Beaivvi sagat

Duodjeakademiija gullá duodjeberosteddjiid das go nannet duoji sajádaga

  • 6 min
  • toistaiseksi

Duodjeakademiijas guorahallet dan mo sámeduoji ain sáhtášii ovdánahttit ja duoji sajádaga sámeservodagas nannet. Dát lea Eanodaga giedda ja Sámedikki oktasaš doaibma. Koordináhtorin bargá Ingá Påve Idivuoma Eanodaga Gárasavvonis. Son lei bovden duodjeberosteaddjiid Gárasavvonii ságastallat duorastaga eahkedis ja pláne dál boahttevaš deaivvadeami Heahttái. Doaimmaheaddji: Jouni Aikio

Lähetykset

  • pe 27.9.2019 12.50 • Yle Areena

Jaksot

  • Abiturienttat ráhkkanit dál studeantaiskosiidda. Gullat makkár mihttomearit ja lohkanvuogit leat dáin nuorain: Lassi-Olavi Mäkinen, Emmi Leivo ja Jenna Muotkajärvi. Avvil logahaga rektor Ulla Hynönen addá vel maŋimuš rávvagiid lohkanlupmui. Doaimmaheaddji: Jouni Aikio

  • Guldal Arla Magga novealla “Veaiga” dás.
    Govva: Vesa Toppari / Yle

  • Vuohččolaš Petra Magga-Vars válljejuvvui Sámedikki lahttun vuosttas geardde válggas čakčat 2003. Dan rájes son leamaš Sámedikki fásta lahttun 16 jagi ja eanaš oasi dan áiggis maiddái stivrra lahttun. Mannan čavčča son ii álgán ša evttohassan Sámediggái. Mii dán 16 jagi áigodagas lea báhcán millii, makkár áššit leat ovdánan ja mata fas eai? Dain ja boahttevaš Sámedikki hástaluisain lea dál sáhka. Govva: Sámedikki dievasčoahkkimis jagis 2009 / Yle. Doaimmaheadjdi: Jouni Aikio

  • Hans Pieski ja ákšoalmmái, turistaoahpisteaddji ja dutkanveahkki luossadutkamušain. Dutkanbargguid olis son lea ovttas bagadalliin govven luosaid Vuolle-Ohcejogas. Filbma lea boađi boađi. Dás son muitala dutkan- ja govvenbarggus ja gullat maiddái su oaiviliid das man dilis lea Deanu oalgejoga Ohcejoga luossanálli. Govva: Vuorkágovva / Yle. Doaimmaheaddji: Jouni Aikio

  • Gieldda ovddasteaddjit leat geigen Marketta Nilsenii dovddastusa gieldda ealásvuođa ovdin dahkkon barggus ja das mo dáiddár lea buktán ovdan Eanodaga maiddái gieldda olggobealde. Danin sutnje mieđihuvvui Enontekijä 2019 -bálkkašupmi. Dat illudahttá Marketta (govva: Minna Näkkäläjärvi / Yle 2017). Doaimmaheaddji: Jouni Aikio

  • Sámi allaskuvlla stipendiahta Maarit Magga hálidii oahppat juoidá eamiálbmogiid duodjekultuvrras ja nu son ozai mátkedoarjaga vai beassa maya-čeardda duodjedáidduide oahpásmuvvat. Nu son lei moadde vahku jođus Amerihkas ja oassálasttii duodjeleirii Oaxacas Lulli-Meksikos. Doaimmaheadjdi: Jouni Aikio

  • Soađi muitu ii galggašii jáddat, dadjá gáregasnjárgalaš Nilla Pieski. Soahteveterána bárdni Biret-Ovllá Nillá lea dutkan soahtebeaivegirjjiid, girkogirjjiid ja eará arkiivvaid, ja čohkken dárkilis dieđuid das, makkár diliin ja dáistalemiin sápmelaččat jápme dálvesoađis, joatkkasoađis ja Sámi soađis. Son lea gávnnahan ovdamearkan ahte 17 ohcejohkalačča jápme nuppi máilmmisoađis: dálvesoađis, joatkkasoađis ja Sámi soađis. Goittot 12 nuortasápmelačča gahčče dáin sođiin, dasa lassin leat soapmásat fáŋgejuvvon ja jávkan. Govva: Anneli Lappalainen. Jietna: Jouni Aikio.

