syria paene septem annos geritur. USA et Turcia, membra Natonis, partes inter se adversas sustinent. Intersunt etiam Russia et multae aliae terrae gregesque. Turci mense Ianuario impetus in Syriam susceperunt, quia Curdos, qui confinium septentrionale Syriae tenent, terroristas habent. In Turcia insignis minoritas Curdorum habitat ideoque praesidens Erdogan timet, ne potestas eorum corroboretur. USA autem Curdos sustinet, qui fortiter contra ordinem Isis pugnaverunt. Russia regimen praesidentis Bashar al-Assad adiuvat, sed Turcia eum gradu demovere velit. Al-Assad iam dicitur Curdos contra Turcos pugnantes adiuvare.

    Conventus de securitate Monacensis

    In conventu de securitate Monacensi de operatione pacis in Ucraina orientali tuendae disputatum est. Sigmar Gabriel, minister a rebus exteris Germaniae, arbitrabatur (17.2.) sanctiones Russiae impositas laxari posse, si de illa operatione conventum esset. Propositum erat, ut tutatores ex eis terris colligerentur, quae membra Natonis non essent. Anders Fogh Rasmussen, pristinus secretarius generalis Natonis, inter illas terras Finniam, Suetiam Austriamque nominaverat. Praesidens Sauli Niinistö, de hac re diurnariis Finlandensibus locutus bellum Ucrainae maximum in Europa problema esse censebat, ad quod solvendum, si fieri posse videretur, Finniam adesse debere.

    Estonia saeculum independentiae celebrat

    Die vicesimo quarto mensis Februarii (24.2.2018) Res publica Estoniae independentiam centum annorum officialiter celebrat, sed festivitates iam mense Aprili anni superioris (2017) incohatae sunt, quo centum anni ex eo tempore lapsi erant, quo partes ab Estoniensibus habitatae in unum iunctae sunt. Celebratio usque ad diem secundum mensis Februarii anni bis millesimi vicesimi (2.2.2012) continuabitur, qui dies anniversarius centesimus erit pacis Dorpatensis. Lituania independens facta est decem fere diebus ante, Lettonia duabus septimanis post quam Estonia.
    Eodem anno (11.11.1918) declaratum est etiam Poloniam limitibus pristinis acceptis conditam esse.

    Res periegetica in Finnia crescit

    Anno superiore (2017) plures in Finniam periegetae venerunt quam umquam ante, nam res periegetica quattuordecim centesimis (14%) crevit, cum numerus apud Finnos pernoctantium sex miliones et dimidium superavit. Plerique periegetae ex Russia, Germania, Suetia, Britannia, Sinis venerunt. Longe plurimi urbem Helsinki cum regionibus adiacentibus et Lapponiam petiverunt.) Augmentum rei viatoriae est pars progressus globalis, nam oeconomia crescente plures quam antea potestatem peregrinandi habent. In multis locis, quibus viatores in Europa favere solent, nimia hominum frequentia requiem petentibus est iam molesta. Extensione vitae urbanae proximitas naturae atque amplum spatium et silentium periegetas in terras septentrionales attrahunt.

    (Tuomo Pekkanen)

    Nuntii Latini 23.2.2018

  • Die Dominico (12.2.) in Russia gravis calamitas aeria facta est, cum aëroplanum, quod in urbem Orsk versus volabat, prope Moscuam in terram decidit. Omnes unus et septuaginta insessores vitam amiserunt. Testes oculati narraverunt aëroplanum iam ante praecipitationem flammis correptum et in aëre displosum esse. Causa calamitatis vitium quoddam technicum esse existimatur.
    (Reijo Pitkäranta)

    De invitatione inopinata

    Moon Jae-in, praesidens Coreae Meridianae, in Coream Septentrionalem hospitio invitatus est. Vocationem proposuit soror dictatoris Kim Jong-un, quae die Saturni (10.2.) praesidentem Moon in palatio praesidentiali convenit. Epistulae invitatoriae ipse Kim Jong-un subscripserat.
    (Reijo Pitkäranta)

