Buorre idit Sápmi

Dálkkádatnuppásusa mearkkat, Edmonsson čájáhus, Sámi allaskuvlla neahttaoahput, Laiti duoji masterbargu, Pariissa sámečájáhus

  • 1 h 54 min
  • ei kuunneltavissa

Edith Anne Svonni oaivvilda dálkkádatnuppástusat rievdadit luonddu, dáiddar Monica Edmonsson rahpančájahus Girona Dáiddármuseeas Girona gielddaviesus, Sámi allaskuvla fállá eanas oahpahusaid neahtta bokte, Isabel Warsla muitala ahte sii eai oaččo Fossen mánáidgárdái sámegielat bargiid. Oahpaheaddji Jovnna Sámmol Laiti lea gaskavahko 4.9. ovdanbuktán Sámi allaskuvllas iežas mastergráđadutkosa. Dan oktavuođas sus leamaš Siida -museas “Eatnama fámolaš jienat” -čájáhus dán jagi álggus: ođđajagimánus gitta njukčamánnui. Dál gullat eanet maid dutkamuš gieđahallá. Sámi kultuvrra lea ovdan dál Suoma instituhtas Pariisas Frankriikkas. Dán čavčča ovdanbuktojuvvojit sámekultuvra oppalaččat ja sápmelaš duojit. Yle Sámi doaimmaheaddji Sara Wesslin lea maid dál Pariissas. Reportárin earret eará ee. Linda Marakatt ja Karen Eira. Studiolágideaddjin Kjell Marainen, Outi Paadar ja Jovnna Eira nuorat

Lähetykset

  • pe 6.9.2019 8.00 • Yle Sámi Radio

Jaksot

  • Buorre iđit Sápmi.

  • KulturSápmi-beaivvit leat dál Gironis, ságaid doppe muitaleaba Christina Hætta ja Anne Henriette Nilut. Studioguosssi: ná álggii nuortasápmelačča Sara Wesslin journalistttalaš bargu. Gonagas galleda Kárášjoga vuođđoskuvllas, ráhkkanemiin muitala Maj Britt Hansen Balto. Sáhka lea maiddái dán jagi tv-akšuvdnii ráhkkaneamis, sii dahket dan juoigamin muitala Susanne Siri. Mat leat oapmahašskuvllat, dat čielgá go guldalat Kirsten Gaup Grønmo. Studios Karen Eira, Jouni Aikio ja Marianne Boine.

  • Gaskavahkku Buorre iđit Sápmi -sáddagis lea sáhka earret eará Sámiráđđi ja Suoma Sámi Nuorat oktasaš EU-prošeavtta ”Filling the EU-Sápmi knowledje gaps” ja das go Girjelágádus Gironis oačču stipeandda iežas barggus ealáskahttit sámegiela.

    Sáddaga lágidit Karen Eira, Thoralf Balto ja Inger-Elle Suoninen

  • Buorre iđit Sápmi -sáddagis lea disdaga gullat earret eará das go Áŋŋellaš Ida Pirttijärvi muitala makkár dovddut sus leat go lagamus buohcceviessu gos sáhttá riegádahttit lea 400 kilomehtera mátkki duohken. Sáddagis lea sáhka das go Ruoŧas guorahallet sisriika ruovdemađi divodeami, Sáhka lea maid das go Suorttain Nordlánddas lea ásahuvvon kantuvra mii galgá nannet sámegiela.

    Sáddaga lágidit Kjell Marainen, John Einar Eira Jr ja Inger-Elle Suoninen

  • Mánnodaga Buorre iđit Sápmi -sáddagis lea sáhka das go Elin Anna Labba lea govahallan bággojohtimiid su girjjistis.
    Sáddagis gullat maid go Girjásáššis lea stuora mearkkašupmi ođđa ovttasbargoprošektii duottarguolásteamis.
    Ságat leat maid Suoma Sámedikki stivrra ságastallandilálašvuođain.
    Ruoŧas Leanastivra dat lea álggahan prošeavtta ja odne sii leat bovden vuosttaš deaivvadeapmái Johkamohkis.
    Dán vahkkus álget máilmmi stuorámus girjjálašvuođadoalut Duiskkas Frankfurtas. Doppe leatge nai sámi girječállit mielde.
    Sáddagis gullat maid njuolggoraportta das go Norgga Eanadoallu ja biebmominsttar Olaug Bollestad lea otne Mussiris gos galgá čuovvut boazosápmelaččaid ovtta olles beaivve.

    Sáddaga lágidit: Kjell Marainen, John Einar Eira jr ja Inger-Elle Suoninen

  • Ságaid Härjedalenis buktiba Jerker Bexelius ja Anna Kråik Åström. Duddjon son lea nuorravuođa rájes, muitala Anna Stina Svakko. Gelddolaš sátnejođiheaddjiválljen Deanu suohkanis, loahpas Helga Pedersen vuittii. Gullat maid Jon Erland Balto ja Odd Erik Solbakk. Davviiálbmogiid dutkit hábmemin árbedieđuid vurkkodeami dutkanehtalaš rávvagiid, dutkamušprofessor Rauna Kuokkanen. Nuoraid jurdagat psyhlalaš dearvvasvuođas ja sámiid dárbbut dearvvasvuođafoulahusas. Kristine Gaup Grønmo jearahallan. Oktiigeassu Sámedikkiid giellebeivviin Anáris, Mikkel Rasmus Logje Norgga Sámedikkis. Studios Jaana Kynkäänniemi, Jouni Aikio ja Karen Eira.