  • Sápmelaš girječálliid buktagat almmustuvvet uhcánaš maiddái suomagillii. Girjegoastideaddji ja jorgaleaddji Kaija Anttonen Anár Gápmasis bargá dan ala ahte maiddái suomagielagat besset lohkata sámegirjjálašvuođa. Son lea ovdamearkan jorgalan Ann-Helén Laestadius nuoraidgirjjiid ruoŧagielas. Dál almmustuvai juo goalmmát girji suomagillii dán čállis gean máttut leat Sohpparis. Doaimmaheaddji: Jouni Aikio

  • Dán ságastallamis badjealmmái Taisto Länsman muitala Ohcejoga Buolbmatjávrri guovllu luonddu erenoamaš beliin, nuppástusain luonddubirrasis ja das maid son jurddaša guovllu suodjaleamis lágain. Sáhka lea eatnama lihkastemiin, lastamáđuin, miesttadakŋasiin ja ollu earás. Ságastallan lea báddejuvvon 12.11.2019, guokte beaivve dan maŋŋá go Buolbmatjávri jieŋui, dahje galbmui nu mo daddjo. Govva: Vesa Toppari. Jietna: Jouni Aikio

  • Lea fámuidahtti lohkat biibbala iežas eatnigilli, dadjá Mihku-Helena. Jagis 1998 álggii Boares Testameantta jorgalanbargu ja dalle Helena Valkeapää nammaduvvui Suoma beale bargojoavkku jorgaleaddjin. Valkeapää diđii, ahte bargu ii noga ovdalgo olles Biibbal lea jorgaluvvon. Muhtumin jorgaleapmi ii goit mannan nu njuovžilit, muhto veahkki gal gávdnui láhka. Ođđa davvisámegielat biibbaljorgalus almmustuvai loahpageasi 2019. Helenai biibbalgiella jea vuoiŋŋalaš čállosat leamaš oahppásat juo mánnávuođa rájes. Doaimmaheaddji: Ánne-Sárá Paltto

  • Nákkosgirjedutki Eeva-Kristiina Harlin ja lea ollu guorahallan sámidiŋggaid meari ja saji máilmmi museain. Son dovdá maiddái hávddiid rievideami histrojjá, ovdamearkan dan mo leat dološmuittuid searvi ja girku doaibma dán oktavuođas. Buorrin gáldun sus leamaš Aki Arponen ja Juha Ruohonen čállin oktiigeasut boares hávdeeatnamiin ja antorpologalaš dutkamušain. Eeva-Kristiina muitala Go dávttiid máhcaha eatnamii, dahje hávdáda ođđasit de lea buorre maid jurddašit dan makkár leamaš máilmmigovva dalle go diet olbmot leat hávdáduvvon. Doaimmaheaddji: Jouni Aikio

  • Sámemusea Siiddas Anáris leat vuorkkás olbmodávttit maid Helsset universitehta anatomiijalágádus sáddii jagi 2001 Anárii. Sámemuseas leat gulahallan sámeservošiin das mo dávttiid galggašii fas máhcahit eatnamii, muitala museahoavda Sari Valkonen. Doaimmaheaddji: Jouni Aikio

Ei tulossa olevia jaksoja

Klipit

  • Osmo Hirvasvuopio Vuotsost čuávu luudij eellim já sun lii jieš-uv uáinám čuhčáriävská.
    Jouni Aikio sooitij Oosmon, suu elimân kulloo luándu já lodeh.

  • Enni Similä väljejui Suomâ Säämi nuorâi uđđâ saavâjođetteijen. Toimâtteijee Kaija Länsman sooitij uđđâ saavâjođetteijen.