    Quid Guterres dixerit

    António Guterres, secretarius generalis Nationum Unitarum, censet communitatis internationalis esse Iraquiam adiuvare propter ea gravissima damna, quae inter bellum contra ordinem Isis gerendum pertulerit. ”Totus orbis terrarum”, inquit, ”vobis multum debet pro vestra pugna adversus hostem acerrimum et omni mundo minacem”.
    (Reijo Pitkäranta)

    De commercio servorum

    In Britannia custodes publici tres viros deprehenderunt, quos de ducentis hominibus in servitute tenendis suspectos habent. Scelus gravissimum in lucem venit, cum immigrantes in quodam latifundio Cornubiensi laborantes auxilium ab operariis Exercitus salvifici petivissent. Magistratus existimant in Britannia saltem tredecim milia hominum esse, qui ad opus servile coguntur.
    (Saara Honkanen)

    Qualitas aëris Germaniae

    Regimen Germaniae quinque urbes delegit, in quibus commeatus publicus omnino gratuitus esset. Quae sunt Bonna, Manhemum, Essendia, Herrenbergium, Ruotlingia. Experimentum eo spectat, ut usu autocinetorum privatorum deminuto qualitas aëris melior reddatur. Unio Europaea de pollutionibus aëriis Germanorum tam sollicita est, ut illis actiones contrarias minitetur, nisi copiam emissionum contrahant.
    (Reijo Pitkäranta)

    Dies linguae surdorum

    Dies Lunae (12.12.) in Finlandia linguae gesticulatoriae dedicatus erat. Celebrabatur enim tunc dies natalis Caroli Oscar Malm, qui pridie Idus Februarias anno millesimo octingentesimo vicesimo sexto (1826) natus est. Ille vir apud nos pater institutionis surdorum habetur, quippe qui linguam gesticulatoriam promoverit et in urbe Borgoa primam scholam surdis docendis condiderit.
    (Reijo Pitkäranta)

    De Olympiis hiemalibus

    Die nono mensis Februarii (9.2.) in urbe PyeongChang Coreae Meridianae Olympia hiemalia inaugurata sunt. His ludis e Finlandia centum fere athletae intersunt. Primis quidem diebus nostrates admodum bono successu certaverunt. Krista Pärmäkoski in scridatione feminarum iam duo nomismata aenea sibi conciliavit, et Enni Rukajärvi in certamine slopestyle appellato itidem locum tertium consecuta est.
    (Reijo Pitkäranta)

    Nuntii Latini 16.2.2018

  • Postridie Kalendas Februarias primo vespere praesidens Sauli Niinistö filiolo auctus est salva coniuge Jenni Haukio. Pater, qui partui aderat, et matrem et infantulum bene valere nuntiavit. Numquam antea in Finnia factum est, ut praesidens rei publicae munere fungens pater fieret. Multa milia civium parentibus variis modis gratulabantur. In multimediis non tantum de recenti partu sed etiam de septimana praesidentis negotiosa narrabatur, nam Niinistö die Dominico (28.1.) in alterum praesidentatum primo suffragio creatus erat atque pridie ante filiolum natum (1.2.) munus praesidentis inierat et sollemne ius iurandum ante parlamentum dederat.

    Praesidatus parlamenti creatus

    Praeses parlamenti Finniae creata est Paula Risikko, factionis conservativae, adhuc ministra a rebus domesticis. Primus vicepraeses est Mauri Pekkarinen, factionis centralis, qui etiam in priore praesidatu eundem locum tenuit. In tertium a praeside locum est creata Tuula Haatainen, legata parlamentaris socio-democratica. Comitia die Martis (6.2.) inaugurata sunt.

    Anniversarium victoriae Stalingradi

    Dies anniversarius victoriae Stalingradi in Russia celebratus est. Proelium Stalingradense, quod inter cruentissima belli mundani secundi numeratur, finitum est, cum marescalcus campi Fridericus Paulus et nonaginta unum milia militum Germanorum postridie Kalendas Februarias anno millesimo nongentesimo quadragesimo tertio (2.2.1943) in deditionem venerunt. Stalingrad, mortuo iam Stalino Volgograd appellatum, fuit velut cardo belli, unde clades Germanorum incohata est. Magnae erant utrimque clades. In certaminibus, quae dimidium anni duraverunt, urbs ipsa deleta est. A parte Sovietica paene quingenta milia militum ceciderunt, ex Germanis eorumque foederatis saltem ducenta quinquaginta milia.