  • Sámi dearvvasvuođafálaldaga lea dárbu buoridit ja oahppu das maid dárbbašuvvo eanet, Laila Deargan ja Niillas Blind jearahallamat. Giellasáhkan váldogielaid váikkuhus unnit gielaide ja mo lea bargat unnit gielas dulkan ja jorgaleaddjin, sámegiela professor Jussi Ylikoski ja jorgaleaddji Merja Fofonoff. Geas lea ovddasvástádus máksit giellaoahpuin, Anna Lena Gaup, Mikkel Eskil Mikkelsen ja Judith Damm oaivilastet. Sáhka maid NRK Sámi ja Sámedikki luohtegilvvus.
    Studios Ovlles-Bireha ja Jon-Ándina Káre, Luobbal-Jovsset Jovnna ja Olen-Risten Hánssa Jaana.

  • Gártá rahčat sámegiela bealis nammačoaggimiin, Britt Inger Hedström Lundqvist muitala. Sámedikkit ordnejit álbmotčoahkkimiid gullan dihte olbmuid oaiviliid, Lars Miguel Utsi Ruoŧa Sámedikkis hástala. Sámedikkiid giellaseminára čohkke ollu geillabargiid Anárii dáid beivviid, muitaleaba Ánne Kirste Aikio Suoma Sámedikkis ja Mikkel Rasmus Logje Norgga Sámedikkis. Oslo nealgudanákšuvdna Álaheaju - Guovdageaineanu bealis lei vahkkosaš juoigankonsearta, muitá Niillas A. Somby. Stuorradikki olggobeallai heivešii muitobázzi, árvala Runar Myrnes Balto. Stáhtabudjeahtta ii lohpit buori giellaguovddážii, dán áššis gullat Gudrun Eliissá Eriksen Lindi. Loahpas vel Sámi spábbačiekči Benjamin Zakrisson olahusain.

  • Girjjás diggeášši lea dehalaš viidát servodagas, oaivvilda Sanna Vannar. Samien Sijte huksemis lea stuorra mearkkašupmi, Inger Máret Eira Åhren kommeanta Norgga stáhtabudjeahtas. Oslo nealgudanakšuvnnas lea gollan 40 jagi. Dál lea áigi muittašit, dadjá Beaska-Niillas. Sámi máinnas dohkkateáhterin (govva: Satu Muurinen / Pikkukulkuri). Vuosttas eahket Helssegis lihkostuvai, dadjaba buvttadanassisteanta Helinä Lillqvist ja čálli Niilo Aikio. Son lea eallinagi čoaggán dávviriid, dehalaš geavahit ain ođđasit, dadjá Eli B. Richardsen Ikkáldasas. Studios Jaana Kynkäänniemi, Jouni Aikio ja Lars-Ola Marakatt.

  • Buorre iđit Sápmi -sáddagis gullat ságaid earet eará das go odne almmuhit Norgga stáhtabušeahtta, Bággojohttin-semináras, Girjegeaidnu-semináras.

    Sáddaga lágidit Lars-Ola Marakatt, John Einar Eira jr ja Inger-Elle Suoninen

  • Suoma sámediggeválggat leat čađahuvvon. Gávdnojit jienasteaddjit geat eai lea duhtivaččat jienastanproseassain. Duojárat háliidit duodjedálu suomabeale Gárasavvonii. Luohtegilvvuin áigu NRK Sápmi, ovttas Sámedikkiin, čalmmustahttit ja loktet luođi ja sámi gielaid. Váhnemat eai leat duhtavačča Leavnnja mánáid- ja nuoraidskuvlla sámegieloahpahusain ja dan olis sii áigut váidit Porsáŋggu gieldda Finnmárkku- ja Tromssa fylkkamánnái. Jienasteaddji Rauna Rahko-Ravantti Roavvenjárggas. Son muitala su oainnu ođđa sámedikkis ja makkár konkrehta daguid son sávvá sámedikkis gávpogiidda.

    Sáddaga lágidit Ánne-Rávna Allas, John Einar Eira junior ja Inger-Elle Suoninen.

  • Buorre iđit Sápmi -sáddagis gullat ságaid das go Sámegielat filmmat, nugo Frozen 2 -filbma sáhttá loktet sámi mánáid identitehta ja iešdovddu, ja gullat maiddái Girjás-dikkis ja Finnmárkku politiijat fállet dál neahttapatrulla neahta bokte. Servodatberošteaddji Kati Eriksen kommentere Suoma sámediggeválggaid bohtosa. Guovdageainnu ovddeš sátnejođiheaddji ja politihkkár Klemet Erland Hætta lea álgo ođđa bargui Finnmárkku boanddaidsearvái.

    Sáddaga lágidit Ánne-Rávna Allas, John Einar Eira junior ja Inger-Elle Suoninen.
    Buorre iđit Sápmi.

Kuuntele myös

    Muualla Yle.fi:ssä