  • Taan ohhoos Anarist lijjii paddiimin Muumij dubbiman hiäivulijd jienâ čáittusijd.
    Pauliina Feodoroff lai mieldi orniistâlmin hommáá keevâtlijd aašijd.
    Pauliina lai studio kyessin tuorâstuv Tievâst. Toimâtteijen Anja Kaarret já Erkki Gauriloff.

  • Elleekove kuávdáá sundáttâllee, Tarja Porsanger muštâl maggaar falâldâh Skammâkuuvijn lii sämikiellân,
    sämmilijn já magarijd fiilmâid sämmiliih láá ráhtám. Toimâtteijen Anja Kaarret.

  • Pasepeeivi Anarist lâi duppim škovliittâs toid, kiäh halideh älgiđ muumi jiennân.
    Keevâtlij aašij lasseen lâi jienâ kevttim já tipšom uási. Irene Länsman lii čaittâleijee ja lii
    lam jo muumi jiennân motomin, mut tost lii jo äigi. Sunjin lijjii ennuv uápis ášáših,
    mut meid uđđâ koontâid sun tääl oopâi. Toimâtteijen Anja Kaarret.

  • Wilderness hooteel tooimâ jođetteijee Minka Laiti-Kosonen muštâl maht sii olgoeennâmliih pargeeh
    piergejeh tääbbin já magareh vádisvuođah siikin puátih. Olgoeennâmliih oceh hirmâd ennuv pargon,
    já sist láá-uv ennuv olgoeennâmliih pargoost,
    mut sii irâtteh väldiđ päikkikode ulmuid paargon puohaid kiäh oceh.
    Toimâtteijen Anja Kaarret.

  • Skammâkuuvij išepyevtitteijee Anni Koivisto muštâl puáttee Skammâkuuvijn. Toimâtteijen Anja Kaarret.

  • Janne Hirvasvuopio Espoo-gåårdest leäi vuõssmõs vuâra võboršeʹǩǩen sääʹmteʹǧǧvaalin, leâša tän vuâra jiõn jie rijttam sääʹmteeʹǧǧ päikka. Son lij kuuitâǥ tođvaž ko vuõʹlji võboršeʹǩǩen da täk vaal uuʹdi suʹnne ođđ piõgg tuejjeed sääʹmpolitiikk. Tuåimteei Sara Wesslin.

  • Sämitigge valjai jienâhááráv Kari Kyrö studiokyessin Tiervâst 1.10.2019. Toimâtteijen Anja Kaarret já Aslak Paltto.

  • Alimus hálddahusriekti olggosattii ikte duorasdaga vuosttas mearrádusas váidagiin, mat leat dáhkkojuvvon Sámedikki válgalogahallamii ohcaleames. Seammás AHR dieđihii, ahte oassi mearrádusain addojuvvo easkka golggotmánu bealde.

    Dalle válggat leat juo miettá. Dat dárkkuha dan, ahte jus AHR lasiha dalle vel olbmuid válgalogahallamii, sii eai geargga jienastit. AHR galgá gieđahallat sullii 200 váidaga.

    Jearaimet Sámedikki ságadoalli Tiina Sanila-Aikios, mo dát dilli váikkuha válggaide. Doaimmaheaddjin lea Linnea Rasmus.

  • Alimus riekti (KKO) lea addán sivaheddjiide váidinlobiid guovtti áššis, mat gusket sápmelaččaid guolástanrivttiid Deanu čázádahkii gullevaš Ohcejogas ja Veahčajogas. Áššis sivahuvvon olbmot leat duhtavaččat, go alimus riekti válddii gieđahallamii dán ášši. Alimus riekti galgá dás dahkat nu gohčoduvvon ovdamearrádusa, mii dasto galgá doaibmat ovdamearkan, juos boahttevuođas šaddet čoavdit seammasullasaš ášši.
    Ná ohcejohkalaš Kati Eriksen, guhte lea sivahuvvon lobihis bivddus Veahčajogas.

  • Säämi párnái kulttuurkuávdáá Mánnu jođetteijee Petra Biret Magga-Vars muštâl sii tooimâin. Toimâtteijen Anja Kaarret.

Kuuntele myös

    Muualla Yle.fi:ssä