    In Guatemala monumenta culturae Maya reperta

    Archaeologi in Guatemala sub silva pluviali complura dena milia aedificiorum, pyramides munitionesque Mayarum antiquorum reppererunt, ex quibus apparet in regione Péten Guatemalae septentrionalis vel decem hominum miliones olim habitare potuisse, quod etiam ter quaterve plus est quam adhuc praesumptum est. Ex novissimis repertis apparet, ut investigatores censent, in Media America amplissimum cultum humanum floruisse, qui cum pristino cultu Sinensium aut Graecorum posset comparari. Investigatio technica Lidar laseriana ex aeroplanis et helicopteris facta est. Area investigata duo milia centum metra quadra patet. Cultura Maya in Mexico meridiano, Guatemala, Beliza, Salvatoria, Honduria illa fere aetate floruit, quae iniit mille annis ante Christum natum et causa ignota decimo saeculo ineunte exstincta est. Mayae praeter Astecos maxime insignes aborigines Americae habentur. Ars eorum erat egregiae qualitatis, suam scripturam habebant, calendaria accurata faciebant.

    (Tuomo Pekkanen)

    Nuntii Latini 9.2.2018

  • Die Dominico (28.1.) in Finlandia comitia praesidentialia habita sunt. Omnino octo candidati inter se certabant, quis eorum civitati proximo sexennio praefuturus esset. Victoriam manifestissimam reportavit Sauli Niinistö, praesidens hodiernus, qui paene sexaginta tres centesimas (62,7%) suffragiorum sibi conciliavit. Hic eventus eo sensu historicus erat, quod nunc primum accidit, ut praesidens iam primo suffragio eligeretur
    (Reijo Pitkäranta)

    Putin inter gratulatores

    Moderatores multarum civitatum praesidenti Sauli Niinistö de victoria comitiorum gratulati sunt. Unus eorum erat praesidens Vladimir Putin, qui in salutatione sua animum ad magnam auram popularem, qua ille frueretur, animum advertit. Idem dixit Russiam paratam esse id agere, ut necessitudines inter utramque civitatem intercedentes sustentarentur et stabilitas securitasque corroborarentur.
    (Reijo Pitkäranta)

    Bellum civile commemoratur

    Die Lunae sive die vicesimo septimo huius mensis (27.1.) centum anni acti erant, cum bellum civile in Finlandia exarsit. Eo bello cruento rerum novatores, qui russati dicebantur, adversus albatos sive copias parlamenti et senatus dimicaverunt. Pax restituta est Idibus Maiis (15.5.), postquam duodequadraginta fere milia civium in pugnis vitam amiserunt.
    (Reijo Pitkäranta)

    Silentium parlamenti triste
    Die Veneris septimanae proximae (26.1.) in parlamento Finlandiae silentium triste actum est ad memoriam belli civilis recolendam. Paulo ante praesides omnium factionum suam quisque partem orationis communis recitaverant, ubi concorditer democratiam, reconciliationem, integritatem civitatis defendebant. Sperabant fore, ne patria umquam tantam calamitatem acciperet.
    (Reijo Pitkäranta)

    Oratio praesidentis Trump

    Praesidens Donald Trump congressui Americano orationem de statu nationis habuit. Primum quidem Americanos ad concordiam reconciliandam hortatus est nec non incrementum oeconomicum laudavit. Monuit etiam, quantopere inopia quaestus se praesidente decrevisset et quantum renovatio rei tributariae civibus prodesset. Insuper nuntiavit campum carceralem, qui in Guantanamo est, etiam posthac in usu fore.
    (Reijo Pitkäranta)

    Oblatio Britannis facta

    Moderatores Unionis Europaeae Britannis occasionem e societate Unionis paulatim exeundi obtulerunt. Proposuerunt enim, ut illi usque ad finem anni bis millesimi vicesimi (2020) in mercatu interno manerent et ius libere commeandi haberent. Eodem tempore stipem societatis expenderent et legibus Unionis obtemperarent.
    (Reijo Pitkäranta)

    De hora aestiva reicienda

    Administratores Finlandenses operam daturi sunt, ut consuetudine horae aestivae Unionis Europaeae desistatur. Sententiam ceterarum terrarum et parlamenti Europaei primum explorabunt. Legati parlamentares nostri mense Novembri petitionem civilem huius rei agebant. Quam quidem repudiaverunt, cum hora aestiva directivo Europaeo constituta esset.
    (Satu Tuominen)

    Nuntii Latini 2.2.2018

  • Emmanuel Macron, praesidens Franciae, Britanniam nuper (18.1.) visitans cum prima ministra Theresa May imprimis migrationem et Britanniae ex Unione Europaea exitum tractavit, sed maximi apud Britannos habebatur, quod Macron Tapete Baiocense, quo expugnatio Britanniae et pugna Hastingensis (a. 1066) illustrantur, in Britanniam commodatum iri pollicitus est. Illud tapete est linteum undecimi saeculi septuaginta tria metra longum et quinquaginta fere centimetra altum, filis multicoloribus variegatum, quod in museo urbis Bayeux (ant. Augustodurum) Normandiae conservatur. Sunt in tapeti plus sescenti homines, praeterea aedificia, naves, canes aliaque animalia, quae figuris et textibus Latinis variegatis descripta sunt.

    De causa interitus Astecorum

    Populus Astecorum, qui in planitie edita Mexicana vivebat, saeculo sexto decimo paene omnino disparuit. Investigatores credunt causam interitus tandem repertam esse. Cum sceleti undetriginta Astecorum examine acidi nucleici (DNA < DeoxyriboNucleicum Acidum) investigarentur, apparuit causam mortis probabiliter fuisse bacterium, cui nomen est Salmonella enterica. Illud bacterium febrim altissimam, dolorem capitis, haemorrhagiam ex oculis, ore nasoque efficit et sic affectis brevi tempore mortem affert. Paucis annis quindecim miliones Astecorum, quae octoginta fere centesimae totius populi fuisse aestimantur, ita perierunt. Investigatio facta est in Universitate Tubingensi.

    Siccitas Promuntoriopolitanis imminet

    Promuntoriopolis Africae Australis (vulgo Cape Town, Kapstadt) siccitate nostri saeculi gravissima vexatur. Iam timetur, ne aqua in epitoniis aquariis omnino deficiat. Itaque usus aquae cotidianus in octogena septena litra pro capite iam restrictus est et mense Februario non plus quam quinquagena litra singulis permittentur. Penuria aquae imminente officinae, in quibus sal ex aqua marina separatur, propere aedificantur atque de novis puteis profundis terebrandis deliberatur. Promuntoriopoli sunt tres miliones quingenta milia incolarum, praeterea paene binae miliones peregrinorum, quibus lavatio pluvia in balneis deversoriorum ad duas minutas restricta est, urbem annuatim visitant.

    Papa gastronomiae obiit

    Paul Bocuse, coquus Francus Lugdunensis in orbe terrarum clarissimus et papa gastronomiae appellatus, unum et nonaginta annos natus diem (20.1.) obiit supremum. Novam culinam, quae minus opulenta et calorifica est quam culina classica traditionalis, promovit neque de materia cibariorum recentissima et optimae qualitatis, quanti sit aestimanda, monere desiit. Bocuse praecepta ciborum ingeniosa creavit, libros culinarios scripsit, coquos erudivit, summas cauponas constituit, certamen ”Bocuse d’or” condidit, quod velut certamen mundanum artis culinariae habetur. Etiam coqui Finni in illo certamine bonum successum habuerunt et effectus Pauli Bocuse in culinam Finnicam magni aestimatur.

    (Tuomo Pekkanen)

    Nuntii Latini 26.1.2018

Kuuntele myös

    Muualla Yle.fi:ssä